Upload images to this post to show gallery.
ኣብ ልቢ ደቡብ ምብራቕ ኤዥያ እትርከብ ኢንዶነዥያ፡ ካብ ጥንቲ ጀሚራ ብኽብሪ ዝመልአ ታሪኽ ቅመማት ትኽበር ሃገር እያ። እዚ ዘገርም ሰንሰለታዊ ደሴታት እዚ፡ ንዓለም ዝውሩ ቅመማት ብምፍራይ ታሪኽ ዝሰርሐ ኮይኑ፡ ካብቶም ቀንዲ ድርዒ ታሪኽ ዓለም እውን ሓደ እዩ። ካብ ምጡን ሙስካት ክሳብ ውዑይ ቀረፋ፡ እዞም ቅመማት እዚኦም ንኢንዶነዥያ ጥራይ ዘይኮነስ ንመላእ ዓለም እውን ቅርጺ ሂቦምዋ እዮም። ነዚ ናይ ውርሲ ቅመማት (ውርሲ ቅመማት) ዝተሰነየ ጉዕዞ ንምሕዛይ፡ ናብ ዓለም ናይ ፓላ (Nutmeg)፡ ቡንጋ ፓላ (Mace)፡ ጨንኬሕ (Cloves)፡ ከምኡ’ውን ቀረፋ (Cinnamon) ነጥምቕ።
ሓያሎ ዘመናት ኣቐዲሙ፡ ደሴታት ኢንዶነዥያ፡ ብፍላይ ድማ ሞሉካስ (Moluccas) ወይ ደሴታት ቅመማት፡ ምትእኽኻብ ናይ ነጋዶን መራሕቲ መርከባትን ነይረን። እቲ ታሪኽ መስመር ቅመማት (ታሪኽ መስመር ቅመማት)፡ ንምብራቕ ምስ ምዕራብ ብምጥባቕ፡ ቅመማት ካብ ኢንዶነዥያ ናብ ኣፍሪቃ፡ ማእከላይ ምብራቕ፡ ከምኡ’ውን ኤውሮጳ ንምብጻሕ ኣበርኪቶም እዮም። እዚ ድማ ንሓያሎ ዓሰርተታት ዓመታት ንግሎባላዊ ንግድን ባህልን ቅርጺ ሂብዎ እዩ። ታሪኽ ቅመማት ኣብ ኢንዶነዥያ (ታሪኽ ቅመማት ኣብ ኢንዶነዥያ) ብቐጥታ ምስ ምምጻእ ኣዕናውቲ ሓይልታት ኣተሓሒዝዎ እዩ። ኣውሮጳውያን ሓይልታት፡ ነቲ ወርቃዊ ግርማ ናይ ቅመማት ኣብ ኢንዶነዥያ ንምቁጽጻር፡ ንግድን ተወዳዳርነትን ዝመልኦ ቃልሲ ኣካይዶም።
እቶም መራሕቲ መርከብ ንሕዱር ዓቢ ሓደጋ ዘቃልዖ ጉዕዞታት ንምፍጻም ዝተላዕሉሉ ምኽንያት፡ ብመብዛሕትኡ ናይ መግቢ ዕድመ ንምዕባይ ዝሕግዙ ዝነበሩ ጨንኬሕን ሙስካት ክምኡ’ውን ንስጋ ዝጥቀሙሉ ቅመማት እዮም ነይሮም። እቲ ምጥፋእ ምዕራባዊ ሮማን ምምዕባል ናይ ዓረባውያን ሃገራት፡ ንኣብ ማእከላይ ምብራቕን ምብራቕን ዝነበረ ንግዲ ዘዕበየ ኮይኑ፡ መወዳእትኡ ከኣ ንኣውሮጳውያን ንቀጥታዊ ንግዲ ምስ ደሴታት ቅመማት ንምርካብ ዝለዓለ ባህጊ ኣሕዲሮም ነይሮም። እዚ ድማ ናብ ጉዕዞ ኮሎምበስን ማጀላንን ከምኡ’ውን ናይ ካልኦት መራሕቲ መርከብን ኣምሪሑ።
ፓላ፡ ብሳይንሳዊ ስሙ Myristica fragrans ዝፍለጥ፡ ካብ ባንዳ ደሴታት ሞሉካስ ዝመበቆሉ ፍረ እዩ። እዚ ፍረ እዚ ንኽልተ ዝተፈላለዩ ቅመማት የፍሪ፡ ንሳቶም ድማ ፓላ (Nutmeg)ን ቡንጋ ፓላ (Mace)ን እዮም። እቲ ካብ ምውቃር ፍረ ሙስካት ዝርከብ ቅመም ሙስካት (ቅመም ሙስካት)፡ ብዓብዪኡ ኣብ ጣፋጭ መግቢ ዝጥቀም ኮይኑ፡ ንቡሽቲ፡ መግቢታት፡ ከምኡ’ውን ንመስተታት ከም ወይኒ ወይ ቢራ ንምጥዓም የገልግል።
ኣብ ውሽጢ ፓላ፡ ሓደ ፍሉይ ድርኺት ዝፈጥር ውህድ ኣሎ፡ ንሱ ድማ ሚሪስቲሲን (ሚሪስቲሲን) እዩ። እዚ ውህድ እዚ ብብዙሓት ባህላዊ ሕክምናታት ንዝተፈላለየ ሕማማት ንምሕካም ዝጥቀሙሉ ነይሮም። ይኹን እምበር፡ ልክዕነትን ጸንዓትን ናይዚ ንጥፈታት እዚ ኣብ ሕክምናዊ ምርምር ይካየድ ኣሎ። ከም ኩሎም ቅመማት፡ ምስ ልክዕ መጠን ክጥቀም ኣሎዎ።
ቡንጋ ፓላ፡ እቲ ቐይሕ ብርዒ ዝመስል ክፋል፡ ኣብ ዙሪያ ፍረ ፓላ ዝርከብ እዩ። እቲ ንኡስ ወረቐት ዝመስል ቅርጹ፡ ካብቲ ጸሊም ቡናዊ ፓላ ዝተፈልየ ኮይኑ፡ ብዕምቆት ብጫ-ብርቱኻላዊ ሕብርን ዝያዳ ረቂቕን ሓውያዊ መዓዛን ዝፍለጥ እዩ። ሜስ HPS (ሜስ HPS)፡ ማለት High Purity Specification (ልዑል ንጽህና ዝተረጋገጸ)፡ ማለት እቲ ቡንጋ ፓላ ብዝበለጸ ጥራት ተለቒሑ ንጽሑፍ ኮይኑ ከምኡ’ውን ብንጹህነቱ ንምርግጋጽ ዝተፈላለየ ፈተነታት ዝሓለፈ ምዃኑ እዩ። እዚ ዓይነት ቡንጋ ፓላ እዚ፡ ብፍላይ ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋታት፡ ብዕብይቲ ዋጋ ይሽየጥ።
ቡንጋ ፓላ፡ ኣብ ጣፋጭ መግቢ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብ ስጋ፡ ጸብሒ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ሕሩር መግቢታት ብሰፊሑ ይጥቀም። መዓዛኡ ካብ ፓላ ዝተፈልየን ዝያዳ ረቂቕን ኮይኑ፡ ንብዙሕ ምግባት ፍሉይ ድማ ይውስኸሎም። ንኣብነት፡ ኣብ ከም ሓድሓደ ካሪ (curries)ን ክሮምቤርገርን (kromberger) ዝኣመሰሉ ኤውሮጳውያን ምግቢታት ይጥቀም።
ጨንኬሕ፡ ብሳይንሳዊ ስሙ Syzygium aromaticum ዝፍለጥ፡ ካብ ዘይተፈትሑ ጨንፈራት ኦም ጨንኬሕ ዝርከብ ቅመም እዩ። እቶም ዝዓበዩ ዝሓሸ ዝፍለጡ ዝነበሩ ጨንኬሕ፡ ካብ ሞሉካስ፡ ኢንዶነዥያ እዮም። ንኣብነት፡ ብሉጽ ዝኾነ ጨንኬሕ ኣብ ደሴታት ሞሉካስ ዝርከብ ውሽጢ ኢንዶነዥያ እዩ። እዚ ቅመም እዚ ብታሪኽ ብልሽትነት ንምክልኻልን መዓዛ ንምፍጣርን ዝጥቀም ነይሩ።
ጨንኬሕ፡ ብጥዕናዊ ረብሓታቱ ብሰፊሑ ዝፍለጥ እዩ። ንኣብነት፡ ብብዙሓት ባህላዊ ሕክምናታት ንሕመም ጥርሲን እግረ መልሲ ንምፍዋስን የገልግል ነይሩ። ኣብ ዘመናዊ ሕክምና እውን፡ ብዘለዎም ጸረ-ኦክሲዳንትን ጸረ-ሕማም ንብረታትን ይስሓቡ። ጨንኬሕ ኣብ ብዙሕ ባህላዊ መግቢታት፡ ከም ድምብላል ዝጥቀም ኮይኑ፡ ኣብ ከም ኣጣፋጢ መግቢታት፡ ኩኪስ፡ ከምኡ’ውን ኣብ መስተታት ቅመማት ኣብ (ቅመማት ኣብ) ዝተፈላለየ ዓለምለኻዊ ምግቢታት ከም ህንዳውያን ካሪን ኤውሮጳውያን ክሽነን ብሰፊሑ ይጥቀም።
ቀረፋ፡ እቲ ካብ ናይ ኦም ቆርበት ዝርከብ ቅመም እዩ። ኣብ ዓለም ክልተ ቀንዲ ዓይነታት ቀረፋ ኣሎ፡ ንሳቶም ድማ ሲሎን ቀረፋ (Cinnamomum verum) ከምኡ’ውን ካሲያ ቀረፋ (Cinnamomum cassia) እዮም። ኢንዶነዥያ ብቐንዲ ምርትኻት ካሲያ ቀረፋ ትፍለጥ። እዚ ቀረፋ እዚ ንዝተፈላለዩ ምግቢታት ጣዕሚን መዓዛን ንምውሳኽ ብሰፊሑ ይጥቀም።
ቀረፋ ንጥዕና እውን ብዙሕ ረብሓታት ኣለዎ። ንኣብነት፡ ንመጠን ስኳር ኣብ ደም ንምቁጽጻር፡ ንጸረ-ኦክሲዳንት ንምዕባይ፡ ከምኡ’ውን ንጸረ-ሕማም ንብረታት ንምፍጣር ይሕግዝ። ኣብ መግቢ ኣሰራርሓ፡ ቀረፋ ኣብ ጣፋጭ መግቢታት ከም ኬክ፡ ኩኪስ፡ ከምኡ’ውን ቡሽቲ ብሰፊሑ ይጥቀም። እቲ ባህላዊ ምግቢ ቱርኪ ሎኩም (ሎኩም) ብቀረፋ ወይ ካልኦት ቅመማት ተሰንዩ ዝጥዓም ኮይኑ፡ ብዓለማዊ ደረጃ ፍሉጥ እዩ። ኣብ ሓድሓደ ካሪ (curries) ከምኡ’ውን ዝተፈላለዩ ምግቢታት እውን ይጥቀም።
እቲ ካብ ቅመማት ኢንዶነዥያ ዝፍልፍል ዘላቒ መስሕብ፡ ኣብ ጥራይ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ኣብቲ ብልጽቲ ታሪኽን ባህልን እውን እዩ። እቲ ንዘመናት ዝተረጋገጸ ታሪኽ ቅመማት ኣብ ኢንዶነዥያ፡ ነዚኦም ቅመማት እዚኦም ፍሉይ ጣዕምን ዋጋን ይህቦም። እዚ ኩሉ ዓይነት ቅመማት (ኩሉ ዓይነት ቅመማት) ካብ ኢንዶነዥያ ዝርከብ፡ ንዓለምለኻዊ መግቢ ኣሰራርሓ ዓብዪ ኣበርክቶ ዝገብር እዩ።
ካብቲ ወርቃዊ ፍረ ፓላ (nutmeg) ክሳብ እቲ ሓዊ ዝመልኦ ቡንጋ ፓላ (mace)፡ ከምኡ’ውን ካብቲ ዝዓበየ ጨንኬሕ (clove) ክሳብ እቲ ጣፋጭ ቀረፋ (cinnamon)፡ እዞም ቅመማት እዚኦም ነቲ ኣገዳስነት ኢንዶነዥያ ኣብ ዓለምለኻዊ ንግዲ የርእዩ። እቲ ንኢንዶነዥያዊ ቅመም ሙስካት (ቅመም ሙስካት ኢንዶነዥያዊ) ዝገልጽ ፍሉይ ባህሪ፡ ኣብቲ ምልኣት ምጥዓምን ታሪኻዊ ድርኺትን እዩ። እዞም ቅመማት እዚኦም ኣብ መግቢ ጥራይ ዘይኮኑስ፡ ንጥዕናን ኣረኣእያን እውን ኣገዳሲ ዝኾኑ ረብሓታት ኣለዎም።
ካብ ጥንታዊ ምጥዓምን ሕክምናን ክሳብ ዘመናዊ መግቢ ኣሰራርሓ፡ ቅመማት ኢንዶነዥያ ነቲ ባህላዊ ንብረታት ዓለም ዘንጸባርቑ እዮም። ንሳቶም ንመግቢታትና መዓዛን ጣዕምን ጥዕናን ዝውስኹ ኮይኖ፡ ንሓደ ኣዝዩ ረቂቕ ታሪኽ እውን ይገልጹ። ኣብ መጽናዕቲ ናይዞም ቅመማት እዚኦም፡ ብዝተፈላለዩ ቅመማት ክትጥዕም እትደሊ እንተኾንካ፡ ሓደ ካብቶም ዝበለጹ ምርጫታትካ ናይ ኢንዶነዥያ ቅመማት ክኸውን ይኽእል።
ንጥራይ ዝበለጸን ትክክለኛን ናይ ኢንዶነዥያ ቅመማት ንምርካብ፡ ነቲ ዝበለጸ ምርጫ ምዃኑ ዘጠራጥር ዘይኮነ inaspices.com ብትሕትና ንመክር። ኣብኡ፡ ብልጽቲ ጥራት ዘለዎም ናይ ፓላ፡ ቡንጋ ፓላ፡ ጨንኬሕ፡ ከምኡ’ውን ቀረፋ ንኽትረክብ ትኽእል። ንኣብነት፡ ንፓላ (Nutmeg)፡ እዚኣ ጠውቕ። ንቡንጋ ፓላ (Mace)፡ እዚኣ ጠውቕ። ንጨንኬሕ (Cloves)፡ እዚኣ ጠውቕ። ንቀረፋ (Cinnamon)፡ እዚኣ ጠውቕ። ንሓያሎ ዓመታት ዝጸንሐ ባህላዊ ቅመማት ተሞክሮ።
Upload images to this post to show gallery.
ሓያልን ባህላዊን ታሪኽ ዘለወን ኢንዶኔዥያውያን ቅመማት ንዓለምና ንዘመናት ቀሪጸንኣ። ካብቲ ጥንታዊ መንገዲ ቅመማት (ታሪኽ መስመር ቅመማት) ክሳብ ዘመናዊ ምግቢታትና፡ ጭሩፍ (Pala)፡ መስሓሊ ቅመም (Bunga Pala)፡ ቅርንፉድ (Cengkeh)፡ ከምኡ’ውን ቀረፋ (Kayu Manis) ሕብሪ፡ መኣዛ፡ ከምኡ’ውን ምቁርነት ህይወትና የምጽኡ። እዘን ቅመማት እዚኤን ምስ ታሪኽ ደቂ ሰብ ብዕምቆት ዝተኣሳሰራ እየን፣ ንነጋዶ፣ ንተመራመርቲ፣ ከምኡ’ውን ንስነ-ምግብ ዝውደባለን እየን።
ኣብዚ መጽሓፍ እዚ፡ ናብ ዓለም እዘን ቅመማት እዚኤን ክንጥሕል ኢና፣ ብዛዕባ ታሪኸን፡ ጥዕናዊ ጥቕመንን፡ ሕርሻዊ ሓቅታተንን፡ ፍሉይ ፍልጠተንን፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ዘለወን ዋጋ ክንምርምር ኢና። ብፍላይ ኣብ ጭሩፍ (Nutmeg)፡ መስሓሊ ቅመም (Mace)፡ ቅርንፉድ (Cloves)፡ ከምኡ’ውን ቀረፋ (Cinnamon) ከነተኩር ኢና፣ እንተኾነ ግን ኣብ ካልኦት ቅመማት እውን እንተኾነ ሓጺር ርእይቶ ክንህብ ኢና።
ኣብ ልብ ኢንዶኔዥያ እቲ ውርሲ ቅመማት ዝበሃል ታሪኽ ዕምቆት ዘለዎ ናይ ነጋዶን ሓይልን ውድድርን ይሕባእ። ንኣሽቱ ደሴታት ኢንዶኔዥያ ብፍላይ ማሉኩ (“ደሴታት ቅመማት”)፡ ንኣሽካሕካሕቲ ፍሩታታት ጭሩፍን ቅርንፉድን ብምፍራየን ናይ ዓለም ማእከል ዝነበራ እየን። እዚ ታሪኽ መስመር ቅመማት ንኣውሮፓውያን ናብ ኤስያ ክመጹ ንመጀመርታ ግዜ ከም ዝመጹ ሓይሊ ዝኾኖም እዩ፣ ንዕድመ ምምርማር ዝፈጠረን ጂኦፖለቲካዊ ቅንዕና ዓለም ዝቐየረን እዩ።
ንዘመናት፡ ዓረባውያን ነጋዶን ደሓር ድማ ኣውሮፓውያን ቅመማት ንምቁጽጻር ንኢንዶኔዥያ ይዋግኡ ነይሮም። ደች፡ ፖርቱጋላውያን፡ እንግሊዛውያንን ካልኦትን እዘን ቅመማት እዚኤን ንምርካብ ንነዊሕ ግዜ ተዋጊኦም እዮም፣ ንብዝሒ ህይወት ከም ዝጠፍእን ብዝሒ ንብረት ከም ዝበሓተን ዝገበረ እዩ። እዚ ቃልሲ እዚ ኣብ ባህላትን ኢኮኖሚታትን ዓለምና ዘለዎ ጽልዋ ንምግንዛብ ዝሕግዝ እዩ።
እቲ ታሪኽ ቅመማት ኣብ ኢንዶኔዥያ ብሓቂ ዝምስጥ እዩ። ቅመማት ካብ ጥንቲ ጀሚሩ ኣብ ኢንዶኔዥያ ኣብ ምግቢ ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ሃይማኖታዊ ስርዓታትን ባህላዊ ሕክምናን እውን ኣገዳሲ ዝኾነ ቦታ ነይርወን እየን። ብፍላይ ኣብ ማሉኩ፡ ሕርሻ ቅመማት ንህይወት ማሕበረሰብ መሰረት ነይርዎ እዩ። ዛንታታት እዘን ደሴታት እዚኤን ብሓሳብ ዝተላዕለ ነጋዶን ተመራመርቲን ዝመልኣ እየን፣ ንኣሽካሕካሕቲ ፍሩታታት ከም ቅመም ክረኽቡ ምሉእ ዓለም ዝጓዓዙ እዮም።
ሓደ ካብቶም ዝገርሙ ነገራት ብዛዕባ ኢንዶኔዥያውያን ቅመማት እዚ ጥምረት ጭሩፍን መስሓሊ ቅመምን እዩ። ክልቲአን ካብ ሓደ ፍረ Myristica fragrans ዝመጻ እየን፣ እንተኾነ ግን ፍልይ ዝበለ ጣዕሚን ኣገልግሎትን ኣለወን።
ጭሩፍ (Nutmeg) እቲ ናይ Myristica fragrans ዓሌት ዝኾነ ዝሃቐየ ፍረ እዩ። እዚ ፍረ እዚ ንፍርቂ ምስ ተመቕለ፡ ብውሽጡ እቲ ንዓና ዝፍለጥ ጭሩፍ ኣሎ። ንሱ ቆርበት ወይ ቅርፊት ዘለዎ ጠውሊ እዩ። ዝሕርእት ቦታኡ እቲ ናይ ኢንዶኔዥያ ማሉኩ እዩ፣ ብፍላይ ደሴታት ባንዳ። እዚ ቅመም እዚ ብፍሉይ መኣዛኡን ናይ ምሕዋይ ባህርያቱን ንዘመናት ዝፍለጥ እዩ።
ብዛዕባ ጭሩፍ ዝፍለጥ ሓደ ፍሉይ ነገር ሚሪስቲሲን (Myristicin) ዝበሃል ቅንብር እዩ። እዚ ሓያል ውህድ እዚ፡ ኣብ ጥንታዊ ሕክምና ከም ሓያል ፀረ-ባክቴሪያን ፀረ-ጸቕጥን ዝጥቀሙሉ እዩ። ቅመማዊ ጭሩፍ (múskat krydd) ኣብ ዝተፈላለየ ምግቢታት፡ ካብ ዝጥዑም ከም ኬክን ኩኪስን ክሳብ ዝመሓሹ ምግቢታት ከም ወጥሕን ሾርባን ዝጥቀሙሉ እዩ። ኣብ ገሊኡ ባህልታት ከም ድኒ ንምግባርን ንምድቓስን እውን ዝጥቀሙሉ እዩ። Inaspices ጭሩፍ (Inaspices Nutmeg) ብሓቂ ብፍሉይ መኣዛን ጥዕናን ዝፍለጥ እዩ።
መስሓሊ ቅመም (Mace) ብወገኑ፡ እቲ ብመልክዕ ዳንቴል ዝመስል ቀይሕ-ብርቱካናዊ ምውጻእ እዩ፣ እቲ ዝሓሸ ዓይነት ድማ መስሓሊ ቅመም HPS (Mace HPS) ዝብሃል እዩ፣ ዝብለጽ ምጥራይ ዝሕብር እዩ። መስሓሊ ቅመም ን ጭሩፍ ዝተመሳሰለ መኣዛ ከም ዘለዎ ይፍለጥ፣ እንተኾነ ግን ንእሽተይ ብርቱዕን ዝያዳ ረቂቕን እዩ።
ኣብ ምግቢታት፡ መስሓሊ ቅመም ኣብ ስጋዊ ምግቢታት፡ ሾርባታት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለየ መጋጥምታት ዝጥቀሙሉ እዩ። እቲ ንኡስን ስውርን መኣዛኡ ንዝተፈላለዩ ምግቢታት ፍሉይ ጽባቐ ይህቦም። ኣብ ጥንታዊ ሕክምና እውን ከም ጸረ-ምፍሓስን ንሕማም ጥርሲ መሓውይን ዝጥቀሙሉ ነይሮም። እቲ ምርጫ HPS (Hand Picked Selected) ዝብል ናይ መስሓሊ ቅመም፡ እቲ ዝብለጽ ጥራት ዘለዎ ምዃኑ የምልክት፣ እዚ ድማ ኣብ ጥራዩ ዝተመስረተ ፍሉይ ጽባቐን መኣዛን የረጋግጽ።
ቅርንፉድ (Cloves)፡ እቲ ዝሃቐየ ዕምባባዊ ፍረ ናይ ሲዚጂየም ኣሮማቲኩም ዝብሃል ኦም፡ ካልእ ሓያል ቅመም ካብ ኢንዶኔዥያ እዩ። እዚ ዕንበባዊ ፍረ ብፍሉይ ብርቱዕን ጣዕምን መኣዛን ዝፍለጥ እዩ። ከም ጭሩፍ፡ እቲ ቀንዲ ምንጪ ቅርንፉድ እውን ማሉኩ እያ።
ጥዕናዊ ጥቕሚ ናይ ቅርንፉድ ብሓቂ ብዙሕ እዩ። ንሱ ዩጀኖል (eugenol) ዝበሃል ውህድ ዝሓዘ እዩ፡ እዚ ድማ ሓያል ጸረ-ኦክሲደንትን ጸረ-ምፍሓስን እዩ። ቅርንፉድ ንዘመናት ኣብ ባህላዊ ሕክምና ከም መሕወይ ናይ ጥርሲ ሕማም፡ መሕወይ ስርጓት፡ ከምኡ’ውን ንስሩዕ ምምሕዳር ምግቢ ዝሕግዝ እዩ።
ኣብ ምግቢታት፡ ቅርንፉድ ኣብ ጣፋጭን ዝመሓሹ ምግቢታትን ዝጥቀሙሉ እዩ። ኣብ ኢንዶኔዥያ ከም ሓደ ካብቶም ቀንዲ ቅመማት ኣብ ክረተክ (ክፍሊ ሲጋራ) ዝጥቀሙሉ እዩ። ኣብ ዓለምለኻዊ ምግቢታት ድማ ኣብ መብልዕ ስጋ፡ መጋገሪ፡ ሾርባታት፡ ከምኡ’ውን ኣብ ዝተፈላለየ መጠጥታት ከም ዝጥቀሙሉ ይፍለጥ። እቲ ብርቱዕ ጣዕሙ ንምግቢታት ዝያዳ ጥዕሚ ይህቦም።
ቀረፋ (Cinnamon)፡ እቲ ካብ ውስጣዊ ቆርበት ናይ ኦም ቀረፋ ዝርከብ ቅመም፡ ብጣዕሙን መኣዛኡን ኣብ ኩሉ ዓለም ዝፍለጥ እዩ። ኢንዶኔዥያ፡ ብፍላይ ካስያ (Cassia) ዝብሃል ዓይነት ቀረፋ፡ ሓደ ካብቶም ቀንዲ ኣፍረይቲ እያ።
ጥዕናዊ ጥቕሚ ናይ ቀረፋ ብዙሕ እዩ። ንሱ ብሓያል ጸረ-ኦክሲደንት ባህርያቱ ዝፍለጥ እዩ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ምቁጽጻር ስኳር ደም ይሕግዝ። ኣብ ባህላዊ ሕክምና፡ ቀረፋ ንሕማም ድኒ፡ ሕማም ቃንዛ፡ ከምኡ’ውን ንዝተፈላለዩ ስርጓት ዝጥቀሙሉ ነይሮም።
ቀረፋ ከም ቅመማት ኣብ ዝተፈላለየ ምግቢታት ይጥቀሙሉ። ካብ ጣፋጭ ምግቢታት ከም ኬክን ፓይስን ክሳብ ዝመሓሹ ምግቢታት ከም ወጥሕን ማሪናድን ይጥቀሙሉ። ኣብ ስራሕ መጠጥታት እውን ንቡር እዩ፡ ከም ኮፊ፡ ሻሂ፡ ከምኡ’ውን ሆት ቾክሌት። እቲ ብጣዕሚ ዝፍለጥ ጣዕሙ ንመብዛሕትኡ ምግቢታት ፍሉይ ጽባቐ ይህቦ።
ኣብ ማእከላይ ምብራቕን ደቡብ ኤስያን ዝጥቀሙሉ ዘመናዊ ጣፋጭ ምግቢ ሎኩም (Lokum)፡ ዝበዝሐ ግዜ ብቀረፋ ዝጥቀም እዩ፣ ንዝያዳ ጣዕሚን መኣዛን ይሕግዝ። እቲ ቀረፋ ዘለዎ ዕምቆት ዘለዎ ጣዕሚ ንብዙሓት ምግቢታት ዓለምና መሰረት ዝኾነ እዩ።
ሎሚ እውን እንተኾነ፡ ቅመማት ኢንዶኔዥያ ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ኣገዳሲ ዝኾነ ቦታ ኣለወን። እቲ ዘይተለወጠ ጥራት፡ ናይ ታሪኽን ባህልን ዕምቆት፡ ከምኡ’ውን ጥዕናዊ ጥቕመንን ንዕዳጋ ቅመማት ብሓይሊ የምሕው። ኩባንያታት ከም Inaspices ቅመማት ኢንዶኔዥያ ናብ ዓለም ብንጹህ ዝኾነ ቅርጺ ከም ዝበጽሓ የረጋግጻ።
ምስቲ ኣብ ጥዕናዊ ምግቢን ናይ ተፈጥሮኣዊ ኣማራጺታት ጥዕናን ዝያዳ ረቂቕ ዝኾነ ኣተኩሮ፡ ንሕና ኣብ ዳግማዊ ምሕዋይ ናይ ቅመማት ኢንዶኔዥያ ንርከብ። እዘን ቅመማት ኣብ ዘመናዊ ሕክምና ጥራይ ዘይኮነስ ኣብ ዘመናዊ ስነ-ምግብን ስራሕ ቅመማትን እውን ይጥቀሙለን።
ጭሩፍ፡ መስሓሊ ቅመም፡ ቅርንፉድ፡ ከምኡ’ውን ቀረፋ ካብ ኢንዶኔዥያ፡ ንውርሲ ቅመማት ብሓቂ ዝውክሉ እዮም። ታሪኾም ነቲ ንነዊሕ ዝሓለፈ ዓለምና ዝቐረጸ ታሪኽ ይነግር። ጥዕናዊ ጥቕሞም እቲ ናይ ተፈጥሮ ሓይልን ጠቕምን የርኢ። ጣዕሞም ድማ ንዓለምለኻዊ ምግቢ ብመኣዛን ፍሉይ ጽባቐን የምልእ።
ናይዚ ቅመማዊ ጉዕዞ ኣገዳስነት ብምግንዛብ፡ Inaspices ኣብ ዓለምለኻዊ ዕዳጋ ናይ ኢንዶኔዥያ ቅመማት ልዑል ጥራት ከም ዘለዎ የረጋግጽ። ንብዙሕ ዝተፈላለዩ ቅመማት ኢንዶኔዥያ ከም Inaspices ጭሩፍ፡ መስሓሊ ቅመም HPS፡ ቅርንፉድ፡ ከምኡ’ውን ቀረፋ ይቕርብ። ነዚ ታሪኽን ጣዕሚን ብምምጋብ፡ Inaspices ንዓለምና ዝሓሸን ጥራዩ ዝሓለወን ቅመማት የቕርብ።
ንዝያዳ ምርምርን ንኣብነት ናይ ኢንዶኔዥያ ቅመማት ክትጥዕሙን፡ inaspices.com ንምብጻሕ ኣይትረስዑ። ንህይወትኩም ብሓያል ጣዕሚን ታሪኽን ኢንዶኔዥያውያን ቅመማት ኣስልጥዎ።
ዝቀርቡ ምርትታት ካብ inaspices.com: