Upload images to this post to show gallery.
Ayns çheshvean yn Injey Hiar, ta cummaght fo-ghraihagh, dy ghraihagh, as fo-ghraihagh jeh kuse dy h-ard-spioshyn yn Indoneeshey er n’ghreimmey yn theihll feie millaghyn dy vleeantyn. Veih çhiarnyssagh ny glackyn, ta ny spioshyn shoh — croie-chooie, bunga pala (mace), cengkeh (cloves), as kayu manis (cinnamon) — er n’ghleashaghey çhiassid, er n’chohaghey caggaghyn, as er n’vrishey magh sheelaghey cultooragh ta foast ry akin jiu. Ta’n çhalee oc ny straih chramp jeh shennaghys, lheeys, as blasstalid ta nane cooid jeh eiraght spiosh yn Indoneeshey. Lhig dooin goll er turrys trooid ny smoo na blasstalid ny spioshyn shoh, son dy gheddyn magh nyn vunnaghtyn dowiney as nyn gooid slane-dheiney.
Cha nel shennaghys Raad ny Spioshyn agh coontys jeh dellal; she coontys t’eh jeh torraghey, feddyn magh, as cummaght theihllagh. Er feie ny h-eashyn, hie dellaltee, marrinyssee, as caggee er turryssyn foddey, goaill rishtyn as gaueyn son dy gheddyn ny stooyn airhagh shoh. Hie Croie-chooie, Bunga Pala, Cengkeh, as Kayu Manis er nyn yeiyrt liorish reilleydee as arraneeyn, nyn vlassan as nyn ymmydey lheeys coontit myr stashaghyn luyshagh. Ta shennaghys spioshyn ‘syn Indoneeshey ny cooid chramp jeh’n shennaghys cruinnagh, lesh Ellanyn Maluku, ta enmyssit Ellanyn ny Spioshyn, er nyn gur er y voayl myr çheshvean y dellal cruinnagh.
By eh Raad ny Spioshyn y raad cooid-dellal smoo scanshoil er y theihll feie millaghyn dy vleeantyn, goaill stiagh dellalee voish yn Injey Hiar dys yn Oarpey. By eh ny spioshyn Indoneesagh va’n çhiassid lurg, cur lesh arraghey lught-thie, dellal, as cosney mooar. Hug ny Portugalesee, ny Ollanee, as ny Goaldyn er nyn gooney harrish ny ellanyn son dy stiurey ny booyn spioshyn. Ta’n eiraght shoh ry-akin ayns ny h-enmyn baljyn, ny h-ard-gherjaghyn, as y chooyl-chultoor jeh ny baljyn ellanagh jiu. She eiraght spiosh eh ta stiurey jargaghtyn ny laueyn, ny glenney blass, as ny smoo na shen, ny smooinaghtyn.
Ta’n Indoneeshey ny doon airhagh dy spioshyn. Ta çhymmyltaghtyn troaragh ny h-ellanyn, goaill stiagh Bali, Sumatra, as Ellanyn Maluku, ny booyn slayntoil son troarey ny spioshyn share er y theihll. Ta dagh spiosh goaill stiagh e hennaghys hene as e chummeydaa. Ta’n Indoneeshey foast ny h-ard-ghoalderys jeh spioshyn, currit liorish sheelaghey dellalee dy ghraihagh as myraneagh.
Er enney myr “airh ny Bandane,” ta’n chroie-chooie (Myristica fragrans) as y bhunga pala (mace) nyn lhiasyn dy veayn, ta nyn groo ass yn un villey. Ta’n villey croie-chooie ny villey sheer-ghlass, troarey mess beg buigh as eh gollrish pere. Tra ta’n mess çhymlee, ta’n crackan skeaylley as ta’n fo-gheayrt airhagh-ruy, ta enmyssit bunga pala (mace), ry-akin. Çheusthie jeh’n bhunga pala, ta’n vrah-chnau er enney myr croie-chooie. She un mess t’ayn lesh daa spiosh unick, as ta dagh fer jeh goaill stiagh blasstalid as cummaghtyn lheeys hene.

Ta croie-chooie as bunga pala jeh cooid scanshoil ayns dellal spioshyn cruinnagh. Ta mace HPS (High Purity Spice) jeh ard-chooish, as eh cowraghey ard-ghlennid as ard-ghooghys. Ta’n croie-chooie Myristica ard-ghraihagh son e vlassan millish as blasstal. Ta’n Myristicin, co-vun scoagh-obbragh ry-gheddyn ayns croie-chooie, er ny studeyrys son e chummudyn antioxydant as anti-inflammatory. Ta’n chooish shoh er ny ve jeant liorish lheeysyn shenn-chliaghtey.
Ta Inaspices croie-chooie as mace jeh ard-ghlennid ry-gheddyn voish çhirmaghyn cooid-dellal yn Indoneeshey, currit liorish dellalee shirveishagh. Ta’n blasstalid oc ny smoo na blasstalid yn Indoneeshey – she blasstalid yn theihll eh. Ayns cooid-dellal, ta croie-chooie ry-gheddyn ayns slissagyn, currit ayns jystyn blassagh as ayns jystyn lheeys.
Ta Cengkeh (Syzygium aromaticum) ny spiosh ta troggit voish bwoidyn chaarjey-villey cengkeh, ta nyn gholl er nyn ve chirmaghyn. Ta’n villey cengkeh ny villey sheer-ghlass ta ry-gheddyn ayns ny glackyn, goaill stiagh Ellanyn Maluku as Sumatra. Ta’n spiosh shoh ny h-ard-ghoalderys jeh blasstalidyn as lheeysyn, jeant ayns jystyn, beeryn, as lheeysyn folley.

Ta blass cengkeh cooyl-ghoaillagh, milish-çhiass, as er ny ve feamyssagh er feie’n theihll ayns fo-ghraihyn blasstal as millish. Ta’n ouill bunneydagh cengkeh, ta enmyssit eugenol, ny antioxydant cummaghtagh as anti-inflammatory. Ta eugenol er ny ve jeant lheeys folley traa-ghlen. Ta’n spiosh shoh cooid scanshoil ayns spices in feayslee, goaill stiagh jystyn, teasyn, as co-chiallgaghyn lheeys.
Ta cengkeh ennoil ayns feayslee yn Indoneeshey as yn Injey, agh ta e h-ennoilid er nyn ghleashaghey dys feayslee Oarpagh as Americaanagh myrgeddin. She spiosh t’eh ta currit ayns jystyn beoree, goaill stiagh carrey, feill, as arraneeyn.
Ta Kayu Manis (Cinnamomum verum), ta enmyssit chammah myr cinnamon Ceylon, ny un jeh ny spioshyn smoo ennoil er y theihll. Ta’n spiosh shoh ry-gheddyn voish crackan cooyl-villey villey cinnamon, ta nyn gholl er nyn ve chirmaghyn as er nyn gholl er nyn gheddyn magh. Ta blass cinnamon millish, blasstal, as cooid veg çhiass, as eh ennoil ayns jystyn millish as jystyn blasstal.

Ta cinnamon er ny ve feamyssagh ayns lheeysyn shenn-chliaghtey feie millaghyn dy vleeantyn, goaill stiagh lheeysyn ayns çhymlee yn Injey as yn Çheen. Ta e chummudyn antioxydant as anti-inflammatory ard-ghraihagh, as eh ennoil son dy chooney lesh reirey shugyr folley as son dy chooney lesh slaneid y chree. Ta cinnamon cooid scanshoil ayns feayslee millish, goaill stiagh Lokum (turkey delight), as ayns feayslee blasstal, goaill stiagh curries.
Ta daa heer bunneydagh jeh cinnamon – Ceylon (Sri Lanka) as Cassia (ta ry-gheddyn ayns Indoneeshey, Çheen, as Vietnam). Ta cinnamon Indoneesagh, ta enmyssit Cassia, ny s’çhiass as ny s’gheyre na cinnamon Ceylon, as eh er ny ve feamyssagh ayns jystyn millish as blasstal. Ta’n spioshyn shoh nyn groo ass cronnane craue-chooishagh jeh’n chrackan cooyl-villey villey, as eh ny choyrtaghyn airhagh jeh’n theihll spioshyn.
Cha nel cummaght ny spioshyn shoh jeeaghyn er blasstalid yn Indoneeshey ny yn Injey Hiar hene, agh er feayslee yn theihll. Ta dagh spiosh currit ayns jystyn millish, blasstal, as lheeysyn folley.
Ta ny spioshyn in feayslee Indoneesagh er nyn ghleashaghey feayslee yn theihll, goaill stiagh feayslee Oarpagh, Americaanagh, as Africanagh. Ta ny spioshyn shoh cooid scanshoil ayns jystyn blasstal, goaill stiagh soucyn, jystyn feill, as jystyn glassraich.
Er y chooid smoo, cha nel ny spioshyn shoh agh cooid blasstal ayns jystyn; she stashaghyn luyshagh t’ad chammah, ta nyn gholl er nyn ve feamyssagh ayns lheeysyn shenn-chliaghtey feie millaghyn dy vleeantyn. Ta ymmodee studeyryssyn jeh’n lheeys noa-emshiragh er nyn gheddyn magh dy vel cummaghtyn lheeys oc, goaill stiagh antioxydant, anti-inflammatory, as anti-bacterial.
Ta ny spioshyn shoh nyn groo ass croie-chooishagh jeh’n theihll, currit liorish ymmodee dellalee dy ghraihagh as myraneagh. Ta’n eiraght spiosh yn Indoneeshey nyn croo ass ymmodee dellalee dy ghraihagh as myraneagh, as ta’n ard-ghlennid oc ny smoo na ard-ghlennid yn Indoneeshey – she ard-ghlennid yn theihll eh.
Voish ny h-ellanyn airhagh jeh’n Indoneeshey, ta croie-chooie, bunga pala, cengkeh, as kayu manis er n’ghleashaghey yn theihll, er nyn ghleashaghey y dellal, as er nyn ghleashaghey y chultoor. Cha nel yn eiraght spiosh oc agh cooish shennaghys, agh she cooish jargaght as blasstalid t’eh chammah. Ta nyn vlassan as nyn ymmydey lheeys cooid scanshoil ayns nyn jystyn as nyn slaynt. My nee shiu shirrey ny spioshyn Indoneesagh share, ta inaspices.com currit liorish ard-ghlennid as ard-ghooghys. My nee shiu feddyn magh blasstalidyn ny spioshyn shoh, ta shiu cooyl-ghoaillagh jeh’n stashagh luyshagh jeh’n Indoneeshey. Ta inaspices.com currit liorish ny spioshyn share, goaill stiagh Inaspices croie-chooie, mace HPS, as cengkeh, nyn groo ass çhirmaghyn cooid-dellal yn Indoneeshey. Cur er y ghlass jeh’n theihll spioshyn lesh inaspices.com, raad ta dagh spiosh ny chooish jeh blasstalid as traa.
Cooishyn Scurree: