དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལུ་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་རྫས་རིགས་འདི་ གསེར་ལས་ལྷག་པའི་གོང་ཚད་ཆེན་དྲགས་སྦེ་བརྩི་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན་པས། དེ་ཡང་ རྫས་རིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་འདི་ རོ་དང་དྲི་ཞིམ་པར་བཟོ་ནིའི་དོན་ལས་མ་ཚད་ སྨན་དང་དངུལ་རྩིས་ཀྱི་ཐོག་ལས་ཡང་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐབས་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་སྤེས་དངུལ་ནང་ལུ་ དེ་ཡང་ ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་རྫས་རིགས་མང་ཤོས་ར་ཐོན་སའི་ས་གནས་ཅིག་ཨིན་པས། ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་ས་གཞི་འདི་ རྫས་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་འཚམས་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ལས་ཡང་ འགྱུར་བ་སྦོམ་སོང་ཡོདཔ་ཨིན།

ད་རེས་ཀྱི་རྩོམ་བྲིས་འདི་ནང་ལུ་ ང་བཅས་འདི་ ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་རྫས་རིགས་གཙོ་བོ་བཞི་དཔེར་ན་ པ་ལ་ (Nutmeg) བུང་ག་པ་ལ་ (Mace) ཅེངཁེ (Cloves) དང་ ཀ་ཡུ་མ་ནིས་ (Cinnamon) ཚུ་གི་ལོ་རྒྱུས་ འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཕན་ཐབས་ དེ་ལས་ དེའི་དོན་ལུ་དམིགས་བསལ་གྱི་དོན་ཚན་ཚུ་ལུ་བལྟ་ནི་ཨིན། རྫས་རིགས་རེ་རེ་བཞིན་དུ་འདི་ལུ་ དེའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྒྱབ་ཁུངས་ཡོད་མི་འདི་ ང་བཅས་ཀྱིས་ཤེས་རྟོགས་འབྱུང་ནི་ཨིན།

སྤེས་ཀྱི་ལམ་ཁ་གི་ལོ་རྒྱུས་: འཛམ་གླིང་གི་གསེར་གྱི་དུས་རབས།

སྤེས་ཀྱི་ལམ་ཁ་གི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ མི་ལོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་སྔོན་ལས་ར་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་བར་ན་ རྫས་རིགས་ཚོང་འབྲེལ་འབད་མི་འདི་ སྤེས་ཀྱི་ལམ་ཁ་སྦེ་དར་ཁྱབ་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་རྫས་རིགས་མང་ཤོས་ར་ཐོན་སའི་ས་གནས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེའི་ནང་ལས་གཙོ་བོ་ར་ མུ་ལུ་ཁ་ (Maluku) གླིང་ཕྲན་འདི་ འདས་པའི་དུས་རབས་ནང་ལུ་ སྤེས་ཀྱི་རྒྱུ་ནོར་ (རྫས་རིགས་ཀྱི་ཤུལ་བཞག་) ལས་བརྟེན་ཏེ་ འཛམ་གླིང་གི་ཚོང་ལས་ཀྱི་གནས་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།

ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་སྤེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ (ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་སྤེས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་) འདི་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་མི་ཚུ་ སྤེས་ཀྱི་ལམ་ཁ་འཚོལ་བར་འོང་སའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ལུ་ རྒྱ་མཚོའི་ཐོག་ལས་འགྲུལ་བཞུད་འབད་མི་ཚུ་གིས་ ས་གནས་འདི་འཚོལ་རྐྱང་འབད་དེ་ སྤེས་ཚོང་གི་ཁེ་ཕན་དེ་ ཚོད་མེད་བླངས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གིས་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་ ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལུ་ཡང་ འགྱུར་བ་སྦོམ་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ སྤེས་ཀྱི་ལམ་ཁ་འདི་ འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་གལ་ཆེ་བའི་ལེའུ་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན།

པ་ལ་དང་བུང་ག་པ་ལ་: སྤེས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་དང་རྒྱལ་མོ་གཉིས་ཀྱི་དགའ་བ།

པ་ལ་ (Nutmeg) དང་ བུང་ག་པ་ལ་ (Mace) གཉིས་འདི་ ཤིང་གཅིག་ལས་ཐོན་པའི་རྫས་རིགས་གཉིས་ཨིནམ་ལས་ དེ་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ཨིན། པ་ལ་འདི་ ཤིང་གི་འབྲས་བུ་ནང་ལུ་ཡོད་མི་ ས་བོན་ནང་ལས་ཐོན་མི་ས་བོན་ཨིནམ་ལས་ བུང་ག་པ་ལ་འདི་ ས་བོན་དེ་གི་ཕྱི་ཁར་ཡོད་པའི་ཁྱབ་ཆ་ལས་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་དང་རོ་འདི་ མི་འདྲ་བར་ཡོད་རུང་ གཉིས་ཆ་རའི་དོན་ལུ་ ཟ་ཆ་དང་སྨན་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐབས་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན།

པ་ལའི་འབྲས་བུ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ་ཡོད་པའི་པར་རིས། དེའི་ནང་ལུ་ པ་ལ་དང་བུང་ག་པ་ལ་གཉིས་ཆ་ར་མཐོང་ཚུགས།

མུ་སི་ཀཊ་སྐྱུར་དངུལ་ (múskat krydd) དེ་གི་གནས་བབས་དང་ཕན་ཐབས།

པ་ལ་འདི་ ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་གོང་ཚད་ཆེ་བའི་རྫས་རིགས་ཅིག་ལུ་གྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཟ་ཆ་ནང་ལུ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དྲི་ཞིམ་པར་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་མ་ཚད་ སྨན་ཆ་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ལས་ཡང་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐབས་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། དེའི་ནང་ལུ་ མི་རི་སི་ཊི་སིན་ (מיריסטיצין) ཟེར་བའི་རྫས་འདི་ཡོད་མི་འདི་གིས་ དེའི་དྲི་འདི་དམིགས་བསལ་ཅན་ཅིག་ལུ་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨི་ས་ནུ་མེག་ (isa nutmeg) འདི་ ཟ་ཆ་སྣ་ཚོགས་ནང་ལུ་བཙུགས་ཏེ་ དྲི་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་མང་སུ་བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།

འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཕན་ཐབས། པ་ལ་འདི་ ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལུ་ སྨན་ཆའི་དོན་ལུ་བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེའི་ནང་ལུ་ གཉིད་མ་ཁུག་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གཉིད་བདེ་སུ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་དང་ བད་ཀན་དང་ཚ་བ་ལས་སྒྲོལ་ནིའི་དོན་ལུ་ཡང་ བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ སྟོབས་ཤུགས་སྐྱེད་བཅུད་ཀྱི་དོན་ལུ་ཡང་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐབས་ཡོདཔ་ཨིན།

མེ་སི་ཨེ་ཆ་པ་ཨེས་ (mace hps): དྲི་བཟང་མི་འགྱུར་བ།

བུང་ག་པ་ལ་ (Mace) འདི་ པ་ལ་ལས་ལྷག་པའི་རོ་འཇམ་མི་དང་ དྲི་ཞིམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོདཔ་ཨིན། མེ་སི་ཨེ་ཆ་པ་ཨེས་ (mace hps) འདི་ བུང་ག་པ་ལ་གི་སྤུས་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་གིས་ དེའི་རྫས་ཀྱི་སྤུས་ཚད་འདི་ ལེགས་ཤོམ་ཡོདཔ་ཨིན་པའི་བརྡ་མཚོན་སྟོནམ་ཨིན། དེ་འདི་ ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དྲི་དང་རོ་འདི་ མང་སུ་སྦེ་བཟོ་ནི་གི་དོན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་གལ་ཆེཝ་ཅིག་ཨིན།

བུང་ག་པ་ལའི་པར་རིས། དེ་འདི་ པ་ལའི་ཕྱི་ཁའི་ཤ་ཁྱབ་ཆ་ཨིན།

ཟ་ཆའི་ནང་ལུ་བཙུགསཔ་ཅིན། བུང་ག་པ་ལ་འདི་ ཤ་དང་ཉ་གི་ཟ་ཆ་ དེ་ལས་ དྲིམ་ཞིམ་པའི་ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་ བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེའི་རོ་འདི་ པ་ལ་ལས་ཅུང་ཟད་སླ་མོ་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་གིས་ ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་ དྲི་མང་སུ་སྦེ་བཟོ་ཚུགསཔ་ཨིན།

ཅེངཁེ: དྲི་ཞིམ་པའི་རྫས་རིགས་ཀྱི་གསེར་གྱི་སྒོ།

ཅེངཁེ (Cloves) འདི་ ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་མུ་ལུ་ཁ་གླིང་ཕྲན་ལས་ཐོན་མི་ དྲི་ཞིམ་པའི་རྫས་རིགས་ཅིག་ཨིན། དེ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་གལ་ཆེ་བའི་རྫས་རིགས་ཅིག་ལུ་བརྩི་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེའི་དྲི་ཞིམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ སྨན་ཆའི་ཕན་ཐབས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ དེའི་དོན་ལུ་ ཚོང་འབྲེལ་མང་སུ་སྦེ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན།

སྐམ་སྤངས་པའི་ཅེངཁེའི་པར་རིས། དེ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ མང་སུ་བཙུགས་པའི་རྫས་རིགས་ཅིག་ཨིན།

ཅེངཁེགི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཕན་ཐབས།

ཅེངཁེའདི་ སྨན་ཆའི་དོན་ལུ་བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ལས་ དེའི་ནང་ལུ་ Eugenol ཟེར་བའི་རྫས་འདི་ཡོད་མི་འདི་གིས་ ཁ་ནང་གི་ནད་དང་ ཚ་བ་ལས་སྒྲོལ་ནིའི་དོན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐབས་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ དེ་འདི་ ཟ་ཆ་སྣ་ཚོགས་ནང་ལུ་ དྲི་ཞིམ་པར་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤེས་དངུལ་ནང་ལུ་ ཅེངཁེའདི་ ཧིནདུ་དང་རྒྱ་ནག་གི་སྨན་ཆའི་ནང་ལུ་ བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།

བུ་ཊཱན་གྱི་ཟ་ཆའི་ནང་ལུ་སྤེས་དངུལ་ནང་ལུ།

བུ་ཊཱན་གྱི་ཟ་ཆའི་ནང་ལུ་ ཅེངཁེའདི་ དེ་ཅིག་མང་སུ་བཙུགས་སྲོལ་མེད་རུང་ བོད་ཀྱི་ཟ་ཆ་ཚུ་དང་ཆ་འདྲ་བའི་ཐོག་ལས་ དེ་འདི་ དྲི་ཞིམ་པའི་ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཤ་དང་ཉ་གི་ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་བཙུགས་པའི་སྐབས་ དྲི་དང་རོ་འདི་ མང་སུ་སྦེ་བཟོ་ཚུགསཔ་ཨིན།

ཀ་ཡུ་མ་ནིས་: དྲི་མངར་མོ་དང་ཚ་སི་སིའི་ཤིང་ཤུན་མཁའ་དབྱིངས།

ཀ་ཡུ་མ་ནིས་ (Cinnamon) འདི་ ཤིང་གི་ཤུན་པ་ལས་ཐོན་མི་ དྲི་ཞིམ་པའི་རྫས་རིགས་ཅིག་ཨིན། དེ་འདི་ འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སོ་སོའི་ཟ་ཆ་དང་ དྲི་ཞིམ་པའི་ཇ་ཚུ་ནང་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་མང་སུ་བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ སི་རི་ལངཀ་དང་ ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་ས་གནས་ཚུ་ནང་ལུ་ ཐོན་ཁུངས་མང་སུ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཀ་ཡུ་མ་ནིས་ཀྱི་ཤུན་པ་དང་གོ་དར་པའི་པར་རིས། དེ་འདི་ དྲི་མངར་མོ་དང་ཚ་སི་སིའི་རྫས་རིགས་ཅིག་ཨིན།

ཀ་ཡུ་མ་ནིས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཕན་ཐབས།

ཀ་ཡུ་མ་ནིས་འདི་ འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་དོན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐབས་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ ཁྲག་ཤོར་མར་མར་གཏང་ནི་དང་ ཁྲག་ཤོར་གྱི་ནད་ཡོད་མི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ གནམ་མེད་ས་མེད་ཕན་ཐབས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མ་ཚད་ དེ་འདི་ གཟུགས་ནང་གི་ནད་ཚུ་དང་ གཅེས་ཁ་དཀྲོག་ནིའི་དོན་ལུ་ཡང་ བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་སྦེ་ ཨེ་སི་པེ་སི་ (aspices) འདི་ དྲི་ཞིམ་པའི་རྫས་རིགས་ཅིག་ཨིནམ་ལས་ དེ་གིས་ ལུས་ཀྱི་ནང་ལུ་ སྟོབས་ཤུགས་སྐྱེད་བཅུད་བཟོ་ཚུགསཔ་ཨིན།

ལོ་ཁམ་ (Lokum) དང་དྲི་ཞིམ་པའི་ཟ་ཆ།

ཀ་ཡུ་མ་ནིས་འདི་ དྲི་མངར་མོ་དང་ཚ་སི་སི་གི་ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་ མང་སུ་བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེར་ན་ ལོ་ཁམ་ (Lokum) ཟེར་བའི་ཊཱར་ཀི་ཤི་དགའ་བརྩི་ཟ་ཆའི་ནང་ལུ་ དེ་བཟུམ་སྦེ་ བུ་ཊཱན་དང་རྒྱ་གར་གྱི་ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་ཡང་ དེ་འདྲའི་དྲི་ཞིམ་པའི་རྫས་རིགས་འདི་ བཙུགས་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་གིས་ ཟ་ཆ་ཚུ་ནང་ལུ་ དྲི་དང་རོ་འདི་ མང་སུ་སྦེ་བཟོ་ཚུགསཔ་ཨིན།

མཇུག་བསྡུ་བ།

ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་རྫས་རིགས་དཔེར་ན་ པ་ལ་ བུང་ག་པ་ལ་ ཅེངཁེ དང་ ཀ་ཡུ་མ་ནིས་ཚུ་འདི་ ཟ་ཆའི་དོན་ལས་མ་ཚད་ ལོ་རྒྱུས་དང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཐོག་ལས་ཡང་ གནམ་མེད་ས་མེད་གལ་ཆེཝ་ཅིག་ཨིན། དེ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐོག་ལས་ཡང་ འགྱུར་བ་སྦོམ་སོང་ཡོདཔ་ཨིན། རྫས་རིགས་འདི་ཚུ་གིས་ དེང་སང་གི་དུས་རབས་ནང་ལུ་ཡང་ མི་ཚུ་གི་མི་ཚེ་ལུ་ ཕན་ཐབས་སྦོམ་སྦེ་བྱུང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཁྱེད་རང་གིས་ ཨིནདོ་ནི་ཤི་ཡ་གི་རྫས་རིགས་དྲི་ཞིམ་ཤོས་ཚུ་འཚོལ་བཞིན་པ་ཨིན་པ་ཅིན་ ང་བཅས་ཀྱིས་ InaSpices.com ལས་གཞན་ཁར་མི་འཐོབ་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་རྫས་རིགས་ཚུ་ཉོ་བར་འབོད་བསྐུལ་ཞུཝ་ཨིན། ཁོང་གིས་ པ་ལ་དང་བུང་ག་པ་ལ་གཉིས་ཆ་ར་བཙོང་དོ་ཡོདཔ་ལས་ ཁྱེད་ཀྱིས་ མེ་སི་ཨེ་ཆ་པ་ཨེས་ (Mace HPS) དེ་བཟུམ་སྦེ་ པ་ལ་ དང་ ཅེངཁེ ཚུ་ཡང་ དེའི་ནང་ལས་ཉོ་ཚུགས་ནི་ཨིན། རྫས་རིགས་ཚུ་གི་རོ་དང་དྲི་ཞིམ་པའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་ ཁྱེད་ཀྱི་ཟ་ཆ་དང་ཇ་གི་ནང་ལུ་ དགའ་ཚོར་འབྱུང་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།