Upload images to this post to show gallery.
Kwemazana emakore, nyika yakanyengerwa nekunaka kwezvinonhuwira. Kubva kuzvitsuwa zviri kure zvakaputirwa mumafumbo, pfuma idzi dzakanhuwira dzakaita nzendo dzinotyisa, dzichiumba humambo, dzichisimudzira hupfumi, nekushandura zvinonaka zvezvokudya. Dzaisangova chete zvinowedzera kunaka; dzaive zviratidzo zveupfumi, chinzvimbo, uye dzimwe nguva, kunyangwe hupenyu chaihwo. Nhasi, tinokukokai panzendo isina kujairika yekudzokera kumashure munguva kuti muongorore nhoroondo inonakidza, kwakabva kwakasiyana, nehungwaru hwetsika dziripo dzakakomberedza zvimwe zvezvinonhuwira zvinokosha zvikuru: Pala (Nutmeg), Bunga Pala (Mace), Cengkeh (Cloves), ne Kayu Manis (Cinnamon). Nyaya dzadzo dzakarukwa pamwe chete nengano dzekuongorora, kukunda, uye kutsvaka kwevanhu kusingaperi kwekufadza nekugara zvakanaka kwemuviri nepfungwa.
Fungidzira nguva apo boka duku, riri kure rezvitsuwa muIndonesia raive nekanyenyere keupfumi hukuru hwepasirese. Izvi zvaive Zvitsuwa zveBanda, nzvimbo yega yechisikigo yemuPala (Myristica fragrans). Muti wePala unonyatso kushamisa, uchipa zvinonhuwira zviviri zvakasiyana kubva pamuchero mumwe chete: mbeu yakaoma, yeovha yePala (Nutmeg) uye rineni, rakatetepa rinoiputira, rinozivikanwa seBunga Pala (Mace).
Nhoroondo yePala neBunga Pala yakafuma uye yakaoma sezvinonaka zvayo. Masimba eEurope, kunyanya vaPortugal, vaDutch, nevaNgisi, vakarwa zvakaomarara kuti vatore kutonga kweZvitsuwa zveBanda panguva yeZana rechi17. Kambani yeDutch East India (VOC) yakazopedzisira yagadzira monopoly, zvichitungamira kukuvhiringidzana kune hutsinye kunozivikanwa se “Hondo dzeZvinonhuwira.” Kwenguva yakati, Pala yaikosha kupfuura goridhe, nemutengo wayo uchikwira zvakanyanya nekuda kwehupenyu hwayo hwepanyama hwekurapa, kunyanya kurwisa denda, uye kushomeka kwayo. Nguva iyi yekukwikwidza kwakasimba yakasiya chiratidzo chisingadzimike pakutengeserana kwepasirese nenhoroondo yekoloni, ichiratidza kuti zvakadzikama zvepasi zvine simba rekushandura magumo enyika.

Mutsika dzakasiyana, Pala neBunga Pala zvave zvichishandiswa kwete chete pakubika asiwo mumishonga yechinyakare. Pala yaitendwa kuti inobatsira kugaya, inosimudzira kurara, uye inoshanda semushonga wekudaidza rudo, ukuwo Bunga Pala, nekunaka kwayo kwakapfava, yaiwanzogoverana mukurumbira wakafanana. Kwete chete pakurapa, zvakare zvakashandiswa mune zvekunhuwirira nekunatsa mweya mumazana emakore apfuura. Nzira yakaoma yekukohwa nekusuwa zvinonhuwira izvi, zvinowanzova zvinoshanda nemaoko, zvinowedzera kukosha kwazvo kusingaperi uye zvinotipa maonero ekuti vanhu vekare vaikoshesa sei zvipo zvechisikigo.

Chimwe chikuru chenyika yezvinonhuwira, Cengkeh (Cloves), chinobva ku “Zvitsuwa zveZvinonhuwira” zvine mukurumbira zveIndonesia, kunyanya zvitsuwa zvidiki zvemakomo eTernate neTidore muarchipelago yeMaluku. Zvirimwa izvi zvisina kuvhurika zvemuti weSyzygium aromaticum zvakakosheswa kwemakore zviuru. Humbowo hunoratidza kuti Cengkeh yaishandiswa muChina kare kare se200 BC, apo vatongi vaifanira kudya kuti vatsvete mweya yavo pakutaura namambo. Izvi zvinoratidza kukosha kwayo kwete chete mukubika, asiwo mumitemo yemagariro emagariro ekare.

Nzendo yeCengkeh kubva kuzvitsuwa zvayo zviri kure kuenda kumakona kure enyika yekare inoratidza kukosha kwayo kwepakutanga. Vatengesi vechiArab vakaita basa guru mukuunza Cengkeh kuMediterranean, uye pakati peMiddle Ages, yaive chinhu chinotsvakwa zvakanyanya muEurope. SePala, kutonga pamusoro pekugadzirwa kweCengkeh kwakakonzera kukwikwidzana kwakasimba nekukuvhiringidzana pakati pemasimba ekoloni eEurope, zvichiratidza kuti simba rezvinonhuwira raigona kunyange kukonzera hondo dzakanyanyisa pakati penyika dzine simba.
Kunze kwekukwezva kwavo kwekubika, Cengkeh ine nhoroondo refu mumishonga yechinyakare. Mafuta ayo akasimba anokosha, eugenol, anovapa simba rakasimba reantiseptic uye reanalgesic. Historically, Cengkeh yakashandiswa kubvisa marwadzo emazino, kugadzirisa matambudziko ekugaya, nekudziyisa muviri. Kunhuhwirira kwayo kwakasiyana uye kunaka kwakapinza, kunodziya kunoita kuti ive chinhu chisingakoshi mu Asia, Middle East, uye Europe cuisine, kubva kumawaini akavhuvhuta kusvika kumapoto akapfuma, uye inoramba iri chinhu chakakosha mumishonga yechinyakare, kunyanya mumishonga yeAyurvedic neyechiChinese.

Kayu Manis (Cinnamon), imwe yezvinonhuwira zvekare kare zvinonyatsozivikanwa, ine nhoroondo inodzokera kumazana emakore apfuura. Inobva mumakwati emiti iri ye genus Cinnamomum, kunyanya kubva kuSri Lanka (Ceylon cinnamon) nedzimwe nzvimbo dzeIndonesia neChina (Cassia cinnamon), kudziya kwayo kunonhuwira kwakakunda marudzi akasiyana pasirese, zvichiratidza simba rayo rekukwezva kunhuhwirira nekufadza.
VaIjipita vekare vaishandisa Kayu Manis pakuviga nekunhuwirira, ukuwo vaRoma vaiona sekukosha zvikuru zvekuti yaipiswa pamoto wekuviga madzimambo. Zvinonhuwira zvaive chinhu chakakosha panzira yeSilk Road yekare, ichifamba kubva kuMabvazuva kuenda kuMadokero, inowanzoputirwa mumafumbo nevatengesi vaida kuchengetedza nzvimbo dzavo dzinobatsira. Kukosha kwayo kukuru kwaireva kuti yaiwanzoshandiswa semari kana chipo chemadzimambo, zvichiratidza chinzvimbo chayo chepamusoro munharaunda dzekare.

Kushandiswa kweKayu Manis mumishonga yechinyakare kwakakura seNhoroondo yayo. Yakaremekedzwa nekuda kwekwaniso yayo yekudziyisa muviri, kubatsira kugaya, kuderedza kuzvimba, uye kuva nemishonga inorwisa mabhakitiriya. Mumishonga yechinyakare yeAyurvedic neyechiChinese, chinhu chakakosha chekurapa zvakawanda, kubva kumafuro ekutonhora kusvika kumatambudziko eshuga yeropa. Kunhuhwirira kwayo kunotapira, kwemuti, nekufadza kwayo kunoita kuti ive chihwitsi chinodiwa mune zvinotapira, zvinwiwa, nezvinonaka pasirese, kubva pamaapuro pie kusvika kune kari yenyama.

Pala, Bunga Pala, Cengkeh, neKayu Manis hazvisi chete zvinhu zvinoshandiswa; zviratidzo zvipenyu zvehungwaru hwevanhu, kusimba, nekubatanidzwa kwenyika yedu. Nyaya dzadzo ndedzenhoroondo huru dzekuwana, kutengeserana, nekushandurana kwetsika. Kubva pakuva mari yemadzimambo nekukonzera hondo, zvinonhuwira izvi zvakashandurwa zvakanaka kuita zvinhu zvinowanika mumakiricheni edu emazuva ano, asi mashiripiti adzo anoramba aripo. Dzinoenderera mberi nekuvandudza hupenyu hwedu, dzichipa kwete chete zvinonaka zvakaoma asiwo kunhuhwirira kwehupenyu hwemishonga yekare, zvichitibatanidza kune nhaka yakaipa yezana remakore apfuura.
Nzendo yavo kubva kunzvimbo dziri kure, dzakachena muIndonesia neSri Lanka kuenda kupantry yako inoshamisa. Pinch yega yega inotakura huremu hwenhoroondo, kudziya kwezuva, nekuzvipira kwemaoko asingaverengeki anorima, kukohwa, nekugadzirisa zvinonhuwira izvi zvine mutsa. Zvinonhuwira izvi, zvinorema nhoroondo, zvinoramba zvichikoka. Vanoita kuti tigadzirire zvakare nzendo dzekare mumaoko edu panguva yekubika, vachiburitsa kunhuhwirira kwezvitsuwa zviri kure, vachigadzira mhute dzakadzika uye dzinofadza, dzichitibatanidza kune nhaka yakare yekutsvaga kwekufadza uye hutano hwepanyama.
Tinoshandisa zvinonhuwira izvi kune zvakawanda zvinodiwa: kunaka kwezvinonaka, mushonga, uye kunyange zvipo zvekunhuhwirira. Dzinoonekwa mumakicheni, mushonga wemishonga, nemafekitari ezvinonhuhwirira pasi rose. Zvinotidzidzisa nezvekugara kwenguva refu kwechisikigo, simba rekushandurwa, uye kukosha kwekutsvaga zvakasiyana-siyana. Kuburikidza nezvinonhuwira, tinowana kubatana kune mavambo edu ekare, kune vanhu vakatanga kuongorora nyika, uye kune nzira dzakasikwa dzekurapa dzakakwana nekuzadziswa kusingawanzoitiki munyika yedu yega yega.
Mazuva ano, kunyange zvazvo zvisisiri zvakanyanya kukosha sepfuma dzimwe, Pala, Bunga Pala, Cengkeh, neKayu Manis zvinoramba zvichikosha. Kukosha kwadzo kuri mumanzwiro adzinoita, mumashiripiti adzinoita mumaoko edu ekubika, uye murunyararo rwetsika rwadzinounza kunyika yedu. Zvinoratidza kuti zvinhu zvidiki, zvine simba, zvinogona kuva nesimba guru rekushandura. Saka nguva inotevera paunoshandisa chero chezvinonhuwira izvi, ramba uchiyeuka nyaya dzadzo dzakadzama, dzisingaperi dzenzendo nemaitiro akapfuma.
Pa inaspices.com, takazvipira kukuunzira zvinonhuwira zvepamusoro-soro, zvakananga kubva kwazvakatangira. Tinokudza nhaka yezvipfumo izvi zvinokosha nekusimbisa chokwadi, hutsva, nekugara zvakanaka. Kunyangwe iwe uri munhu anofarira kubika, munhu ane hanya neutano, kana mumwe munhu anongoda kuongorora hukuru hwezvinonaka zvepasirese, sarudzo yedu yePala yepamusoro, Bunga Pala, Cengkeh, Kayu Manis, nezvimwe zvinonhuwira zvisingawanzoitiki zvichawedzera ruzivo rwako. Ongorora kunhuhwirira nekunaka kusingaenzaniswi kunogona kungopiwa chete nezvinonhuwira zvechokwadi, zvepamusoro-soro. Shanyira inaspices.com nhasi uye regai nzendo yekunaka itange!



