Upload images to this post to show gallery.
Kawsayninchispi, maypis kawsanchis chaypi, huk hatun pukyu tukuy kallpayuq q’apachanakuna kasqanmantaqa mana yachanchischu. Kay q’apachanakunaqa mana huk misk’i kawsayllachu mikhunanchispaq; aswanpas wiñay kawsayta, pachakunata, runakunap allin kawsaynintapas tikrarqanku. Hatun Indonesia suyumanta hamuq Pala (Nutmeg), Bunga Pala (Mace), Cengkeh (Cloves), Kayu Manis (Cinnamon) sutiyuq q’apachanakunamanta rimarisunchis, paykunaq Tiksimuyu allpanta imaynata sayarichisqanmanta, imayna kawsayninchista alliyachisqanmanta hinaspa kawsayninchispi q’apachana paqarinanmanta willarisunchis.
Kawsaymanta rimaspaqa, q’apachanakunaqa mana huk misk’i kawsayllachu, aswanpas huk hatun willay kawsayninchispaq. Maluku nisqa islakunapi, Indonesiaq chawpinpi, Pala wan Cengkeh huk rikch’aq q’ori hinaraq karqanku, Tiksimuyu tukuy kayninpaq astawan chaninchaq imaymana. Chaymi hatun q’apachana ñan qallarirqan, q’apachanakunaqa uraymanta inti lluqsimuy haywanku, Europa suyukunaman, Asya suyukunaman chayaykanku, chaypiqa runakuna paykunata munarqanku.
Runap kawsayninqa q’apachanakunawan chimpapurayninwanmi, paykunata mask’aywanmi, imayna chimpapurayninwanmi takyachisqa karqan. Chaytaqa sutinwanmi yachanchis: sejarah jalur rempah, chaymi huk hatun ñan karqan, tukuy Tiksimuyu pacha suyukunata hukllacharqan. Chay ñanqa mana huk rantiy ñanllachu karqan, aswanpas willaykuna, yachaykuna, rikch’aq kawsaykuna, runakunap sayarinanpaqpas. Europa suyukunamanta hatun barcukunaqa aswan hatun q’apachanakunata mask’aspa intiman lluqsimuqman puriqkuna, huk musuq pachata tariyta munarqanku, chaywanmi huk musuq wiñay kawsay qallarirqan.
Chay hatun willaypa chawpinpiqa Indonesia suyum tiyan. Sejarah rempah rempah di Indonesia nisqaqa manam q’apachanakunallamanta willaychu, aswanpas hatun suyuq, runakunaq, allpa pacha tukuy kayninpaqpas willaymi. Maluku islakuna, aswan sutichasqa “Q’apachana Islakuna” hinata, hatun q’apachanakunata Tiksimuyuman quq karqanku: Pala wan Cengkeh. Kaykunamanta huk pusaka rempah, huk q’apachana kawsaynin wiñaypaq saqisqa, mana tukukuq chaninchasqa imaymana.
Kunanqa, kay Tawantinsuyu q’apachanakunaq sapan kayninmanta yachaykunata qhawarisunchis, imaynata paykuna kawsayninchista misk’ichanku hinaspa alliyachinku.
Pala (Myristica fragrans) nisqaqa mana huk rurullachu, aswanpas iskay q’apachana qun: Palata wan Bunga Palata. Ruruq ukhunpiqa Pala muyum kachkan, chaymi misk’i hinaspa pichu q’apachana hina llamk’achisqa. Europa suyukunapiqa múskat krydd nisqa sutiyuqta yachanku, chaymi mikhunakunaman hinaspa upyanakunamanpas misk’ita qun.
Palaqa ancha chanin q’apachana karqan. Mana mikhunallapaqchu llamk’achisqa, aswanpas hampikunapaqpas. Palapiqa huk hatun imaymana kachkan, Myristicin sutiyuq, chaymi runap hawapi huk kusichiqwan chimpapurayta atin. Chaytaqa ancha pisi k’aspiwanmi llamk’ana. Palap Myristicin nisqa imaymananqa allin kawsaypaq, ancha chanin hampikunapi llamk’achisqa, chaywanmi saminchayta, puñuyta, waqaychanatapas alliyachin. Kunankamaqa, Inaspices hinata, isa nutmeg sutiyuqta yachanchis, chaymi ancha sumaq Palata qun, chaypiqa Myristicin nisqa imaymanaqa allinmi. Aswanpas, spices in medicina tradicionalpaq, Palataqa sinchi unquykunata, ch’akuta, chaykunata hampinapaqmi llamk’achinku.
Pala muyuta muyuriqqa huk pukay puka llimp’iyuq, lace nisqa sutiyuq kachkan, chaymi Bunga Pala. Bunga Palaqa Palawan huk rikch’aq misk’ita qun, aswanpas aswan llanp’u, aswan allin, aswan q’apa. Chaymi paytaqa ancha sumaqta q’apachanakunapi llamk’achinku. Europa suyukunapiqa mikhunakunaman hinaspa upyanakunamanpas ancha munay q’apachanam. Bunga Palaqa mikhunapi, k’irawpi, chaykunapi ancha chaninmi, huk misk’ita qun. Bunga Palaqa kawsayninchispi huk ancha chanin q’apachanam, chaytaqa ancha sumaqta qhawana.
Kuna pachapiqa, q’apachanakuna rantiy patapiqa, mace hps (Hand Picked Selected) nisqaqa aswan sumaq Bunga Palata riqsichin. Kayqa sut’inchaymi, Bunga Palataqa makinkunawanmi akllanku, chaywanmi ancha allin kawsayniyuqta hinaspa ch’uya kayniyuqta akllanku. Chayrayku, ancha sumaq Bunga Palata tariyta munaspaqa, HPS nisqa kawsayta mask’ay.
Cengkeh (Syzygium aromaticum) nisqaqa huk q’apachana, ancha munay q’apa. Chaymi huk sinchi misk’ita hinaspa q’apata qun. Cengkehqa mana mikhunallapaqchu llamk’achisqa, aswanpas hampikunapaqpas ancha chaninmi. Chaymi ancha hatun spices in medicina tradicionalpaq. Cengkehpiqa eugenol nisqa imaymana kachkan, chaymi ancha sumaqta unquykunata hampinapaq, q’añita hampinapaq, chaykunata llamk’achinku.
Indonesia suyupiqa Cengkehqa cigarrokunapi ancha hatunmi, sutichasqa “kretek” nisqa, chaymi huk hatun rikch’aq kawsayninpas. Cengkehqa mikhunakunapi, mikhunanchispi, upyanakunapi, chaykunapi ancha chaninmi. Chaymi huk sinchi misk’ita qun.
Kayu Manis (Cinnamomum verum) nisqaqa huk hatun q’apachana, ancha misk’i, ancha q’apa. Chaymi tiksimuyu tukuy kayninpi ancha llamk’achisqa. Kayu Manisqa llimp’iwan, q’apawan, misk’iwanmi Tiksimuyu mikhunakunaman haywanku. Chaymi pasteleskunaman, postrekunaman, upyanakunamanpas misk’ita qun. Chaymi huk misk’i q’apachanam, chaytaqa mana yachanchischu. Kayu Manisqa mikhunanchispi, k’irawpi, chaykunapi ancha chaninmi, huk misk’ita qun. Chayrayku, Kayu Maniswanmi Tukuy Tiksimuyu suyukunapi lokum hinata, huk misk’i dulcekunata ruwanku, chaymi ancha misk’i.
Kayu Manisqa iskay rikch’aqmi kan: Ceylon Kayu Manis (Cinnamomum verum) hinaspa Cassia Kayu Manis (Cinnamomum cassia). Ceylon Kayu Manisqa aswan llanp’u, aswan misk’i, aswan allinmi. Cassia Kayu Manisqa aswan sinchi, aswan hatunmi. Kayu Manisqa mana mikhunallapaqchu, aswanpas hampikunapaqpas ancha chaninmi, chaymi allin kawsaypaq, chaypiqa mana hayk’aqpas mana imayuq kanchischu. Kayu Manisqa yawar asukarta controlanapaq, chaykunata alliyachinapaqpas ancha chaninmi.
Indonesia suyumanta hamuq aspices (q’apachanakuna) nisqaqa mana mikhunanchispaqllachu, aswanpas allin kawsayninchispaqpas ancha chaninmi. Tukuy kay q’apachanakunaqa wiñay kawsayninpi hampikunapi ancha llamk’achisqa karqan, kunankamapas ancha chaninmi.
Kay hatun q’apachanakunaqa mana huk pukyumanta hamunchu. Indonesia suyup allpa pachan, rikch’aq kawsaynin, runankunap yachayninwanmi takyachisqa karqan. Chaymi paykunaqa ancha sumaqta kay q’apachanakunata uywanku, sumaqta qhawanku. Chaywanmi Tiksimuyu tukuy kayninpi ancha sumaq q’apachanakunata qunku.
Kunankamaqa, allin kawsayniyuq q’apachanakunata ruwanapaq, chaywanmi runakunap allin kawsayninta, pachap allin kawsaynintapas qhawanku. Chaymi ancha chanin, chaywanmi Tiksimuyu tukuy kayninpi ancha sumaq q’apachanakunata qunku.
Indonesiaq hatun pusaka rempah nisqaqa wiñay kawsaypaqmi, chaymi runakunap kawsayninta misk’ichan, alliyachin. Palap sinchi q’apan, Bunga Palap llanp’u misk’in, Cengkehq allin kawsayniyuq imaymanankuna, Kayu Manispa misk’i wayranwanqa, kay q’apachanakunaqa mana mikhunallapaqchu, aswanpas kawsayninchista ancha sumaqta alliyachinapaqpas. Runakunaqa ancha sumaqta kay q’apachanakunata munanku, chaymi paykunawan Tiksimuyu tukuy kayninpi mikhunakunata ruwanku, hampikunata ruwanku, chaykunataqa mana yachanchischu.
Q’apachana ñanpa wiñay kawsayninmanta yachaspa, hinaspa paykunap kawsayninchispi imayna kayninmanta yachaspaqa, ancha sumaqta Tiksimuyu kawsayninchista qhawarinchis. Chay q’apachanakunaqa huk hatun willay kawsayninchispaq, Tiksimuyup allin kawsayninpaqpas.
Q’apachanakunaq sumaq kayninta hinaspa allin kawsayninpaq imayna kayninta tariyta munaspataqa, inaspices.com nisqata qhawariy. Chaypiqa aswan sumaq Indonesia q’apachanakunata tarinkichis, aswan allin kawsayniyuq, ch’uya kayniyuq, chaywanmi mikhunanchista misk’ichaspa allin kawsayninchista alliyachina. Kay Pala, Bunga Pala, Cengkeh, Kayu Manis nisqa q’apachanakunawanmi, huk musuq kawsayta qallariy, Tiksimuyu tukuy kayninpi q’apachanakunata tarina. Inaspiceswanmi q’apachanakunaq sumaq kayninta tariy!