Upload images to this post to show gallery.
Nder yimɓe fuu, ina woodi daartol, taali, e uruuji. Ammaa e nder duuɓi, leɗɗe nannduɗe Indoneesi ɗi’i ko ɗe taariikaaji jawdi e cellal, ina taaroo e nder laawiiji maɓɓe juutɗi, ɗi yimɓe njilliraaɗi duuɓi ujunnaaje. Gila e uruuji Cengkeh e Pala haa e jeertuɗe Kayu Manis, ko laawol leɗɗe nannduɗe ngol woni ko huutoriima ko seerti e nder leɗɗe goɗɗe, ɗe keewɗi nafoore e nder ko’e maɓɓe.
Joomiraawo leɗɗe nannduɗe, Indoneesi, ko leydi ndi anndaa e daartol rempah-rempah to Indoneesi. Leyɗe Maluku, ɗe anndiraa “Duuɗe Leɗɗe Nannduɗe,” ko ɗo Pala e Cengkeh ummii, ɗo ɗe nduuma duuɓi ujunnaaje, ɗe keewɗi nafoore e nder njulaagu adunaaru. Ko ɗo laawol leɗɗe nannduɗe fuɗɗi, ina jokkondiri bannge worgo e bannge fuɗnaange aduna. Sejarah jalur rempah, ko daartol juutngol, ngol ina waɗi njulaagu, konuuji, keşiiɗi, e nduwande. Leɗɗe nannduɗe ɗi’i ko ɗe ɓuri nafoore e nder njulaagu caggal ɗuum, ɗe nanndi e jawdi kaŋŋe e kaalis.
Laawol leɗɗe nannduɗe ko laawol njulaagu ngol yi’i taariikaaji ɗuuɗɗi, ina addi no woni e nder haalaaji dow leɗɗe nannduɗe goɗɗe ceertuɗe, kam e ɗemɗe e yimɓe, ɗi ceertuɗi e nder adunaaru. Gila e Rom haa e Siin, leɗɗe nannduɗe ɗi’i ko ɗe jooɗorde mbaawka e darja. Hannde, pusaka rempah, ko jawdi leɗɗe nannduɗe, nden ina jokki e nafoore mum, ina wallita e nder nyaamduuji e cellal.
Pala ko lekki Myristica fragrans, ko lekki ngol woodi ɓiɓɓe ɗiɗi ceertuɗi, ɗi ngoni Pala e Bunga Pala (mace). Pala, ko biji nder ɓiɓɓe ɗi’i, ko ngol woodi uru moƴƴo, mo yimɓe njogii haa hannde. Bunga Pala, ko ɓuuɓri ɓaleeri nde woni e dow biji Pala, ko ngol woodi uru ɓuri famɗude e Pala, ammaa ko ngol woodi nafoore mum. Ngal uru ngol ina waawi addaneede haa e nder nyaamduuji e njaayriiji ceertuɗi.
Gila e duuɓi, Pala ko ngol huutoraa e nder nyaamduuji e nder safaaraaji aadaaji. Annduɓe ina tawi Myristicin, ko huunde nde woni e nder Pala, nde woodi mbaawkaaji keewɗi. Bunga Pala ko ngol kadi anndaa e nafoore mum. Ko heewɓe ina yiɗi mace laaɓuɗo no feewi (mace HPS), ko ngol anndaa e laaɓal mum e uru mum. Ko ɗi’i leɗɗe nannduɗe ɗiɗi ko ɗe njogii ko heewi e nder daartol e cellal, ɗe ina njogii darnde mawnde e nder jaŋde leɗɗe nannduɗe Indoneesi.
E nder ñeeñal nyaamdu, muskat krydd ina huutoraa e nder njulde e njuulde. Gila e nder nyaamduuji daaliiɗi haa e nder nyaamduuji kese, Pala e Bunga Pala ina keewi nafoore. Pala ina waawi huutoreede e nder supuji, daabaaji, kam e nder ko’e muumtuɗe, bana buket, e nder ñaamduuji goɗɗi. Bunga Pala ina huutoraa e nder ko’e muumtuɗe e nder nyaamduuji ɗi keewɗi, ina adda uru moƴƴo, mo yimɓe fuu njaɓi.
Cengkeh (Syzygium aromaticum), ko ɓiɓɓe leɗɗe ɗi njogii uru moƴƴo, ko ɗi ummii e Maluku. Daartol Cengkeh ko daartol juutngol, ngol ina waɗi duuɓi ujunnaaje. Gila e nder Siin, ɗo yimɓe njogii Cengkeh ngam uru mum moƴƴo e ngam cellal, haa e nder Misira, ɗo ɗe huutoraa e nder njulde e njuulde. Cengkeh ko ngol woodi uru moƴƴo, mo yimɓe njogii haa hannde, e kadi ko ngol woodi nafoore cellal.
Cengkeh ko ngol anndaa e mbaawkaaji mum jeertuɗi e anti-inflammatory. Ko heewɓe ina huutora Cengkeh ngam nyawɗe nyiiƴe, sabu ngol woodi Eugenol, ko huunde nde wallita e salaade nyawuuji. Nder njulde, kilam cengkeh ina huutoraa e nder nyaamduuji ceertuɗi, gila e nder sopuji haa e nder ko’e muumtuɗe. Cengkeh ina wallita e nyaamduuji ceertuɗi e nder adunaaru, ina adda uru moƴƴo e mbaawkaaji cellal.
Kayu Manis (Cinnamomum verum walla Cinnamomum cassia), ko ngol ko ɓuuɓri lekki, ko ngol woodi uru moƴƴo, mo yimɓe njogii haa hannde. Gila e nder Ejipti, ɗo ɗe huutoraa e nder laaɗe e ngam cellal, haa e nder adunaaru, Kayu Manis ko ngol woodi darnde mawnde e nder daartol e cellal. Indoneesi ko nokkuure nde Kayu Manis Cassia ummii, ko ngol woodi uru moƴƴo e mbaawkaaji cellal.
Kayu Manis ko ngol anndaa e mbaawkaaji mum anti-oksidant e anti-inflammatory. Ko heewɓe ina huutora Kayu Manis ngam wallude e nder reende sukkar e nder ƴiiƴam. Nder njulde, kilam kayu manis ina huutoraa e nder nyaamduuji ceertuɗi, gila e nder ko’e muumtuɗe, bana buket, haa e nder nyaamduuji goɗɗi. Kayu Manis ina adda uru moƴƴo e mbaawkaaji cellal, ɗe wallita e nder nyaamduuji e cellal.
Gila e nder duuɓi, leɗɗe nannduɗe Indoneesi ɗi’i ko ɗe njahi haa e nder leyɗe goɗɗe, ina adda uruuji e mbaawkaaji ceertuɗi. Ko ɗum walliti e nder ɓamtude njulde e cellal e nder adunaaru. Leɗɗe nannduɗe ceertuɗe ko ɗe njogii darnde mawnde e nder nyaamduuji e cellal.
E nder njulde adunaaru, Pala, Bunga Pala, Cengkeh, e Kayu Manis ko ɗe njogii darnde mawnde. Muskat krydd, ko uru Pala, ina huutoraa e nder nyaamduuji Yuroopu, ina adda uru moƴƴo e mbaawkaaji ceertuɗi. Ko heewɓe ina yiɗi spices in nyaamduuji maɓɓe, ina adda uru moƴƴo e mbaawkaaji ceertuɗi. Hatta e nder ñaamduuji bana Lokum (neɗɗal muumtuɗo Turko), Pala e Kayu Manis ina huutoraa ngam addude uru moƴƴo, ina adda weltaare e nder nyaamduuji.
Gila e nder njulde haa e nder safaaraaji, leɗɗe nannduɗe ɗi’i ko ɗe njogii nafoore mawnde. Ko ɗe njogii darnde mawnde e nder ɓamtude njulde e cellal e nder adunaaru. Kadi, ina woodi kadi ko heewɓe hollirooji, hollirooji ko ɗum woni ko heewi e nder aspices (leɗɗe nannduɗe) gila e nder nyaamdu haa e nder kosmetik. Ko ɗe ɓuri nafoore e nder ko’e maɓɓe.
Nder yimɓe fuu, ina woodi yiɗde e cellal. Leɗɗe nannduɗe Indoneesi ɗi’i ko ɗe njogii mbaawkaaji cellal keewɗi, ɗi yimɓe huutoriima duuɓi ujunnaaje. Pusaka rempah ko ngol ko jawdi cellal, ngol wallita e nder reende cellal e nder yimɓe.
Ɗi’i leɗɗe nannduɗe ɗi’i ko ɗe njogii mbaawkaaji cellal keewɗi, ɗi wallita e nder reende cellal e nder yimɓe. Ko ɗe njogii darnde mawnde e nder safaaraaji aadaaji e nder nyaamduuji.
Gila e nder daartol haa e nder cellal, leɗɗe nannduɗe Indoneesi ɗi’i ko ɗe njogii darnde mawnde e nder adunaaru. Ko ɗe njogii jawdi ruuhu, ɗi yimɓe njogii haa hannde. Leɗɗe nannduɗe ɗi’i ko ɗe njogii mbaawkaaji ceertuɗi, ɗi wallita e nder nyaamduuji e cellal. Ngam anndude ko heewi e dow leɗɗe nannduɗe Indoneesi, e ngam heɓde mace hps, Pala, Cengkeh, e Kayu Manis ɓuri moƴƴude, njillu inaspices.com. Ko ɗo a heɓata leɗɗe nannduɗe ɓurɗe moƴƴude, ɗe nduuma duuɓi, ɗe njogii jawdi ruuhu Indoneesi.