རྩ་བའི་སྤེས་ཚོང་གི་དགའ་མར་བརྩི་མི་ཚུ་ལུ་དགའ་བསུ་ཞུ། འཛམ་གླིང་དེ་ལུ་སྤེས་ཚོང་གི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་བཟུམ་སྦེ་བརྩི་བའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ས་གནས་ཅིག་འདི་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་འདི་ཨིན་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྣམ་ཐར་ཅིག་འབྲི་ནི་ཨིན། རྒྱ་མཚོའི་དུམ་བུ་གཅིག་དང་དུམ་བུ་གཅིག་སྦེ་མཉམ་སྦྲེལ་འབད་དེ་ཡོད་པའི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་ལུ་ ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་པའི་དུས་རབས་ནང་ལས་ར་ དྲི་ཞིམ་འཐུ་སྒྲིག་འབད་མི་ཚུ་དང་ སྤེས་ཚོང་གི་བརྗོད་བྱ་ཚུ་གིས་ཁྱབ་ཚར་ཡོད། དེང་སང་གི་དུས་ལུ་ ང་བཅས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཚལ་སྒམ་ནང་ལུ་ སྤེས་ཚོང་དེ་ཚུ་སྟབས་བདེ་བཟོ་སྟེ་ཐོབ་ཚུགས་པའི་སྐབས་ དེ་ཚུ་གིས་སྔོན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་གོ་ལ་ཧྲིལ་བུ་ལུ་ལོ་རྒྱུས་གལ་ཆེ་དྲགས་འབྱུང་ཚུགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད་མི་དེ་ ག་ཅི་ར་ཨིན་ན་ཟེར་བའི་གནས་ཚུལ་ཚུ་མང་ཤོས་ཅིག་གིས་ཤེས་མི་ཚུགས་པས་གོ། ང་བཅས་ཀྱི་ཟས་རིགས་ནང་ལུ་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནི་དེ་ལས་ལྷག་སྟེ་ སྤེས་ཚོང་ཚུ་གིས་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁམས་དང་ ཤེས་རིག་དང་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་གི་གོང་འཕེལ་ནང་ལུ་ལྷན་ཐབས་ག་དེ་སྦེ་འབད་ཡོད་མི་དེ་ དུས་ཚོད་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ནང་ལུ་འགྲོ་བསྐྱོད་འབད་ནི་ཨིན།

སྤེས་ཚོང་ལམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ (Sejarah Jalur Rempah): ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱ་མཚོའི་སྒོ་འབྱེད་འབད་ནི་

སྤེས་ཚོང་ལམ་འདི་ ས་ཆ་གི་རྩིག་པ་ཙམ་གྱིས་བཟོ་ཡོད་པའི་ལམ་གཅིག་མེན་པར་ དེ་འདི་དུས་རབས་དེ་ནང་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འདི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་ནུས་པ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འདི་སྤེས་ཚོང་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ ལམ་ལམ་ངོ་མ་ཚུ་འཁྲུངས་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནང་གི་མི་ཚུ་གིས་རྒྱ་མཚོ་ལས་འགྲོ་འགྲུལ་འབད་དེ་ ཤར་ཕྱོགས་ལས་ནུབ་ཕྱོགས་ལུ་སྤེས་ཚོང་ཚུ་འབག་འོངམ་ཨིན། སྤེས་ཚོང་ལམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ (sejarah jalur rempah) འདི་ དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལུ་རྒྱ་མཚོའི་ཁ་ཐུག་ལས་ ཉེ་བའི་ཤར་ཕྱོགས་དང་ ཨེ་ཤི་ཡ་ལྷོ་མ་དང་ཤར་ལྷོའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་ ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་འགྲོ་འགྲུལ་འབད་དེ་ ཚོང་འབྲེལ་དང་མཉམ་འབྲེལ་བཟོ་སྟེ་ཡོད། སྤེས་ཚོང་གི་དོན་ལུ་ རྒྱ་མཚོའི་ལམ་ཚུ་གིས་དངོས་སུ་ར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དབར་ལུ་ ཤེས་རིག་གི་བརྗེ་སོར་དང་ འཚོ་བའི་རིག་གནས་གོང་འཕེལ་དང་ འབྲེལ་བ་འབད་ནི་ལུ་གྲོགས་རམ་འབད་ཡོད།

ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤེས་ཚོང་ལོ་རྒྱུས་ (Sejarah Rempah Rempah di Indonesia): སྤེས་ཚོང་གི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་

རྒྱ་མཚོའི་ལམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འབྲི་བའི་སྐབས་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤེས་ཚོང་ལོ་རྒྱུས་ (sejarah rempah rempah di indonesia) འདི་དམིགས་བསལ་གྱི་ས་གནས་ཅིག་ཨིན། རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལུ་ ‘སྤེས་ཚོང་གི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་’ ཟེར་སླབ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་འདི་ལུ་ནཱ་ཊི་མེག་དང་ མེ་སི་དང་ ཙེང་ཁེ་དང་ ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་བཟུམ་སྦེ་ སྤེས་ཚོང་གལ་ཆེ་དྲགས་འདི་ཚུ་གི་འབྱུང་ཁུངས་ངོ་མ་འདི་ཨིན། རྒྱ་མཚོ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་གི་གནས་སྟངས་དང་ འབྲེལ་བའི་ནམ་ཟླ་ཚུ་གིས་སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་གཞོགས་འདེགས་འབད་ནི་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཅིག་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་དེ་ནང་ལུ་ཚོང་འབྲེལ་དང་ རྒྱལ་ཁབ་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཚུ་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་ག་དེ་སྦེ་ཐེབས་ཡོད་མི་དེ་ དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཅིག་ཨིན།

ནཱ་ཊི་མེག་དང་མེ་སི་: བཱན་དཱ་གླིང་ཕྲན་གྱི་གསེར་གྱི་སྤེས་ཚོང་གཉིས་ (Nutmeg and Mace: The Golden Duo of the Banda Islands)

ནཱ་ཊི་མེག་ (Nutmeg) དང་མེ་སི་ (Mace) འདི་ སྤེས་ཚོང་གི་རྒྱལ་ཕྲན་ནང་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཅིག་ལུ་ཡོད་པའི་སྤེས་ཚོང་གཉིས་ཨིན། གླིང་ཕྲན་ཆུང་ཀུ་བཱན་དཱ་ལུ་ ནཱ་ཊི་མེག་གི་ཤིང་འདི་ འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གཞན་ཁར་རྐྱང་མར་སྐྱེ་བའི་དོན་ལུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཤིང་ཅིག་ཨིན། ནཱ་ཊི་མེག་འབྲས་བུ་ལས་ ང་བཅས་ཀྱིས་སྤེས་ཚོང་གཉིས་ཐོབ་ཚུགས་པས་ དེ་ཡང་ནཱ་ཊི་མེག་རང་དང་ དེ་གི་ཕྱི་ཁའི་འབྲས་བུ་མེ་སི་ (mace) འདི་ཨིན། འབྲས་བུ་དེ་གི་དྲི་ཞིམ་དང་བཅས་པའི་དོན་ལུ་ དེ་ཚུ་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལས་ བརྩི་མཐོང་དེ་གནམ་མེད་ས་མེད་མང་སུ་སྦེ་བྱིན་ཡོདཔ་ལས་ དེ་གིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་སྟེ་ རྒྱ་མཚོའི་དམག་འཁྲུག་དང་ རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་ཚོང་འབྲེལ་ཚུ་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།

དུས་རབས་བར་མ་དེ་ལས་ ནཱ་ཊི་མེག་འདི་དངུལ་ལས་ལྷག་སྟེ་གོང་ཚད་ཆེ་བར་བརྩིས་ཡོད། དེ་འདི་ཟས་རིགས་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་ནི་ཙམ་ལས་ལྷག་སྟེ་ སྨན་དང་ ལྷ་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཚུ་ལུ་ཡང་བེད་སྤྱོད་འབད་ཡོད། མེ་སི་ ཨེ་ཆི་པི་ཨེས་ (mace hps) འདི་ དམིགས་བསལ་གྱི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་མེ་སི་གི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་འདི་རྒྱ་མཚོའི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ལུ་གནས་གོང་ཆེ་བར་བརྩི་མཐོང་ཡོད། དེང་སང་གི་དུས་ལུ་ཡང་ མེ་སི་ ཨེ་ཆི་པི་ཨེས་ (mace hps) འདི་དམིགས་བསལ་གྱི་སྤེས་ཚོང་གི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་དེ་ཡོད།

ནཱ་ཊི་མེག་གི་སྐྱུད་ (Múskat Krydd) དང་ མའི་རིས་ཏི་སི་ཏིན་ (Myristicin) གྱི་ནུས་པ།

ནཱ་ཊི་མེག་གི་སྐྱུད་ (múskat krydd) འདི་ ནཱ་ཊི་མེག་གི་དྲི་ཞིམ་དམིགས་བསལ་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་ མའི་རིས་ཏི་སི་ཏིན་ (myristicin) ཟེར་བའི་རྫས་འདི་གིས་བསྐྱེད་ཡོདཔ་ཨིན། རྫས་འདི་གིས་ ནཱ་ཊི་མེག་ལུ་དྲི་ཞིམ་དང་ སྨན་གྱི་ནུས་པ་ཚུ་བྱིནམ་ཨིན། དེ་གིས་དུས་རབས་རྙིང་ཤོས་ལས་ར་ མི་ཚུ་གིས་ནཱ་ཊི་མེག་འདི་སྨན་གྱི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་ཡོད། དེ་འདི་གླང་ནད་དང་ བློ་མགུ་གཏན་གནས་འབད་ནི་དང་ དྲན་ཚད་མཐོ་བཤོལ་འབད་ནི་བཟུམ་སྦེ་ དམིགས་བསལ་གྱི་ནད་གཞི་ཚུ་ལུ་གསོ་བཅོས་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་ཡོད།

དེང་སང་གི་དུས་ལུ་ཡང་ ཨི་ས་ ནཱ་ཊི་མེག་ (Isa Nutmeg) བཟུམ་སྦེ་ སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ནཱ་ཊི་མེག་འདི་ཚུ་ ཟས་རིགས་དང་ སྨན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་དེ་ཡོད། ནཱ་ཊི་མེག་འདི་འཛམ་གླིང་དེ་ནང་ལུ་སྤེས་ཚོང་གི་རིགས་ལས་ དུས་རབས་ལས་དུས་རབས་བར་ལུ་གནས་གོང་ཆེ་བའི་སྤེས་ཚོང་གཅིག་ཨིན།

ཙེང་ཁེ་: མོ་ལུ་ཀཱས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་གྱི་གཏེར་ཁ་ (Cloves: The Aromatic Treasure of the Moluccas)

ཙེང་ཁེ་ (Cloves) འདི་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་གླིང་ཕྲན་མོ་ལུ་ཀཱས་ལས་ཐོན་པའི་སྤེས་ཚོང་དམིགས་བསལ་ཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་དེང་སང་གི་དུས་ལུ་འཛམ་གླིང་གི་ས་གནས་གཞན་ཁར་ཡང་སྐྱེ་བའི་དོན་ལུ་རྒྱ་སྐྱེད་འབད་ཡོད། ཙེང་ཁེ་འདི་རང་བཞིན་ལུ་ཡོད་པའི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་ལུ་སྐྱེ་ནི་ཨིནམ་ལས་ དེ་གིས་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་སྟེ་ རྒྱ་མཚོའི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ལུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ས་གནས་ཅིག་ལུ་གནས་ཡོད། སྤེས་ཚོང་ཚུ་ (spices in) གི་གྲས་ལས་ ཙེང་ཁེ་འདི་དྲི་ཞིམ་གྱི་དོན་ལུ་ཙམ་མེན་པར་ སྨན་གྱི་དོན་ལུ་ཡང་བེད་སྤྱོད་འབད་ཡོད། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་ རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཚུ་ལུ་ དེ་གིས་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད།

ཙེང་ཁེ་འདི་ཟས་རིགས་དང་ གུང་ཚོགས་དང་ སྨན་དང་ ལག་བཟོ་དངོས་རྫས་ཚུ་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་ཡོད། དེ་ཡང་ཨེ་སྤེ་སི་ཚུ་ (aspices) ཟེར་བའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་འདི་ཙེང་ཁེ་གི་དོན་ལུ་ཡང་བེད་སྤྱོད་འབད་ཡོད། ཙེང་ཁེ་འདི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་སྟེ་ རྒྱ་ནག་དང་ རྒྱ་གར་དང་ དབུས་ཤར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་འབད་དེ་ཡོད། དེ་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནང་གི་མི་ཚུ་ལུ་ སྨན་དང་ ཁྱིམ་གྱི་དོན་ལུ་གནས་གོང་ཆེ་བའི་དངོས་རྫས་ཅིག་ལུ་གནས་ཡོད།

ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་: ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་ (Cinnamon: The Sweet Scent of History)

ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་ (Cinnamon) འདི་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ལས་ཐོན་པའི་སྤེས་ཚོང་དམིགས་བསལ་ཅིག་ཨིན། དེ་འདི་ཤིང་གི་པགས་ཀོ་ལས་བཟོ་སྟེ་ཡོད། ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་འདི་འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ འགྲོ་བ་མིའི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་མི་སྤེས་ཚོང་རྙིང་ཤོས་གཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་སྟེ་ དབུས་ཤར་དང་ རྒྱ་གར་དང་ ཨེ་ཅིབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ལུ་ཚོང་འབྲེལ་འབད་དེ་ཡོད། དེ་འདི་ཟས་རིགས་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་ནི་ཙམ་ལས་ལྷག་སྟེ་ སྨན་དང་ དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནི་དང་ ལྷ་ཆོས་ཀྱི་ཆོ་ག་ཚུ་ལུ་ཡང་བེད་སྤྱོད་འབད་ཡོད།

ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་འདི་དྲི་ཞིམ་དང་ དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཚུ་ཡོདཔ་ལས་ དེ་གིས་འཛམ་གླིང་དེ་ནང་ལུ་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་དོན་ལུ་ དམིགས་བསལ་གྱི་གནས་སྟངས་ཅིག་ལུ་གནས་ཡོད། ལོ་ཀུམ་ (lokum) བཟུམ་སྦེ་ དྲི་ཞིམ་གྱི་ཟས་རིགས་ཚུ་ནང་ལུ་ ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་འདི་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་དེ་ཡོད། དེ་གིས་ལོ་རྒྱུས་དེ་ནང་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་ ཤེས་རིག་གི་བརྗེ་སོར་ཚུ་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། དེང་སང་གི་དུས་ལུ་ཡང་ ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་འདི་ཟས་རིགས་དང་ དྲི་ཞིམ་དང་ སྨན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཚུ་ལུ་དགོས་མཁོ་ཆེ་བའི་སྤེས་ཚོང་གཅིག་ཨིན།

ཤུལ་བཞག་སྤེས་ཚོང་ (Pusaka Rempah): ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤེས་ཚོང་གི་མར་མེ་གསལ་བ།

ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ལས་འཐོན་པའི་སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གིས་ དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལུ་འཛམ་གླིང་དེ་ནང་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་དང་ ཤེས་རིག་དང་ ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ཚུ་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། དེ་ཚུ་ནཱ་ཊི་མེག་དང་ མེ་སི་དང་ ཙེང་ཁེ་དང་ ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་བཟུམ་སྦེ་ སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གིས་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་བཟོ་ཡོད། ད་ལྟོ་ཡང་ ཤུལ་བཞག་སྤེས་ཚོང་ (pusaka rempah) འདི་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་མི་ཚུ་གི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྤེས་ཚོང་གི་དོན་ལུ་ སྲུང་སྐྱོབ་དང་གོང་འཕེལ་འབད་དེ་ཡོད། དེ་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་ འཚོ་བའི་རིག་གནས་ལུ་གལ་ཆེ་དྲགས་འབྱུང་ཚུགས་པའི་ནུས་པ་ཡོད།

སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གི་གཏམ་རྒྱུད་འདི་ རྒྱ་མཚོའི་རླབས་རྒྱུན་བཟུམ་སྦེ་ཡོདཔ་ལས་ ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འདི་ཧ་ལས་དགོས་པའི་ནུས་པ་ཡོད། ང་བཅས་ཀྱིས་སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གིས་ དུས་རབས་ནང་ལུ་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁམས་ག་དེ་སྦེ་བསྒྱུར་བཅོས་འབད་ཡོད་མི་དེ་ དྲན་གསོ་འབད་དགོ། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་ལས་ཐོན་པའི་སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ཟས་རིགས་དང་ སྨན་དང་ ཤེས་རིག་ཚུ་ལུ་ལྷན་ཐབས་འབད་ཡོད། དེ་འདི་མི་ཚུ་གི་རྒྱལ་ཁབ་དབར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་ འཚོ་བའི་རིག་གནས་གོང་འཕེལ་ནང་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐོགས་འབད་ཡོད།

མཇུག་བསྡུས་པ།

ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ འགྲོ་བ་མིའི་ཤེས་རིག་གི་བརྗོད་བྱ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། དེ་ཡང་ནཱ་ཊི་མེག་དང་མེ་སི་དང་ ཙེང་ཁེ་དང་ ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་བཟུམ་སྦེ་ སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གིས་ དུས་རབས་རྙིང་ཤོས་ལས་དེང་སང་གི་དུས་ཚོད་བར་ལུ་ འཛམ་གླིང་དེ་ནང་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོད། སྤེས་ཚོང་གི་དྲི་ཞིམ་འདི་ཚུ་གིས་ ང་བཅས་ཀྱི་ཟས་རིགས་ནང་ལུ་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནི་ཙམ་ལས་ལྷག་སྟེ་ འཛམ་གླིང་དེ་ལུ་རྒྱལ་ཁབ་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་དང་ འཚོ་བའི་རིག་གནས་གོང་འཕེལ་ནང་ལུ་ལྷན་ཐབས་འབད་ཡོད།

དེང་སང་གི་དུས་ལུ་ཡང་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་འདི་ འཛམ་གླིང་གི་སྤེས་ཚོང་ཐོན་སྐྱེད་འབད་མི་རྒྱལ་ཁབ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་ནཱ་ཊི་མེག་དང་མེ་སི་དང་ ཙེང་ཁེ་དང་ ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་བཟུམ་སྦེ་ སྤེས་ཚོང་འདི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ inaspices.com ལས་འཐོན་པའི་ཐོན་རྫས་ཚུ་བདམས་ཁ་རྐྱབས། དེ་ཚུ་གིས་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྤེས་ཚོང་ཚུ་ འཛམ་གླིང་དེ་ནང་ལུ་བགོ་བཤའ་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྱོད་ཀྱི་ཟས་རིགས་དང་ སྨན་དང་ དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་བེད་སྤྱོད་འབད་ཚུགས། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཁྱོད་རའི་ཁྱིམ་ཚང་ལུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དྲི་ཞིམ་འདི་མྱོང་བར་མཛོད།

inaspices.com ལས་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤེས་ཚོང་གི་དྲི་ཞིམ་དང་བཅས་པའི་ཐོན་རྫས་ཚུ་མངག་ཚུགས།

• ནཱ་ཊི་མེག་ (Nutmeg)
• མེ་སི་ (Mace)
• ཙེང་ཁེ་ (Clove)
• ཀཱ་ཡུ་མ་ནིས་ (Cinnamon)