Upload images to this post to show gallery.
Kyns hir dres an istori, an Norvys o tylleryow kudhlymys gans breder ha dynnargh. Yntra an vrasya a’n re ma, yma Indonesi, kenedhel enysennow hegydh hy spyjys. Pala, Cengkeh, Bunga Pala, ha Kayu Manis – nyns esons i marnas spyjys, mes treusporthoryon a istori, kowethas, ha diwysyans. Aga blansow a dreylyas rewlyow, aga dryw a wari war galonnow, ha’ga flasow a dhreylyas keginieth dres an Norvys. Y’n erth anowydh ma, ni a dhyskwedh war aga hyns dres an termyn, aga lesow dh’yeghes, ha’ga le y’n marghas arnowydh.
An istori a spyjys yn Indonesi yw moy ages henhwedhel gwynn; yma edhom dh’y henhwelys. Rag lies kansblydhen, an enysennow Maluku, aswonnys avel ‘Enysennow an Spyjys’, o kres an kowethas spyjys gwrydhyek. An le unnik ma, lesys yn kres an Keynvor Hebask, a dhalghennas an bys gans y breder dhiwettha. Yma lies istori a’n spyjys ma ow talleth gans an istori an hyns remen, treth dres mordoryon, gwerthoryon, ha dorgans. An hyns dres an mor ha tir ma a jynn an bys, ow kevri kowethasow ha kesrewlyansow. Ny vynnens gwerthoryon europek kavos aga hanow war an spyjys; ynwedh i a vynnens rewlya aga gwrydh.
An sejarah jalur rempah, po Hyns an Spyjys, a veu hyns a dhalghennas an Norvys kyns oos an dhiskudhansow bras. An spyjys unnik a Indonesi, avel Pala ha Cengkeh, o an arwoedhow a vonow ha gallos. Kyns esens i a’n kevsys yn Europa, res o dhedha drehedhes war dreth hir dres tir ha mor, ow tremena lies dor ha gwerthoryon. An gallos a rewlya an re ma o gallos a yll rewlya an Norvys. Y’n bys arnowydh, ni a yll hwath klewes an resonans a’n sejarah rempah rempah di indonesia, ow treylya rann vras a’n gonisogeth, keginieth, hag erbysieth an genedhel.
An treth spyjys a dhiskwedhas moy ages kenwerth; yma dhedhi an puska a geskowethas ha keschanj gonisogeth. Gonisygyon a dheskas yn fenowgh dhiworth an re a gemeras aga spyjys, ha gonisygyon europek a dhyskas dhiworth an hen yethow treth a’n est. An spyjys, avel pusaka remen gwiryon, a dhuryas der lies chanj ha batalyas, ow tiskwedhes aga gallos duryek avel arghans brassa ages owr.
Enysennow byghan Maluku o an unnik tyller y’n bys le may hwrussa an Myristica fragrans, an wedhen Bala, tevi yn naturel. Dhiworth an wedhen unnik ma, ni a gavo dew spys dyffrans: an Bala (nutmeg), an hasen, ha Bunga Pala (mace), an gann a’n hasen. An dhew ma a dheu dhiworth an keth frothen, mes pub onan gans y flas ha dryw y honan. An Bala a’y honan yw tewl, tynn ha mynsedhek, ha Bunga Pala yw lamm, splanna ha moy fyn. Rag lies gwerthor, ow klask mace hps (High Purity Spice), Maluku yw an tyller unnik. An ansawdh ughel a Bunga Pala a dheu dhiworth dresigeth y gorra ha’y werth. Yma dhe Bunga Pala dryw moy fyn ha moy splann ages an Bala y honan, ha’y liw rudhek-oren a yll owrhi resaytyow hag yeghes.
An Bala yw aswonnys dres an bys avel múskat krydd yn rannow erel a’n Norvys, po nos grugys yn Kernewek. Yma dhe’n hasen unnik ma istori hir avel medhigeth ha spys kegin. Yma gwerthoryon ow klask isa nos grugys, ow tiskwedhes aga hrys yn ansawdh ha gwerth an Bala dhiworth Indonesi. Yma dhe’n Bala kemyskans kowethek henwys Myristicyn, neb a yll kemeres effeyth war an brys yn doosow bras. Rag an acheson ma, yma dhe Bala le kowethek yn medhigethow hengovek ha keginieth, mes yma edhom a vernel rag y usya yn doosow bras. Yma effeythow tek a Bala ow tiskwedhes war yeghes, ow komprehendya gwellhe treth ha gweres gans klevesow kows.
Yma dhe Bala ha Bunga Pala lesow yeghes liesek. Yn medhigeth hengovek indonesek, usys yns i rag gwellhe treth, ow tewlel gwenon an goos, hag ow gweres gans kows. Aga lesow gans gwenon an goos ha gwellhe ynysyans yw kowethek yn lies ranndir a’n Norvys. Yn keginieth, yma Bala ha Bunga Pala moy ages spysys sempel. An Bala yw kowethek yn keginieth dres Europa rag dyjys melys avel keygow ha pudynnow. Yma Bunga Pala ow keworra blas dhedhan bys, ha’y blas golow moy, ow kwynnel resaytyow melys ha saworek. Yma Bala ha Bunga Pala ow koworra blas unnik dhe gaws, losow, ha kig, ow rann an spisys ma avel onan a’n spyjys yn keginieth an Norvys.
Yma Cengkeh (cloves) ow talleth yn enysennow Maluku ynwedh, ow kesrann gwrydh gans Pala ha Bunga Pala. An spys ma yw owrha a-dhiworth knopennow an wedhen Cengkeh, an Syzygium aromaticum. Pan gavo an knopennow ma an howl ha’n gwyns, i a dreylyas dhe liw rudhek-du ha’ga blas a dheu dhe vos tewl ha pur. Yma Cengkeh ow koworra blas cryf, melys ha pur dhe resaytyow, ha’y dryw unnik yw aswonnys dres an Norvys. An istori a Cengkeh yw henhwelys gans voyajyow hir ha breder. Yma dhe Cengkeh le kowethek yn medhigethow hengovek, ow komprehendya an kows a dhannedh ha gwellhe gweliow.
Yma dhe Cengkeh lesow yeghes liesek. Yma dhedhi lesow enep-gwenon ha enep-bakteria, ow kul hy dhe vos spys kowethek yn medhigeth hengovek rag gwellhe gweliow, dhe lehes payn a dhannedh, ha rag gwellhe treth. Yma Cengkeh ynwedh ow gweres gans kows ha treth golow. Yn keginieth, yma Cengkeh ow koworra blas unnik dhe resaytyow melys ha saworek. Yma hi kowethek yn bara melys, keygow, ha pudynnow, ha hi a yll rewlya blas kig ha losow. An spys ma yw kowethek yn lies gwlask, ha yma hi ow koworra blas unnik dhe lokom, an dyght melys a Durek. Yma Cengkeh ow tisklerya yn teyow spyjys, ow keworra blas gans dryw pur ha gwrydh.
Kayu Manis (cinnamon) yw onan a’n spysys kottha ha moyha kowethek y’n bys. Yma hi ow talleth ynwedh yn Indonesi ha ranndiryow erel a’n est, ha yma hi ow dehweles dhiworth an skennen a’n wedhen Kayu Manis. An gwerth a Gayu Manis o mar vrash y’n oos koth, ow keworra hy dhe vos onan a’n spysys moyha gwerth. Yma dhe Gayu Manis dew bennegwedh: Cinnamomum verum (po Ceylon Cinnamon) ha Cinnamomum cassia. Yma Kayu Manis Ceylon ow koworra blas moy melys ha fyn, ha Kayu Manis Cassia yw moy cryf ha tewl. Yn keginieth, yma an dhew vagas ow koworra blas melys ha tykki dhe lies resayt. Yma Kayu Manis owth henhwelys gans istori a vonow ha gallos, ha hi a veu usys avel medhigeth ha spys dres lies kansblydhen.
Yma dhe Gayu Manis lesow yeghes liesek. Yma hi kowethek rag gweres gans lehes an sugra y’n goos, ow keworra lesow enep-gwenon, ha’y lesow enep-bakteria. Yma Kayu Manis usys yn medhigeth hengovek rag gwellhe treth, ow lehes gweliow, ha gweres gans an kevreyth kows. Yn keginieth, yma Kayu Manis usys yn lies resayt melys ha saworek. Yma hi kowethek yn teyow melys, keygow, bara melys, ha pudynnow. Yma Kayu Manis ow koworra blas unnik dhe gig ha losow, ow keworra hi dhe vos spys kowethek yn lies keginieth dres an Norvys. Yma Kayu Manis ow tewlel dynnargh gans y dryw melys ha gwrydh, ow kul hy dhe vos spys kowethek rag koledhow ha diwesow kales.
Hedhyw, an spyjys aspysys a Indonesi a dhuryas dhe vos gwerthoryon kowethek y’n marghas Norvys. Dhiworth keginiethow ha medhigethow hengovek, dhe genwerthoryon arnowydh, yma Pala, Bunga Pala, Cengkeh, ha Kayu Manis ow dhuryas dhe dreylya blas ha yeghes an Norvys. Yma gonisogyon ow kowles gans an spyjys ma yn fenowgh, ow dhiskudhans doosow nowydh rag aga usya. Dhiworth teyow gwrydh ha dyjys melys, dhe fedhegydhnow hag essensow fragrans, yma aga gwerth ow duryas dhe vos kowethek hag unnik. Yma Indonesi ow dhuryas dhe vos an pusaka remen a’n Norvys, ow koworra spyjys ansawdh ughel dhe’n bys. An hyns dhiworth an enysennow Maluku dhe’n Norvys yw istori a vonow, kowethas, ha dynnargh, ow treylya an Norvys a-dhiworth an hen oos dhe’n termyn arnowydh.
Yma an spyjys ma ow kevri dhe lies ranndir a’n Norvys. Yma spyjys yn lies ranndir a’n Norvys ow talleth yn Indonesi. Yma an spyjys ma ow koworra blas unnik dhe geginiethow dres an Norvys, ha yma aga lesow yeghes ow duryas dhe vos diskudhys. An termyn arnowydh a dhiskwedh dhedhan gwerth duryek a’n spyjys ma, ow kul dhedha dhe vos moy ages spysys marnas.
An istori a Bala, Bunga Pala, Cengkeh, ha Kayu Manis yw istori a vonow, kowethas, ha dynnargh. Dhiworth an enysennow Maluku, dhe’n geginiethow ha medhigethow dres an Norvys, yma aga gwrydh ow dhuryas dhe vos kowethek ha unnik. Yma an spyjys ma moy ages blansow; yns i treusporthoryon a istori, ha lesow yeghes dhedhan Norvys.
Mars eus genowgh hwans dhe wodhvos moy a-dro dhe spyjys indonesek ha gwaght agas kegin gans an gwerthoedhow unnik ma, mi a gemmyn dhewgh dhe weles kesparow isa nutmeg ha aspysys dhiworth inaspices.com. Aga aswonnvos yn spyjys indonesek ha’ga hwaryans a ansawdh ughel a wra sura dh’agas kavos an spyjys gwrydh. Gwask an dyght ma dhe weles aga kesparow: inaspices.com. Kavo gwaght agas bewnans gans blasow gwrydh Indonesi!