འབྲུག་དང་འཛམ་གླིང་གི་རྩམ་ཕྱེ་: ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དྲི་བསུང་དང་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཕན་ཐབས་
རྩམ་ཕྱེ་གི་དྲི་བསུང་ལྡན་པའི་འཛམ་གླིང་
རྩམ་ཕྱེ་ནི་འཛམ་གླིང་ཡང་ཡང་གི་རིག་གཞུང་དང་བཟའ་སྤྱོད་ནང་ལུ་གལ་ཆེ་བའི་གནས་ཚད་ཅིག་ལུ་སླེབས་ཡོདཔ་ཨིན། ནམ་རྩམ་ཕྱེ་འདི་དྲི་བསུང་དང་རོ་དྭངས་པོ་ཡོད་པ་མ་ཚད་ འཕྲོད་བསྟེན་ལུ་ཡང་ཕན་ཐོག་ཡོད་མི་ཚད་ དངུལ་འབྲེལ་གྱི་ཚོང་ལུ་ཡང་གལ་ཆེན་པའི་དངོས་པོ་ཅིག་ཨིན་པས། ལྷག་པར་དུ་ འབྲུག་འདི་ རྩམ་ཕྱེ་གི་ཐོན་སྐྱེད་ལུ་ རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ཨིན་པ་ ལས་ སྔར་གྱི་དུས་ལས་ ད་ལྟའི་བར་ རྩམ་ཕྱེ་འདི་ འཛམ་གླིང་གི་ཁྲོམ་སྦེ་ ཚོང་འབྲེལ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ། འདི་ཡང་ སྔར་གྱི་ལམ་ལུགས་དང་ འཕྲོད་བསྟེན་ དེ་ལས་ ཚོང་ལུ་ འབྲེལ་བ་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ ནཱ་ པཱ་ལཱ་ (Nutmeg) དང་ པཱ་ལཱ་ མེས་ (Mace) དེ་ལས་ ལིའི་ (Clove) དེ་ལས་ ཀཱ་ཡི་ མཱ་ནི་སི་ (Cinnamon) ཚུ་ འཛམ་གླིང་ མང་བཤོས་ རྩམ་ཕྱེ་ཚུ་ཨིན་ནོ། འདི་ཚུ་ བཟའ་སྤྱོད་ ནང་ལུ་ དེ་ལས་ སྨན་ལུ་ བཀྲིས་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་གི་ལོ་རྒྱུས་
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ སྔར་གྱི་དུས་ལས་ ལོ་ངོ་ 3000 ལྷགཔ་ཅིག་གི་ ལོ་རྒྱུས་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ། སྔར་ མི་མང་གིས་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ སྨན་ དེ་ལས་ མཆོད་པའི་ དངོས་པོ་ སྦེ་ ལག་ལེན་འཐབ་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ། སྔར་ དུས་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ དངུལ་ འབྲེལ་ ལུ་ གལ་ཆེན་པོ་ ཨིན་པས་ དེ་འབདམ། དེ་འབདམ། རྒྱལ་ཁབ་ མང་རབས་ཅིག་ རྩམ་ཕྱེ་ ལུ་ དམིགས་གཏད་ འབད་ བདལ་ འགོ་བཙུགས།
སྔར་ རྩམ་ཕྱེ་ ལྷག་པར་དུ་ སི་རི་ལངྐཱ་ (Sri Lanka) དང་ ཨིན་དོ་ནེ་ཤི་ཡཱ་ (Indonesia) ཚུ་ རྩམ་ཕྱེ་ གྱི་ ཐོན་སྐྱེད་ ལུ་ གྲགས་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ། དེ་བསྒང་ རྩམ་ཕྱེ་ གྱི་ ཚོང་ འདི་ འཛམ་གླིང་ ཡང་ཡང་ ཁྱབ་སྤེལ་ འབད་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་གི་འཕྲོད་བསྟེན་གྱི་ཕན་ཐོག་
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ འཕྲོད་བསྟེན་ ལུ་ ཕན་ཐོག་ ཡོད་པའི་ སྨན་ རྩམ་ ཅིག་ཨིན་ནོ། ལྷག་པར་དུ་ འདི་ ལུ་ བཅོས་ སྨན་ དང་ བཅོས་ ནད་ ལུ་ ཕན་ཐོག་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
- བཅོས་ ནད་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ མགོ་ ནད་ དང་ མིག་ ནད་ ལུ་ ཕན་ཐོག་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
- བཅོས་ སྨན་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ མཆེད་ ནད་ དང་ དེ་ལས་ སྙི་ ནད་ ལུ་ ཕན་ཐོག་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
- དེ་ལས་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ སེམས་ བདེ་ བར་ བཏང་ ནི་ དེ་ལས་ བརྗེད་ ནད་ ལུ་ ཡང་ ཕན་ཐོག་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
ལྷག་པར་དུ་ པཱ་ལཱ་ མེས་ (Mace) འདི་ ནཱ་ པཱ་ལཱ་ (Nutmeg) ལུ་ བཟུམ་ ཕན་ཐོག་ ཡོད་པ་མ་ཚད་ དེ་ལས་ བསམ་ བརྗེད་ ནད་ ལུ་ ཡང་ ཕན་ཐོག་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ བཟའ་སྤྱོད་ ནང་
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ འཛམ་གླིང་ ག་ར་ ལུ་ བཟའ་སྤྱོད་ འབད་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ། ལྷག་པར་དུ་ བཟའ་ སྤྱོད་ ནང་ ལུ་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ དྲི་བསུང་ དང་ རོ་ དྭངས་པོ་ བཏང་ནི་ ལུ་ བཀྲིས་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ།
- བཅོས་ ཁ་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ བཅོས་ ཁ་ ནང་ ལུ་ བཀྲིས་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ།
- བཅོས་ འཐུང་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ བཅོས་ འཐུང་ ནང་ ལུ་ ཡང་ བཀྲིས་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ།
- དེ་ལས་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ བཟའ་ བཅོས་ ལུ་ ཡང་ བཀྲིས་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ།
དཔེ་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ བཅོས་ ཁ་ ནང་ ལུ་ མར་ གནས་ དང་ བཅོས་ ཁ་ ནང་ ལུ་ བཀྲིས་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་ གི་ ཚོང་
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ འཛམ་གླིང་ གི་ ཚོང་ ནང་ ལུ་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ། རྒྱལ་ཁབ་ མང་རབས་ཅིག་ རྩམ་ཕྱེ་ ཐོན་སྐྱེད་ འབད་ དེ་ ཚོང་ འབྲེལ་ འབདཝ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་ གི་ ཚོང་ འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ མང་རབས་ཅིག་ ལུ་ དངུལ་ འབྲེལ་ ལུ་ ཕན་ཐོག་ ཡོདཔ་མ་ཚད་ མི་སྟོང་ ཕྲག་ མང་བཤོས་ ཀྱི་ ལཱ་ ཡང་ བསྐྲུན་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
འབྲུག་གི་ རྩམ་ཕྱེ་
འབྲུག་ འདི་ རྩམ་ཕྱེ་ གྱི་ ཐོན་སྐྱེད་ ལུ་ གྲགས་ཆགས་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ། ལྷག་པར་དུ་ འབྲུག་གི་ པཱ་ལཱ་ མེས་ (Mace) དང་ ནཱ་ པཱ་ལཱ་ (Nutmeg) འདི་ དྲི་བསུང་ དང་ རོ་ དྭངས་པོ་ ལུ་ གྲགས་ཆགས་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
འབྲུག་གི་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ རྒྱལ་ཁབ་ ཕྱི་ ལུ་ ཚོང་ འབྲེལ་ འབད་ དེ་ འཛམ་གླིང་ གི་ ཁྲོམ་ ནང་ ལུ་ སླེབས་ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་ ཀྱི་ གནད་སྨིན་
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ འཕྲོད་བསྟེན་ ལུ་ ཕན་ཐོག་ ཡོད་པ་མ་ཚད་ དེ་ལས་ བཟའ་ སྤྱོད་ ནང་ ལུ་ དེ་ལས་ ཚོང་ ནང་ ལུ་ ཡང་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་ནོ།
རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ འཛམ་གླིང་ གི་ རྩམ་ཕྱེ་ ལུ་ གལ་ཆེན་པོ་ཨིན་པ་མ་ཚད་ འབྲུག་གི་ རྩམ་ཕྱེ་ འདི་ དྲི་བསུང་ དང་ རོ་ དྭངས་པོ་ ལུ་ གྲགས་ཆགས་ ཡོདཔ་ཨིན་ནོ།