Upload images to this post to show gallery.
Ho na le linōkō tse ling tse bileng le tšusumetso e kholo historing, setso, le tatso ea lefatshe ho feta tse tsoang lihlekehlekeng tsa Indonesia. Linōkō tsena, tse kang pala (nutmeg), bunga pala (mace), cengkeh (cloves), le kayu manis (cinnamon), li ile tsa hapa lipelo le lichankana tsa batho, tsa etsa hore ho be le maeto a malelele le lintoa tse bohloko. Ha re ikakhele ka setotsoana lefatšeng la bolotsana bona bo nkhang hamonate, re hlahlobe nalane ea tsona e ruileng, melemo ea tsona ea bophelo bo botle, le kamoo li ntse li susumetsa lefatše kajeno.
Lihlekehleke tsa Banda tse Maluku, Indonesia, li ne li tsejoa e le lona feela lehae la pala (nutmeg) le bunga pala (mace) lefatšeng. Pele ho moo, ho ne ho le bonolo ho fumana gauta le silevera ho feta ho fumana linōkō tsena tsa bohlokoa. Ho lumeloa hore li ile tsa fihla Europe qalong ka lilemo tsa bo-600 B.C., e leng se pakang ho thehwa ha nalane ea tsela ea linōkō (sejarah jalur rempah) e neng e sebetsa e le mokhoa o ka sehloohong oa khoebo lipakeng tsa Bochabela le Bophirimela. Linōkō tsena li ne li le bohlokoa haholo nakong ea lilemo tsa bohareng le mehleng ea boRenaissance, kaha li ne li se feela li sebelisetsoa ho noka lijo, empa hape li le bohlokoa haholo ka moriana le ho sireletsa batho ho mafu a kang lefu la seoa.
Pala le Bunga Pala sefateng sa tsona sa tlhaho. Ho tloha pejana ho ne ho bonoa hore di bohlokoa haholo ho batho.
Nalane ea linōkō ho la Indonesia (sejarah rempah rempah di indonesia) e tlatsetsa haholo tabeng ea khoebo le colonialism. Ho la Banda, Ma-Dutch a ile a etsa liketso tse bohloko ho laola lefatše la nutmeg le mace, a baka lefu la batho ba bangata. Sena se bontša feela bohlokoa bo ke keng ba bapisoa ba linōkō tsena. Ho batho ba bangata, bolotsana ba linōkō tsa muskat (múskat krydd) bo lula e le letšoao la lefa le bohlokoa ba Indonesia, ho hopotsa likoluoa le boipelaetso tse bakiloeng ke linōkō.
Pala ke peo e thata, ha bunga pala e le lesela le bofubelu bo khanyang le koahelang peo. Li na le tatso le monko o fapaneng, leha li tsoa semeleng se le seng. Pala e na le tatso e matla le e monate, ha bunga pala e na le tatso e bonolo le e poteletseng, e nkhang hamonate. Linōkō tsena ka bobeli li na le myristicin, e leng karolo e etsang hore e be le thepa e ikhethang ha e jeoa ka bongata. Leha ho le joalo, ka bongata bo tloaelehileng ba ho noka lijo, li bolokehile ebile lia thusa.
Ho lema sefate sa pala ho hloka mamello, kaha se nka lilemo tse hlano ho isa ho tse robeli ho qala ho beha litholoana. Ka mor’a ho kotuloa, litholoana li arotsoe ka bokhabane ho fumana peo (pala) le lesela la bunga pala. Bunga pala e omisoa ka hloko ho boloka ‘mala oa eona o khanyang le monko oa eona o monate, ha pala e omisoa letateng ho isa libeke tse ‘maloa, ebe e tlosoa khetla e thata ho fumana peo e ka hare.
Bunga Pala, karolo e bohlokoa ea sefate sa pala, e hloka ho omisoa ka hloko.
Bakeng sa khoebo, boleng ba bunga pala bo lekanyetsoa ka litekanyetso tse fapaneng. Boleng ba mace hps (Hand Picked Selected) bo bolela hore bunga pala e khethiloe ka letsoho ka hloko, e omisitsoe ka botlalo, le hore e na le ‘mala o khanyang, e se na likoli, hape e se na likheo. Boleng bona bo netefatsa hore moreki o fumana boleng bo holimo ka ho fetisisa. Ho noka lijo ka pala le bunga pala ho fana ka tatso e ikhethang ho lijana tse ngata, ho tloha ho likuku le lino, ho isa ho lijana tsa nama le sopho. Ho ka boleloa hore ho sebelisa isa nutmege ho pheha ho ka fetola tatso ea lijo ka ho feletseng.
Cengkeh (cloves) ha e le hantle ke lipalesa tse sa butsoang tsa sefate sa Syzygium aromaticum, se hlahang lihlekehlekeng tsa Maluku, tse tsejoang hape e le “Lihlekehleke tsa Linōkō”. Joaloka pala, cengkeh e na le nalane e telele le e ruileng ea ho kopanya lichaba le litsela tsa khoebo. Ho tloha mehleng ea boholo-holo, li ne li sebelisoa China e le mofofisi oa phefumoloho le ho theola bohloko ba meno.
Cengkeh ha e sa le tala, e emetse ho butsoa le ho kotuloa.
Cengkeh e tsebahala ka monko oa eona o matla, o monate, le tatso e nkhang hamonate, e matla. E na le karolo e bitsoang eugenol, e fanang ka thepa ea eona ea ho theola bohloko ba meno le thepa ea antibacterial. Sena se etsa hore e be karolo ea bohlokoa ho meriana ea setso le ea sejoale-joale. Linōkō tse ka har’a (spices in) cengkeh li thusa ho loantša li-radicals tse sa tsitsang ‘meleng le ho theola ho ruruha. E boetse e thusa tšilo ea lijo le ho loantša mafu a itseng.
Cengkeh e sebelisoa ka litsela tse ngata ho pheheng, ho tloha lijong tse monate ho isa ho tse letsoai. Ke karolo ea bohlokoa ea lijo tse ngata tsa Indonesia le tsa Asia Boroa, tse kang rendang le curries. Hape e sebelisoa ka li-marinades, linong, le lino tse chesang tsa mariha.
Kayu manis (cinnamon) ke linōkō tse ratoang lefatšeng ka bophara, tse tsebahalang ka monko oa tsona o monate le o futhumatsang. Leha ho na le mefuta e fapaneng ea kayu manis, mefuta ea Indonesia le Sri Lanka e tsebahala haholo. Kayu manis ea Indonesia, e tsejoang e le Cassia cinnamon, e na le tatso e matla le e babang ha e bapisoa le Ceylon cinnamon. Nalane ea kayu manis e khutlela morao ho lilemo tse likete, e ne e se e sebelisoa Egepeta ea boholo-holo bakeng sa mekhoa ea ho tlotsa litopo le meriana.
Kayu manis ka libopeho tse fapaneng: lithupa le phofo, e loketse ho sebelisoa lijong tse monate le tse letsoai.
Kayu manis e ruile li-antioxidants, tse thusang ho sireletsa ‘mele ho tšenyo ea li-radicals tse sa tsitsang. Hape e tsebahala ka bokhoni ba eona ba ho thusa ho laola tsoekere maling, e leng se etsang hore e be linōkō tse molemo ho batho ba nang le lefu la tsoekere. Thepa ea eona ea anti-inflammatory le ea antimicrobial e boetse e eketsa bohlokoa ba eona ho bophelo bo botle.
Ho pheheng, kayu manis ke karolo ea bohlokoa ea lijana tse ngata tse monate le tse letsoai. E sebelisoa ka li-dessert, lino, nama, le sopho. Ho tloha Turkish Delight (lokum) moo kayu manis e sebelisoang ho noka monate oa teng, ho isa ho li-curries tse fapaneng tsa Asia, monko o monate oa kayu manis o kenyelelitsoe moetlong oa lijo oa lefatshe.
Linōkō tsena tsa Indonesia, tse kang pala, bunga pala, cengkeh, le kayu manis, ha se feela li eketsa tatso lijong tsa rona; li boetse li fana ka melemo e mengata ea bophelo bo botle. Li ruile li-antioxidants, tse thusang ho loantša ho tsofala le ho sireletsa lisele tsa ‘mele. Linōkō tsena kaofela li na le thepa ea anti-inflammatory, e ka thusang ho theola bohloko le ho ruruha. Ho tloha ho tšilo ea lijo e ntlafetseng ho isa ho ts’ehetso ea sesole sa ‘mele, linōkō (aspices) tsa Indonesia li fana ka sephutheloana sa bophelo bo botle.
Tšusumetso ea linōkō tsena tsa Indonesia e bonahala ho pota lefatše. Ho tloha lik’hicheneng tsa Asia ho isa Europe le Amerika, monko o monate le tatso ea pala, bunga pala, cengkeh, le kayu manis li ntse li tsoela pele ho susumetsa batho. Li kopanya meetlo ea lijo le ho fana ka tatso e ikhethang e kenyeletsang bolotsana ba Bochabela lijong tsa lefatshe. Ke karolo ea lefa la linōkō (pusaka rempah) le ruileng le ileng la nka lilemo tse ngata le ho fetola nalane.
Ho phaella boleng ba tsona ba khoebo le setso, linōkō tsena li ntse li tsoela pele ho ba karolo ea bohlokoa ea moruo oa Indonesia. Ho lema le ho sebetsana le linōkō ho fana ka bophelo ho likete tsa batho, ho matlafatsa sechaba sa habo bona le ho boloka meetlo ea khale ea khoebo ea linōkō. Etsa bonnete ba hore u khetha linōkō tsa boleng bo holimo ho netefatsa hore u fumana tatso e felletseng le melemo ea bophelo bo botle.
Haeba u batla ho eketsa bolotsana le tatso ea linōkō tsa ‘nete tsa Indonesia lijong tsa hau, Inaspices.com ke sebaka sa hau. Inaspices.com e fana ka mefuta e fapaneng ea linōkō tsa boleng bo holimo, ho kenyeletsoa pala, bunga pala, cengkeh, le kayu manis. Linōkō tsohle tsa rona li kotuloa ka hloko ho tsoa ho balemi ba Indonesia, ho netefatsa boleng bo holimo le monko o monate. Etela inaspices.com kajeno ho fumana linōkō tse tla fetola lijana tsa hau hore e be tse ke keng tsa lebaloe.