Upload images to this post to show gallery.
Kuyambira kalekale, malo a ku Indonesia akhala akutchuka padziko lonse lapansi chifukwa cha zonunkhiritsa zake zapadera komanso zosowa. Malo okongola a zisumbu za ku Indonesia ndiwo gwero la zinthu zambiri zamtengo wapatali zosangalatsa kukoma kwa anthu, komanso zosinthanso njira ya mbiri yakale. Dzikoli ndi malo opatulika a zokometsera, gwero la zonunkhiritsa zamtengo wapatali monga pala (nutmeg), bunga pala (mace), cengkeh (cloves), ndi kayu manis (cinnamon). Ulendo wathu lero ukutitengera ku mbiri yakale, phindu la thanzi, ndi chinsinsi chapadera cha zokometsera izi, zomwe zikupitirizabe kusangalatsa dziko lonse.
Palibe nkhani yokhudza zonunkhiritsa za ku Indonesia yomwe ingakhale yosakwanira popanda kukambirana za “mbiri ya njira ya zonunkhiritsa”. Njira za m’madzi zoyambirira izi zinali njira zamalonda zomwe zimalumikiza kum’mawa ndi kumadzulo, ndipo pachitukuko chake chinali ndi zisumbu za Maluku ku Indonesia, zomwe zinkadziwika kuti Spice Islands (Zisumbu za Zonunkhiritsa). Zisumbu izi zinali gwero lokhalo la zonunkhiritsa zosowa kwambiri, makamaka pala ndi cengkeh, zomwe zinali zofunika kwambiri kuposa golide pa nthawiyo.
Kufunika kwa zonunkhiritsa kumayambira kale. Zinali zosati zokhazo zokometsera chakudya, komanso zinali mankhwala, zopangira zosakaniza zonunkhiritsa, komanso zizindikiro za chuma ndi udindo. Mbiri ya zonunkhiritsa ku Indonesia, yomwe imadziwika kuti “sejarah rempah rempah di indonesia”, ndi nkhani ya maulendo okwera mtengo, zankhondo zamagazi, ndi kuyambika kwa maiko atsopani. Amalonda achiarabu, achihindi, komanso achichina anafika ku Indonesia kalekale, kenako atsogoleri a ku Europe anadzayesa kulanda ulamuliro wa malonda awa. Nkhani za Vasco da Gama, Christopher Columbus, ndi Ferdinand Magellan zonse zinalumikizidwa ndi kufunafuna “cholowa cha zonunkhiritsa” ichi. Chifukwa cha zonunkhiritsa, dziko lapansi linasintha, ndipo Indonesia inakhala pakati pa dziko lonse.
Pala ndi bunga pala zonse zimachokera ku mtengo umodzi, Myristica fragrans. Zimachokera ku zipatso zofanana ndi pichesi zomwe zimayamba kusweka zikacha, ndikuvumbulutsa mpaka pansi mbewu yokutidwa ndi mpanda wofiira wonyezimira. Mbewu ndi pala, ndipo mpanda wofiira ndi bunga pala. Ndichodabwitsa kwambiri kuti chipatso chimodzi chimapereka zonunkhiritsa ziwiri zosiyana koma zofananako pa nthawi yomweyo.
Pala, kapena “múskat krydd” monga momwe amadziwira m’mayiko ena, ali ndi kukoma kokoma, kwabata, kokhala ndi nsonga ya kutentha. Amagwiritsidwa ntchito kwambiri m’zakudya zambiri padziko lonse, kuyambira m’masupu ndi masitofu kupita ku mikate ndi zakumwa. Mwambo wogwiritsa ntchito pala umaphatikizapo kufotokoza za mankhwala amene ali nawo a “myristicin”, omwe m’mbuyomu ankagwiritsidwa ntchito ngati mankhwala otonthoza ululu komanso othandizira kugona. Komabe, monga zonunkhiritsa zonse, muyenera kungogwiritsa ntchito pang’ono, chifukwa kwambiri kumakhala ndi zotsatira zosayenera.

Bunga pala ndi yokometsera kwambiri komanso yofewa kuposa pala. Kukoma kwake kumakhala kwachitsamba pang’ono komanso kofewa, ndipo nthawi zambiri amakonda kukoma kwake m’maphikidwe omwe amafuna kukoma kocheperako koma kokoma kwa zonunkhiritsa. Mtundu wa bunga pala ukhoza kusiyana kuyambira golide mpaka wofiira, ndipo kukoma kwake kumakhala kokoma ndi kofewa.
Kufunika kwa “mace HPS” (High Purity Select) kumatsimikizira kuti mungapeze bunga pala woyera kwambiri komanso wapamwamba kwambiri, woyenera kuphika zakudya zabwino kwambiri. Mofanana ndi “isa nutmeg” yomwe imatsimikizira mtundu wapamwamba, mace HPS ndi yofunika kwambiri kwa ophika ndi opanga zakudya omwe akufuna kukoma kokongola komanso kosalala m’zakudya zawo. Amagwiritsidwa ntchito m’masitofu, marinades, komanso m’zakudya zokoma monga mikate ndi makeke. Mace ndi Nutmeg kuchokera ku Indonesia ndi miyala yamtengo wapatali yomwe imakondedwa padziko lonse lapansi.

Cengkeh, kapena cloves, ndi masamba ounika a mtengo wa Syzygium aromaticum, womwe unachokera ku zisumbu za Maluku ku Indonesia. Kwa zaka mazana ambiri, Maluku inali malo okhawo amene cengkeh inapezeka, zomwe zinapangitsa kuti ikhale yamtengo wapatali kwambiri ndipo n’chifukwa chake inali yofunika kwambiri pa “sejarah jalur rempah”. Cengkeh inali zinthu zofunika kwambiri pa malonda apadziko lonse, kugwiritsidwa ntchito m’maiko a China ndi Rome ngati zonunkhiritsa, mankhwala, komanso zopangira zonunkhiritsa.
Kukoma kwa cengkeh kumakhala kolimba, kwapamwamba, komanso kosalala. Amagwiritsidwa ntchito kwambiri m’zakudya zosiyanasiyana, kuyambira masitofu okoma ndi zakudya zanyama kupita ku mkate, mikate, ndi zakumwa zotentha monga tiyi wa zonunkhiritsa. Cengkeh imagwiritsidwanso ntchito ngati “zonunkhiritsa mu” zakumwa zoziziritsa kukhosi. Kuphatikiza pa ntchito yake yophikira, cengkeh yakhala ikugwiritsidwa ntchito kwambiri ngati mankhwala achikhalidwe. Mafuta a cengkeh amadziwika kuti amathandiza kuchepetsa ululu wa dzino chifukwa cha mankhwala amene ali nawo a eugenol. Ndi chimodzi mwa “aspices” omwe ali ndi phindu lalikulu la thanzi.

Kayu manis, kapena cinnamon, ndi khungwa lakale kwambiri m’mbiri ya anthu. Ngakhale kuti amagwiritsidwa ntchito kwambiri m’zakudya zotsekemera, kukoma kwake kokoma kumagwiritsidwanso ntchito m’zakudya zambiri zosiyanasiyana. Pali mitundu iwiri ikuluikulu ya cinnamon: Ceylon cinnamon (yomwe imadziwikanso kuti “true cinnamon”) yochokera ku Sri Lanka, ndi Cassia cinnamon (yomwe imagwiritsidwa ntchito kwambiri) yochokera ku Indonesia ndi China. Cinnamon ya ku Indonesia imadziwika ndi kukoma kwake kolimba komanso kopatsa mphamvu, kophatikizana ndi kukoma kokoma komanso kokoma.
Kayu manis ndi yotchuka chifukwa cha phindu lake la thanzi. Ndi yodzaza ndi ma antioxidants, ndipo yasonyezedwa kuti imathandiza kuchepetsa kutupa, kukhala ndi zotsatira zotsutsana ndi shuga, ndipo imatha kukhala ndi phindu pa thanzi la mtima. Amagwiritsidwa ntchito kwambiri m’makampani a zakudya ndi zakumwa, ndipo nthawi zambiri amapezeka mu ufa kapena nthambi. Kaya ndi mugalikuni wanu wam’mawa, mkate wanu wokondedwa, kapena zakudya zaku Asia, kayu manis amakweza kukoma ndi kununkhira kwa chilichonse.

Ngakhale kuti zaka mazana ambiri zadutsa kuyambira nthawi ya “sejarah jalur rempah”, zonunkhiritsa za ku Indonesia zikupitirizabe kukhala ndi chikoka chachikulu padziko lonse lapansi. Kuyambira kukometsera curry zapadziko lonse kupita ku zokometsera lokoma monga “lokum” (Turkish delight), chikoka cha zonunkhiritsa za ku Indonesia chikuwoneka. Zakhala zikugwiritsidwa ntchito m’zakudya zambiri zosiyanasiyana, kusakaniza kukoma kwa Asia, Middle East, ndi Europe.
Kufunika kwa zonunkhiritsa zapamwamba, zodalirika, monga “mace HPS” kapena “isa nutmeg”, kuli kukwera kwambiri. Ogula padziko lonse akufunafuna zinthu zoyera komanso zotsimikizika zomwe zimapatsa kukoma kokwanira komanso phindu la thanzi. Dzikoli likupitirizabe kusangalala ndi “zonunkhiritsa mu” mawonekedwe osiyanasiyana, kuchokera ku ufa kupita ku nthambi zonse, chifukwa cha kununkhira kwawo kosangalatsa komanso kuthekera kwawo kokweza chakudya chilichonse.
Cholowa cha zonunkhiritsa cha ku Indonesia sichinali chokhudza malonda okha, komanso chikuyimira nkhani ya chikhalidwe, kupulumuka, ndi kusinthika. Zonunkhiritsa za ku Indonesia sizinthu zokhazokha; ndi chidutswa cha mbiri, mphatso yochokera ku dziko lokongola lomwe likupitirizabe kukondweretsa dziko lonse.

Kuyambira pa mbiri yakale ya “sejarah jalur rempah” mpaka pa tebulo lathu lero, zonunkhiritsa za ku Indonesia zakhala zikupereka zambiri kuposa kukoma kokha. Zapanga mbiri, zatsegula njira zatsopano, ndipo zapitirizabe kupatsa mphamvu zamatsenga kuzakudya zathu. Pala, bunga pala, cengkeh, ndi kayu manis zikupitirizabe kukumbutsa za chuma chodabwitsa cha dziko la Indonesia. Kufunika kwa “cholowa cha zonunkhiritsa” ichi kuli chachikulu, ndipo tikupitirizabe kusangalala ndi zokometsera zake zabwino.
Ngati mukufuna kupeza kukoma kodalirika kwa zonunkhiritsa za ku Indonesia, mutha kupeza zinthu zapamwamba kwambiri za pala, bunga pala, cengkeh, ndi kayu manis pa inaspices.com. Onani zinthu zawo za Nutmeg, Mace, ndi Clove kuti mukweze zophikira zanu ku mlingo watsopano wa kukoma ndi kununkhira.