Upload images to this post to show gallery.
Ta Indonesia, thalloo jeh ellanyn speeiceagh as ard-ghooagh, er ve feer-chree y traght speeiceagh rish shiartanse dy cheeadyn bleeaney. Ta ny h-ellanyn shoh, cummit liorish volcaanyn as troggalys troaraghtagh, er chur magh cooid elley ny cruinney as blass, as shen er cooinsjeenaght, currit er cosnaghyn troailtee as caggey. Myr shoh, ta bun millish yn eiraght speeice Goaldagh ny skeeal jeh seihll, shee, as jargaght. Sy chohaggey shoh, neemayd ronsaghey magh kiare jeh ny speeiceyn smoo ennoil as cooilleenagh magh ass nyn dourey, lhiggey da feeyn-chnoo, mace, cengkeh, as kayu manis, as ronsaghey magh nyn skeealyn shennaghys, nyn vondeishyn slayntagh, as nyn voayl yn-chooilleenagh ayns coonyntyn as ayns kiare-chooneyderyn.
Ta feeyn-chnoo (Myristica fragrans) bun-chooish bun-vellid feer-vieagh jeh blass as cooid elley, as ta bun echey ayns ny h-Ellanyn Maluku (Spice Islands) ny h-Indonesia. V’eh ny troar smoo cooilleenagh sy theihll er feie rish shiartanse dy cheeadyn bleeaney, as va barganyn da’n ‘eeayn-chnoo as da’n varrey echey currit er cosnaghyn traartagh as kiare-chooneyderyn. Ta’n çhiasseeaght dy ‘eeayn-chnoo goll er gheddyn ass biljyn feeyn-chnoo as ta’n torraghey echey troggal daa speeice ard-ghooagh: yn ‘eeayn-chnoo hene as yn mace (bunga pala).

Ta’n ‘eeayn-chnoo hene ny smal bane, cooilleenagh, as cummaltagh, as ta blass millish, gonnagh, as glen echey. Myr feeyn-chnoo speeice, ta’n ‘eeayn-chnoo goll er ymmyd ayns coonyntyn millish as saillaght, goaill stiagh cackey, broish, as coonyntyn feill. Ta’n ‘eeayn-chnoo goll er ymmyd ayns lheeys traidishoonagh neesht, er son dy chooney lesh gorley ghoil, dy skeayley cadley, as dy chur cooney lesh pian. Ta anaase er lhean-yindys syn ‘eeayn-chnoo as ayns ny h-olkyn echey. Ta studeyryssyn er nyn gur magh dy vel feeyn-chnoo gobbraghey myr co-obbree anti-çhuiynagh, anti-bhaghtagh, as dy vel eh cooney lesh slaynt yn ‘ingyr. Ta’n ISA feeyn-chnoo (ISA Nutmeg) ass Indonesia cooilleenagh er son e ard-cheauid as e vlass creeney, as t’eh ny chooid chooilley-vooar da coonyntyn er feie yn theihll.

Ta mace (bunga pala) ny chooilleenaght jeeragh, lughtey, as ta’n blass echey ny s’glen as ny s’millish na’n ‘eeayn-chnoo hene, lesh ard-cheauid as bishaght echey. Ta’n mace HPS (Hand-Picked Selected) jeh ard-cheauid ny varrey cooilleenagh, reihit lesh laue as currit er oaie dy kiaralagh dy ghiooldey yn blass smoo braew as y chooid smoo flaaoil. Ta mace goll er ymmyd ayns coonyntyn as ayns soppyn, dy ardaghey blass er cooid elley as dy chur blass ard-ghooagh da coonyntyn jeh feill as eeast. Myrane lesh shen, ta mace currit ayns lheeys traidishoonagh myr co-obbree dy chooney lesh gorley ghoil as dy chur cooney lesh pian.

Ta cengkeh (Syzygium aromaticum) ny ‘urrid blassagh as cummaltagh jeh’n theihll speeiceagh, as ta bun echey ayns ny h-ellanyn Maluku neesht. Ta’n blass ard-ghooagh echey er ymmyd ayns coonyntyn as ayns lheeys rish shiartanse dy cheeadyn bleeaney. Va cengkeh ny speeice cooilleenagh ec ny Shenn Roonee as ec ny Sheenishee, as v’eh ymmydit myr cooid elley dy vlassagh as myr lheeys.
Ta’n cengkeh hene ny varrey cooilleenagh da’n vlass as da’n lheeys. Ta speeiceyn ayns coonyntyn millish as saillaght dy chur blass gonnagh as cooilleenagh da cackey, broish, as coonyntyn feill. Ta cengkeh goll er ymmyd ayns shiaullaghyn as ayns shiaullaghyn cooilleenagh, goaill stiagh chai tea as soppyn millish. Ayns lheeys traidishoonagh, ta cengkeh ny cho-obbree anti-bhaghtagh as anti-çhuiynagh, as ta’n ooill echey (eugenol) goll er ymmyd dy chur cooney lesh pian ging as dy chooney lesh gorley ghoil. Ta studeyryssyn noa-emshiragh er nyn gur magh dy vel cengkeh feer-vieagh ayns cooney lesh slayntyn dy yannoo, myr shen, dy vel eh cooney lesh jeih-choshneenaght as dy vel eh lhiasaghey slayntyn cadley.

Ta kayu manis (Cinnamomum verum as Cinnamomum cassia) ny speeice blassagh as millish, as ta bun echey ayns Sri Lanka as ayns Indonesia. Ta’n blass echey er nyn greck er feie yn theihll rish shiartanse dy cheeadyn bleeaney, as va’n blass echey currit er cosnaghyn troailtee as caggey. Ta daa phríomh-gheinnee dy chinnamon ayn: Ceylon Cinnamon (yarragh) as Cassia Cinnamon (ny s’doo as ny s’gonnagh).
Ta kayu manis goll er ymmyd ayns coonyntyn millish as saillaght, goaill stiagh cackey, broish, shiaullaghyn cooilleenagh, as coonyntyn feill. Ta’n blass echey currit ayns coonyntyn as ayns lheeys traidishoonagh, er son dy chooney lesh gorley ghoil, dy skeayley cadley, as dy chur cooney lesh pian. Ta studeyryssyn noa-emshiragh er nyn gur magh dy vel kayu manis feer-vieagh ayns cooney lesh slayntyn dy yannoo, myr shen, dy vel eh cooney lesh jeih-choshneenaght as dy vel eh lhiasaghey slayntyn cadley. Ta’n blass echey currit ayns coonyntyn as ayns lheeys traidishoonagh, er son dy chooney lesh gorley ghoil, dy skeayley cadley, as dy chur cooney lesh pian. Ta’n ooill echey (cinnamaldehyde) ny co-obbree anti-bhaghtagh as anti-çhuiynagh.

Ta skeealyn ny speeiceyn Goaldagh ny skeealyn jeh troailtys, feddynys, as traghtys. Va ny h-ellanyn shoh ny chree-valley jeh’n eiraght speeice, as va traghteyryn ass yn Aishey, yn Oarpey, as yn Affrick er nyn chur huc dy ghiooldey nyn speeiceyn cooilleenagh. Va’n ‘eeayn-chnoo, mace, cengkeh, as kayu manis ny cooid smoo cooilleenagh er son nyn vondeishyn blassagh as slayntagh. Va’n chooilleenaght as y ghreinney oc currit er cosnaghyn traartagh as kiare-chooneyderyn, as va’n theihll er feie goll er nyn reilt liorish ny traghteyryn speeiceagh. Va ny speeiceyn shoh cooilleenagh er son nyn vondeishyn blassagh as slayntagh. Va’n chooilleenaght as y ghreinney oc currit er cosnaghyn traartagh as kiare-chooneyderyn, as va’n theihll er feie goll er nyn reilt liorish ny traghteyryn speeiceagh.
Ta’n thalloo troaraghtagh ayns Indonesia, marish yn aeraght chiu as lane-ghrianagh echey, ny cooilleenaght da troggalys speeiceagh. Ta’n troggalys jeh feeyn-chnoo, mace, cengkeh, as kayu manis goll er ymmyd lesh modyn traidishoonagh, as ta ny troareyryn creck nyn speeiceyn lesh kiarail as lesh ard-cheauid. Ta’n ISA feeyn-chnoo, er sampleyr, goll er troggal ayns coryssyn troaraghtagh cooilleenagh, as t’eh goll er lhiasaghey dy ard-ghooagh. Ta ny troareyryn creck nyn speeiceyn lesh kiarail as lesh ard-cheauid, as t’ad currit er oaie dy chur magh speeiceyn ard-cheauid da’n theihll er feie.
Ta ny speeiceyn shoh ny lhaggan jeh coontey-mooar yn çhenneraght as yn lussaght. Ta’n blass oc currit ayns coonyntyn as ayns lheeys rish shiartanse dy cheeadyn bleeaney, as t’ad cooilleenagh er son nyn vondeishyn slayntagh as blassagh. Ta’n feeyn-chnoo, mace, cengkeh, as kayu manis ny cooid elley ny cruinney as blass, as t’ad currit er oaie dy ard-ghooagh. Ta’n ISA nutmeg, myr sampleyr, ny chowrey jeh ard-cheauid as ynsaghey, as ta’n blass echey currit ayns coonyntyn as ayns lheeys rish shiartanse dy cheeadyn bleeaney. Ta ny speeiceyn shoh ny lhaggan jeh coontey-mooar yn çhenneraght as yn lussaght. Ta’n blass oc currit ayns coonyntyn as ayns lheeys rish shiartanse dy cheeadyn bleeaney, as t’ad cooilleenagh er son nyn vondeishyn slayntagh as blassagh.
Myr shen, ta skeealyn feeyn-chnoo, mace, cengkeh, as kayu manis ny skeealyn jeh troailtys, feddynys, as traghtys. T’ad cooilleenagh er son nyn vondeishyn blassagh as slayntagh, as t’ad cooid elley ny cruinney as blass. Myr ard-chooilleeneyder speeiceagh, ta Indonesia foast cur magh speeiceyn ard-cheauid da’n theihll er feie, as t’ad currit er oaie dy chooney lesh slayntyn dy yannoo as dy ardaghey coonyntyn blassagh.
My ta anaase er nyn spaeiceyn Goaldagh er lheh as er nyn geauid, ta inaspices.com yn voayl firrinagh er son dy feddyn magh ny cooid ard-ghooagh. Ass feeyn-chnoo ISA as mace HPS dy chnegkeh cooilleenagh as kayu manis millish, ta inaspices.com cur magh ny speeiceyn s’ard-cheauid ass crooaghyn speeiceagh Indonesia gys dty chooinney. Cur kied da’n yindys as da’n vlass dy chur oo hene myrane lesh yn eiraght speeiceagh shoh.
Ta ny speeiceyn shoh currit er oaie dy chur magh nyn vondeishyn blassagh as slayntagh da’n theihll er feie, as t’ad cooilleenagh er son nyn vondeishyn blassagh as slayntagh. Myr ard-chooilleeneyder speeiceagh, ta Indonesia foast cur magh speeiceyn ard-cheauid da’n theihll er feie, as t’ad currit er oaie dy chooney lesh slayntyn dy yannoo as dy ardaghey coonyntyn blassagh.