Upload images to this post to show gallery.
Kare-kare, pakasvika ngarava dzakawanda dzichibva kumativi ose enyika, dzichitsvaga pfuma yakaoma. Pfuma iyi yakanga isiri ndarama kana sirivha, asi yaive zvinonhuhwirira zvinokosha zvaibva kumakungwa eIndonesia. Kubva pazvitsuwa zveMaluku, zvinodaidzwa kuti “Zvitsuwa Zvezvinonhuhwirira,” kusvika kumativi akasiyana enyika, Indonesia yakapa nyika zvimwe zvezvinonhuhwirira zvinodiwa zvikuru pasi rose: Pala (Nutmeg), Bunga Pala (Mace), Cengkeh (Cloves), neKayu Manis (Cinnamon). Zvinonhuhwirira izvi hazvingoshandiswe chete pakubika, asi zvinewo nhoroondo yakadzama, utano hunovandudza, uye zvakakosha mutsika dzakasiyana-siyana.
Ngatinyure murwendo urwu runonhuhwirira, tichiongorora nhoroondo, zvinoshamisa, uye pundutso dzeutano hwezvipfuwo zveIndonesia izvo zvakaramba zvichikosheswa kubvira kare kusvika nhasi.
Nhoroondo yezvinonhuhwirira zveIndonesia rwendo rurefu rwekutsvaga, kukura, nekutengeserana. Zvitsuwa zveMaluku, kunyanya Banda, Ternate, neTidore, ndiko kwakabva Pala, Bunga Pala, neCengkeh. Pundutso yezvinonhuhwirira izvi yaisanyatsozivikanwa kune vekuEurope kwemazana emakore, zvichivapa kukosha kukuru kwaisave nemutengo.
Pakasvika maArabu nevaChina vakavhura nzira dzekutengeserana kare kare, vachitakura zvinonhuhwirira zvakaita seCengkeh neKayu Manis kuenda kuMiddle East neEurope. Asi, pakazosvika zana ramakore rechi16, pakatanga makwikwi makuru pakati pemauto eEurope – maPutukezi, maDutch, nevaBritish – vose vachida kutonga nzvimbo idzi dzekugadzira zvinonhuhwirira. Vakavaka maguta akavharirwa, vakaumba masangano ekutengeserana akaita seDutch East India Company (VOC), uye vakatanga kutonga zvakaoma pamusoro pezvitsuwa izvi. Kutonga uku kwakakonzera kurwisana kukuru, asi kwakasimbisawo nzvimbo yeIndonesia semusika mukuru wezvinhu zvinonhuhwirira pasi rose.
Zvinoshamisa sei kuti muti mumwe chete, Myristica fragrans, unogona kupa zvinonhuhwirira zviviri zvakasiyana asi zvinodiwa zvikuru: Pala (Nutmeg) neBunga Pala (Mace). Izvi zvigadzirwa zvakapararira kubva kuZvitsuwa zveBanda, uye zvinodiwa zvikuru munyika yose nekuda kwekunhuhwirira kwazvo kwakanaka uye zvinhu zvakasiyana-siyana zvinoshandiswa nazvo.
Pala, mbeu yakaoma, ine kunhuhwirira kwakakora uye kunotapira, kune kamhepo kadiki kecitrus. Yakashandiswa kare-kare sezvinonhuhwirira, mushonga wechivanhu, uye kunyange senzira yekudzivirira zvirwere. KuEurope kare, yaive yakakosha zvikuru zvokuti vaishandisa mari yakawanda kutenga. Mbeu iyi inogona kukuya kuita hupfu kana kushandiswa yose. Inowanzo shandiswa mumabiko anoisvapo nyama, mumisodzi, mumikati, uye kunyange mumadonati, ichipa kunaka kunovhenekera.
Mishonga yechivanhu yeIndonesia, kunyanya Jamu, inoshandisa Pala kurapa matambudziko ekugaya, kusarara, uye marwadzo akasiyana-siyana. Zvisinei, zvakakosha kuziva kuti mukuwandisa, Pala inogona kuita kuti munhu anzwe achiona zvinhu zvisipo (hallucinogenic), saka inofanira kushandiswa nekuchenjera.
Bunga Pala, inonhuhwirira uye ine ruvara runopenya.
Bunga Pala ndiyo mbeu tsvuku, inotaridzika seyakafanana nemambure, inovhara mbeu yePala. Kana yanyatsopatsanurwa kubva paPala ikoomeswa, ruvara rwayo runoshanduka kuva orenji kana brown yero. Kunhuhwirira kwayo kwakapfava kupfuura kwePala, kune kamhepo kadiki kefuremu nepeppery. Nekuda kwekunaka kwayo kwaitonhora, Bunga Pala inowanzo shandiswa mundiro dzakapfava dzakaita sehove, mukaka, nekeke. Inodiwawo mumishonga yechivanhu nekuda kwezvinhu zvayo zvekudzikamisa uye zvekuporesa.
Kupatsanurwa kwekugadzira Bunga Pala kubva paPala kunoda hunyanzvi, izvo zvinoita kuti ive yakakosha uye inodiwa zvikuru mumusika wepasirese. Vashandi veIndonesia vanonyatsoparadzanisa chigadzirwa ichi chakanaka, vachichengetedza kunaka kwacho.
Cengkeh (Cloves) ndiyo michero yakaomeswa yemuti Syzygium aromaticum, inobva kuZvitsuwa zveMaluku, kunyanya Ternate neTidore. Zvinonhuhwirira izvi zvakafanana nemipikiri midiki, uye zvine kunhuhwirira kwakakura, kunotsva, uye kunotapira. Kwemazana emakore, Cengkeh yakashandiswa zvakanyanya senzira yekuchengetedza chikafu, mushonga, uye senzira yekunhuhwirira zvinhu.
Cengkeh yakaomeswa, yakagadzirira kushandiswa.
Munguva dzakare, Cengkeh yakatengeswa kubva kuIndonesia kuenda kuChina, India, Middle East, uye Europe. VaRoma vakaishandisa pakudya uye sechinhu chinoporesa. Mazuva ano, Cengkeh inoramba ichikosha zvakanyanya mukubika pasi rose. Inowanzo shandiswa mukudya kunonhuhwirira nyama, mumisodzi, mumakuki, uye mumadonati. Indonesia inozivikanwawo nekugadzira fodya yeKretek, inosanganisa fodya neCengkeh, ichipa kunhuhwirira kwakanaka.
Kayu Manis (Cinnamon) igoko remuti Cinnamomum rakawoma, rine kunhuhwirira kunotapira uye kunotonhora. Kunyange zvazvo kune marudzi akasiyana-siyana eKayu Manis, Kayu Manis yeIndonesia (Cinnamomum burmannii), inozivikanwawo seCassia Cinnamon, ndeimwe yeanonyanya kugadzirwa pasi rose. Iine kunhuhwirira kwakakora uye kunotapira, zvichiita kuti ive yakasiyana nemamwe marudzi eKayu Manis.
Kayu Manis iri muzvimiti uye yakakuyiwa kuita hupfu.
Kayu Manis yakashandiswa kubva kare-kare sezvinonhuhwirira, mishonga, uye mafuta ekuzora. VaEgipita vekare vakaishandisa senzira yekuzora miriwo uye mukugadzira mishonga. MuRoma, yaive yakakosha zvikuru zvokuti yaisvika pakukosha kwendarama. Mazuva ano, Kayu Manis inowanzo shandiswa mumakuki, makeke, zvinwiwa zvakadai sekochi netii, uye kunyange mumisodzi yenyama. Kunhuhwirira kwayo kunotapira kunoita kuti ive chinhu chakakosha mukicheni chero chipi zvacho.
Mishonga yechivanhu yeIndonesia, inozivikanwa seJamu, yakashandisa zvakanyanya simba rekurapa rezvinonhuhwirira izvi kwemazana emakore. Pala, Bunga Pala, Cengkeh, neKayu Manis zvinosanganiswa mumishonga yakawanda yekurapa marwadzo, kuzvimba, matambudziko ekugaya, kusarara, uye kunyange sechikamu chekudzikamisa muviri.
Simba rekuporesa rezvinonhuhwirira izvi harisi ngano chete; rinoenderana nehupfu hwavo hwema compounds hunoshanda, hwakadai seeugenol muCengkeh, myristicin muPala, necinnamaldehyde muKayu Manis, izvo zvinoratidza zvimwe zvakanaka pautano.
Kunyange zvazvo rwendo rwekutsvaga zvinonhuhwirira rwakakonzera mhirizhonga munhoroondo, nhasi zvinonhuhwirira zveIndonesia zvinoramba zvichikosha pamusika wepasirese. Indonesia inoramba iri mumwe wevanogadzira vakuru vePala, Bunga Pala, Cengkeh, neKayu Manis. Zvinonhuhwirira izvi hazvingoshandiswi mumakicheni epasi rose chete asiwo mumaindasitiri akasiyana-siyana, kusanganisira kugadzira zvinonhuhwirira, zvizoro, nemishonga.
Kukosha kwazvo hakuna kudzikira. Vafambi vekare vaitsvaga pfuma yakaoma, uye mazuva ano, isu tichiripo tichikoshesa zvinonhuhwirira zvakadaro. Kubva pamafashoni ekubika anonyanya kuomesera kusvika kumishonga yechivanhu ine simba, Pala, Bunga Pala, Cengkeh, neKayu Manis zvinoramba zvichipa kunaka, kunhuhwirira, uye utano kunyika yose, zvichiramba zviri zvishongo zvisingaperi zveIndonesia.
Mushure mekunzwa nhoroondo dzakapfuma uye zvakanakira zvinonhuhwirira izvi zvinoshamisa zveIndonesia, pamwe wava kuda kunhuwidza nekunaka kwazvo pachako. Usazeza! Kuti uwane zvinonhuhwirira zvechokwadi zveIndonesia zvakanakisisa, zvakanakisisa, uye zvemhando yepamusoro, shanya inaspices.com. Vanopa zvigadzirwa zvakananga kubva kunharaunda dzinogadzira, vachikuvimbisa kuti unowana zvakanakisisa pane zvakanakisisa. Dzoka kunhuhwirira kwakakora kweMaluku Islands mukicheni chako nhasi!