Upload images to this post to show gallery.
Naduh ki por hyndai, ka ri Indonesia ka la long ka ‘Jingkyntiew Jingbam’ jong ka pyrthei, ka jaka na kaba ki jingbang ba kyrpang bad ki jingsneng jingtip jong ki jingbam ki la mih ban pynbang ia ki jingbam bad ki dawai kynbat jong ka pyrthei. Lyngba ki phew hajar snem, ki jingbam kiba kordor kum ka pala (nutmeg), ka bunga pala (mace), u cengkeh (cloves), bad ka kayu manis (cinnamon) ki la kylla long ki mar ba kordor kiba la pynkylla ia ka histori jong ka jingiapoi iapoi bad ka jingwanrah ia ki jingsneng jingtip kiba thymmai. Ha kane ka jingthoh, ngin ia pule shaphang kane ka jingiaid lynti kaba phylla jong kine ki jingbam ba kordor, naduh ki thied jong ki ha ka ri Indonesia haduh ka jingtrei jong ki ha ka jingkoit jingkhiah bad ha ki iew ha satlak ka pyrthei.
Ka histori jong ka jingiaid lynti jong ki jingbam ka la pynlong ia ka ri Indonesia kum ka jaka kaba donkam bha. Ka ka histori ka lynti jingbam ka la plie ia ki jingiaid lynti ba jngai, ka la pyniasoh ia ki kynhun bapher bapher bad ka la pynkylla ia ka imlang sahlang. Ha ka jingshisha, ka ri Indonesia, khamtam ki Dewa Maluku, ka la long ka jaka kaba long tynrai jong ka pala bad u cengkeh, kiba la shah ieit bha ha ki hima bah jong ka Europe bad Asia. Ki nongiapoi iapoi na Persia, India, China, bad hadien na Europe ki la wad ia kine ki jingthung ba kordor, kiba la long kum ka thep spah ha kito ki por.
Ka ka histori ki jingbam ha Indonesia kam dei tang shaphang ka jingiapoi iapoi bad ka jingialeh. Ka dei ruh shaphang ka jingngeit, ka jingsniew mynsiem, bad ka jingpyniasoh ia ki kynhun bapher bapher. Kine ki jingbam ki la long kum ki ki jingthung ba kordor jong ka jingngeit jong ka ri Indonesia, kiba pynpaw ia ka jingriew spah jong ka mariang bad ka jingstad jong ki jaitbynriew. Ka jingshah kyntiew jong ki jingbam na Indonesia sha ki iew ha satlak ka pyrthei ka la pynlong ia ka ri ba kan don ka jaka ba donburom ha ka iew ka hat jong ka pyrthei.
Man la uwei na kine ki jingthung u don la ka jong ka jinglong bad ka jingtrei kaba kyrpang, kiba pynlong ia ki ba kin long ki jingthung ba kordor ha ka iew jong ki jingbam.
Ka pala bad ka bunga pala ki wan na uwei pa uwei u dieng, u Myristica fragrans, uba dang heh bha ha Maluku. Ka pala ka dei u symbai uba don hapoh jong u soh, katba ka bunga pala pat ka dei ka snep kaba syriem kum ka jainja kaba sop ia u symbai. Ka jingdon jong ki mar ba bha kum ka mace HPS (High Purity Specification) ka pyni ia ka jingdonkam ban pynmih ia ki jingbam ba khlain bor bad ba khuid.
Ki jingbam ba kordor kiba don ha ka pala bad ka bunga pala ki don bun ki jingtrei ha ka jingkoit jingkhiah. U myristicin, uwei na ki jingbam ba don ha ka pala, u la iohi ba u lah ban treh bha ha ki jingpang ba har rukom bad u pynkhlain ia ka jingmut jingpyrkhat. Ki bor jong ka jingpynkhiah pang bad jingpynkyrshan ia ka jingtrei kam jong ka met ki la pynlong ia ka pala bad ka bunga pala ba kin long ki jingthung ba kordor ha ki dawai kynbat. Ka pala bad ka bunga pala ki dei ki jingbam ba kordor kiba la ju pyndonkam naduh hyndai ha ki jingbam bad ki dawai kynbat. Kum ka jingthung pala, ka la long ka jingpynbang ia ki jingbam ba har rukom, naduh ki jingdih, ki mithai, haduh ki jingbam jhan. Ka jingbang ba kyrpang jong ka ka long kaba lah ban pynbang ia ki jingbam bad ki jingdih. Ki ri kum ka India bad Middle East ki pyndonkam ia ka pala bad ka bunga pala ha ki kynja kari, ki soup, bad ki mithai ba bang. Wat ha ki jingdih kum ka eggnog, ka pala ka dei ka jingpynbang ba donkam.
Ka jingdonkam jong ka isa pala ha ka iew ka hat ka pyni ia ka jingdonkam jong ki jingbam ba khlain bor bad ba bha. Ki nongshalan jong ki jingbam kum ka inaspices.com ki pynkhlain ia ka jingpynmih jong ki jingbam ba khlain bor na ki nongrep jong ka ri Indonesia.
U cengkeh, uba dei u symbai jong u dieng Syzygium aromaticum, u long uwei na ki jingbam ba la ju tip bha shaphang ka jingbang ba khlain bor jong u. U cengkeh u wan na Maluku, bad u la long u mar ba kordor naduh ki por hyndai. Ki nongiapoi iapoi na Europe ki la iakhun ban ioh ia ka jaka shong jong ki cengkeh namar ka jingdonkam jong ki ha ka iew ka hat.
Ki jingtrei ba kordor jong u cengkeh ki kynthup ia ka jingpynkhiah pang, ka jingpynkhlain ia ka met, bad ka jingpynkhiah ia ki jingpang bniat. Ka jingdon jong u eugenol ha u cengkeh ka pynlong ia u ba un long u dawai kynbat ba khlain bor. U cengkeh u dei ruh u jingbam ba la pyndonkam bha ha ki ki jingbam ha ki kynja kari, ki dawai kynbat, bad ki jingpynbang doh ha ki ri bapher bapher. Ki Jingkhasi ki ju pyndonkam ia u cengkeh ha ki jingtympeit dawai ban pynkhiah ia ki jingpang. Ha ki ri kum ka India bad Middle East, u cengkeh u long u jingpynbang ba donkam ha ki biryani, pulao, bad ki jingdih sha. Wat ha Europe, u cengkeh u dei u jingpynbang ba la pyndonkam ha ki jingbang Christmas bad ki jingdih wain ba bang.
Ka kayu manis, ka dei ka snep jong u dieng Cinnamomum verum (Sri Lanka cinnamon) ne Cinnamomum cassia (Chinese cinnamon), ka la long ka jingbam ba la ieit bha naduh ki por hyndai. Ka Indonesia ka dei ruh kawei na ki nongpynmih ba heh bha jong ka kayu manis, khamtam ia ka Cinnamomum burmannii (Indonesian cinnamon).
Ka jingbang ba kordor jong ka kayu manis ka dei ka jingpynkhiah pang, ka jingpynkhlain ia ka met, bad ka jingpynduna ia ki jingthut ha ka shyiap. Ka kayu manis ka la ju pyndonkam bha ha ki ki jingbam ha ki mithai, ki jingdih, bad ki dawai kynbat. Ka long ka jingpynbang ba kyrpang ha ki kynja cake, cookies, bad ka jingdih sha. Ki jingbang ba syriem kum ka lokum (Turkish Delight) ki ju pyndonkam ia ka kayu manis ban pynbang ia ki jingbang ba kyrpang. Ka kayu manis ka pynlong ia ki jingbam ba kin bang shuh shuh, bad ka pynbang ia ki jingdih kum ka kofi bad ka sha. Ki jingbang ha India, Middle East, bad Europe ki pyndonkam ia ka kayu manis ha ki mithai, ki kari, bad ki jingdih.
Ka jingtrei jong kine ki jingbam kam dei tang ha ka jingpynbang ia ki jingbam, hynrei ha ka jingpynkhiah ia ki jingpang ruh. Ki jait jingbam bapher bapher ki la pyndonkam ia kine ki jingbam ban pynbang ia ki jingbam ba kyrpang jong ki. Kum ka jingbam ba la pyndonkam bha, ki ki jingbam na Indonesia ki pynbang ia ki jingbam na kylleng ka pyrthei.
Kine ki jingbam ki dei ki jingpynbang ba kordor ha ka pyrthei jong ki jingbam, kiba pynbang ia ki jingbam bapher bapher. Naduh ki jingbam ba bang haduh ki jingdih ba bang, kine ki jingbam ki pynlong ia ki jingbang ba kyrpang. Ka jingdonkam jong ki jingbam ha ki jingbam ka long kaba heh bha, namar ki pynbang ia ki jingbam bad ki pynkhlain ia ka jingkoit jingkhiah.
Ka jingdonkam jong ki jingbam na Indonesia ha ka iew ka hat jong ka pyrthei ka long kaba heh bha. Ka jingpynmih ia ki jingbam ba khlain bor bad ba khuid ka long kaba donkam bha ban pynkhlain ia ka iew ka hat. Ki jingbam kum ka jingthung pala ki dei ki mar ba kordor kiba donkam bha ha ka iew ka hat jong ka pyrthei. Ki nongpynmih jong ki jingbam ki donkam ban pynkhlain ia ka jingpynmih jong ki jingbam ba khlain bor ban pynkhlain ia ka iew ka hat jong ka pyrthei. Ka jingiapoi iapoi jong ki jingbam na Indonesia sha ki ri bapher bapher ka la pynlong ia ka ri ba kan don ka jaka ba donburom ha ka iew ka hat jong ka pyrthei.
Ka jingdonkam jong ki jingbam ha ka pyrthei ka long kaba heh bha, namar ki pynkhlain ia ka jingkoit jingkhiah bad ki pynbang ia ki jingbam. Ka jingdonkam jong ki jingbam ba khlain bor ka long kaba heh bha ha ka iew ka hat jong ka pyrthei, bad ka ri Indonesia ka don ka bynta ba donkam bha ha ka jingpynmih jong ki jingbam ba khlain bor. Ki jingbam ba khlain bor na Indonesia ki pynkhlain ia ka jingkoit jingkhiah jong ki briew bad ki pynbang ia ki jingbam ha satlak ka pyrthei.
Ka jingstad bad ka jingkylla ha ka rukom pynmih ki jingbam ki dei ki jingdonkam bha ban pynkhlain ia ka iew ka hat. Ki jingbam na Indonesia ki dei ki nongkyrshan jong ka jingkoit jingkhiah bad ka jingbang ha satlak ka pyrthei. Ka jingpynmih ia ki jingbam ba khlain bor ka dei ka bynta ba donkam bha ban pynkhlain ia ka iew ka hat jong ka pyrthei. Lyngba ki jingbam ba khlain bor jong ka, ka ri Indonesia ka pynkhlain ia ka jingkoit jingkhiah jong ki briew bad ka pynbang ia ki jingbam ha satlak ka pyrthei.
Kumta, ki jingbam na Indonesia – ka pala, ka bunga pala, u cengkeh, bad ka kayu manis – ki dei ki dieng ba kordor kiba pynkhlain ia ka histori, ka jingkoit jingkhiah, bad ka jingbang jong ka pyrthei. Naduh ki por ba rim haduh ki por mynta, kine ki jingthung ki la pynkylla ia ki kynhun bapher bapher, ki la pynlong ia ki jingiaid lynti ba jngai, bad ki la pynbang ia ki jingbam ba kyrpang. Ka jingdon jong ki kum ki dawai kynbat bad ki jingpynbang jingbam ka pynlong ia ki ba kin long ki jingthung ba kordor ha ka jingim jong ngi. Ki dei ki ki jingbam kiba pynlong ia ka jingbang ba kyrpang ha ki jingbam bad ki dawai kynbat, kiba pynkhlain ia ka jingkoit jingkhiah jong ngi. Ka jingdonkam jong ki ha ka iew ka hat jong ka pyrthei ka pyni ia ka jingdonkam jong ka jingpynmih ia ki jingbam ba khlain bor.
Lada phi kwah ban ioh ia kine ki jingbam ba khlain bor bad ba bha na ka ri Indonesia, kiba la pynmih da ka jingpyrkhat bad ka jingkoid, ngi ai jingmut ia phi ban leit jngoh ia ka inaspices.com. Hangta phin shem ia ki jingbam ba khlain bor jong ka pala, bunga pala, cengkeh, bad kayu manis, kiba la pynkhlain da ka jingkoid bad ka jingbha. Pyniakhun ia ki jingbang ba kyrpang jong ka ri Indonesia ha ka ïing jong phi mynta!