Upload images to this post to show gallery.
Ha ka dohnud jong ka Southeast Asia, hapdeng ki lum ba jyrngam bad ki duriaw ba shat rong, ka Indonesia ka bat ia ka khlem buhrieh kaba la pynkylla ia ka pyrthei: ki jingbam ba bang. Naduh ki jingriam ba rim jong ka jingshna jingbam, sha ki jingpyndonkam ha ki dawai dashin, haduh ki jingkhang kyntang jong ka jingngeit niam, ki jingbam ba bang na ki dew lynnong jong ka Indonesia ki la long shisha ki nongpynkylla ia ka jingim u briew da ki spah snem. Kane ka jingthoh ka ialam ia phi sha ka jingleit jngoh ba jylliew sha ka pyrthei jong ki jingbam ba bang ba donburom jong ka Indonesia, da kaba pynpaw ia ka histori jong ki, ki jingmyntoi na ka koit ka khiah, bad ka jingdonkam jong ki ha ka iew karkhana pyrthei.
Da kaba thew kyrpang ia ki saw tylli ki jingbam ba bang ba kongsan – ka Pala (Nutmeg), ka Bunga Pala (Mace), ka Cengkeh (Cloves), bad ka Kayu Manis (Cinnamon) – ngin pynpaw ia ka jingbhabriew bad ka bor jong ki kaba khring ia ki briew naduh ki juk rim haduh mynta. Kum ki nongialam ha kane ka kam bad kum ki nongpynmih jingbam ba bang na Indonesia, ngi sngew sarong ban pynmih ia ki jingbam ba bang ba kham bha tam na ka dohnud jong ka Ri.
Lada ngi kren shaphang ka histori jong ka lynti buh jingbam ba bang, ka kyrteng jong ka Indonesia ka mih paw shakhmat. Ki Dewlynnong Maluku, ba la tip kum ki Spice Islands, ki dei ka thymmei jong ki jingbam ba bang ba kordor tam ha ka pyrthei. Kane ka pynlong ia ki ki jaka ba kongsan tam ha ka jingiaid jong ki lynti buh jingbam ba bang ba rim. Ki nongkhaïi na China, India, bad Middle East ki la wan poi sha ki jaka jong ngi da ki hajar snem mynshuwa, da kaba wad ia ki jingbam ba bang kum ka pala bad ka cengkeh.
Ka jingbuhrieh jong kine ki jingbam ba bang ka la iai pynkhih ia ka jinglong nongkynshah jong ki hima ba khlainbor. Ki nongkhaïi Arab ki la bat ia ka jinglong marwei na ka bynta ki spah snem, da kaba pynphriang ia ki khana shaphang ki jaka ba kynja mynsiem ba ki jingbam ba bang ki mih. Pynban, ha ka spah snem ba 15 bad ba 16, ki hima Europe kum ka Portugal, Spain, Netherlands, bad England ki la sdang ban wad ia ka lynti sha ki Dewlynnong Spice, da kaba pynlong ia ka jingiakhun ba eh jong ka jingiakhun thma, ka jingkhaïi, bad ka jingpynlong koloni. Kane ka jingiakhun ka la pynkylla ia ka jinglong jingman jong ka pyrthei bad ka la long ka jingpynshong nongrim ia ka jingiaid jong ka pyrthei kaba ngi iohi mynta. Kane ka dei shisha ka histori jong ki jingbam ba bang ha Indonesia kaba phuh bad kaba iakhun.
Ka Pala (Nutmeg) bad ka Bunga Pala (Mace) ki dei ki jingbam ba bang ba kyrpang, ba mih na uwei u dieng – u dieng Pala (Myristica fragrans). Na ki Dewlynnong Banda jong ka Indonesia ki la long ka thymmei ba marwei jong kine ki jingbam ba bang ba kordor, kaba la pynlong ia ki kiwei pat ki hima ban iakhun ban ioh ia ka jinglong trai. Ka pala hi ka dei u symbai uba eh, uba don ka jingbang ba khlain bad ka jingiwkhui ba jylliew, katba ka bunga pala pat ka dei ka snep ba jain ba ker ia u symbai, kaba don ka jingiwkhui ba jem bad ba thiang kham ia ka pala. Kum u jingbam ba bang, ka jingbam ba bang ‘pala’ ka dei kawei na ki jingbam ba bang ba la ioh bynta ha ki jingbam ba bang ba heh tam ha ka pyrthei.
Kawei na ki jinglong ba kham kongsan jong ka pala ka dei ka jingdon jong ka compound myristicin. Kane ka kynja kynja ka dei kaba pynlong ia ka jingiwkhui ba kyrpang jong ka pala bad ka don ruh ki jingdonkam dawai dashin. Ha ki dawai dashin tynrai, la pyndonkam ia ka pala ban pynjem ia ki jingpang biej, ka jingpang shadem, bad ban pynbha ia ka bor pyrkhat. Ki jingwad bniah mynta ki pyni ba ka myristicin ka don ki jinglong anti-inflammatory, antioxidant, bad netoprotective. Pynban, ka jingpyndonkam ia ka ha ka jingbun kaba heh ka lah ban don jingktah ba sniew, kumta ka jingpyndonkam kaba dei ka long kaba donkam.
Ka Bunga Pala, lane ka Mace, ka dei kaba kordor kham ia ka Pala. Ka don ka jingiwkhui ba kham jem, ba thiang, bad ba phuh jingiwkhui. Ha ka iew karkhana, ka jingkynshew kaba bha tam jong ka bunga pala ka dei kaba la tip kum ka mace hps (Hand Picked Selected). Kane ka kynshew ka pyni ia ka bunga pala kaba la jied da ka kti bad kaba la pynkhuid bha, kaba pynthikna ia ka jingkhuid bad ka jinglong ba bha tam. Ka Mace HPS ka long ka jingjied kaba bha tam na ka bynta ki nongshna jingbam ba bang bad ki nongpyndonkam ha ki dawai dashin, namar ka pynmih ia ka jingbang ba khuid bad ba jylliew.
Ka Cengkeh (Cloves) (Syzygium aromaticum) ka dei kawei pat ka jingbam ba bang ba pawnam ba mih na ki Dewlynnong Maluku jong ka Indonesia. Kine ki tyrni ba rit, ba la lum shuwa ba kin phuh, ki don ka jingiwkhui ba khlainbor bad ka jingbang ba sawad ba ktah ia ka shyntur. Ka histori jong ka Cengkeh ka long kaba rim bha. La pyndonkam ia ka naduh ki juk rim ha China bad India, ha ki dawai dashin tynrai bad ha ki jingbam ba bang. Ki Rom ki la pyndonkam ia ka ban pyndonkam ia ka iwkhui jingiw ba bang.
Ha ki dawai dashin tynrai, ka cengkeh ka long ka dawai ba khlainbor na ka bynta ki jingpang biej, ka jingpang sniehdoh, bad ka jingpang bniat. Ka dei ruh kawei na ki jingbam ba bang ha ki jingdih ba bang bad ki jingbam ba bang ba bun. Ka don ki jinglong antiseptic, analgesic, bad digestive aid. Ka jingdon jong ka eugenol ha ka cengkeh ka dei kaba pynlong ia ki jingmyntoi dawai dashin jong ka. Kum kiwei ki jingbam ba bang, ka cengkeh ka dei ruh ka antioxidant kaba khlainbor, kaba iarap ban iada ia ki kynja kynja met na ka jingduh jingmyntoi.
Ka Kayu Manis (Cinnamon) ka dei kawei na ki jingbam ba bang ba la ieid thep mynsiem bha ha ka pyrthei, ba la pyndonkam naduh ki juk rim. Ka Indonesia ka dei kawei na ki nongpynmih ba heh tam ia ka Kayu Manis Cassia (Cinnamomum cassia), kaba don ka jingbang ba khlain bad ka jingiwkhui ba bang. La pyndonkam ia ka Kayu Manis ha ki dawai dashin tynrai ban pynjem ia ka jingpang khieshoh, ka jingpang biej, bad ban pynbha ia ka jingtreikam jong ka jingkhie. Ki jingwad bniah mynta ki pyni ba ka Kayu Manis ka don ki jinglong ba lah ban iarap ban pynkhriat ia ka shini ha ka snam bad ban pynjem ia ka jinglong pynhiar. Ka dei ruh ka antioxidant kaba khlainbor bad ka don ki jinglong anti-inflammatory.
Ka Kayu Manis ka dei ruh ka jingbam ba bang ba la ieid bha ha ki jingbam thiang. Ka jingdon jong ka ha ki jingbam ba bun jait ka pyni ia ka jinglong ba bun jait jong ka. Kum ka jingbam ba bang, ka Kayu Manis ka dei kaba lah ban pynbang ia ka jingbam ne jingdih, da kaba pynmih ia ka jingbang ba thiang. Ka jinglong jingman jong ka ha ki jingbam jong ki riewpyrthei ka long kaba phylla. Ngi iohi ia ka Kayu Manis ha ki jingbam Arab kum ki tahini halva, bad ha ki jingbam ba thiang kum lokum (Turkish delight), kiba pynpaw ia ka jingiakynduh jong ki kolshor lyngba ki jingbam ba bang.
Ka jinglong ba bun jait jong ki jingbam ba bang ha ki jingbam bad ki jingdih ka long kaba phylla shisha. Ki jingbam ba bang ba na Indonesia ki dei ki jingbam ba bang ba kongsan ha ki jingbam ba bun jait jong ka pyrthei. Da ka isa ‘pala’, kaba mut ia ka pala kaba khuid bad kaba don ka jinglong ba bha tam, ka long kaba donkam ha ki jingbam thiang bad ki jingdih. Ka pala bad ka bunga pala ki pynbang ia ki jingbam thiang, ki kpu, ki biskit, bad ki jingdih shirah. Ki cengkeh ki donkam ha ki jingbam ba sawad, ki doh, bad ki jingdih shirah kum ki tea ba bang. Ka kayu manis ka pynbang ia ki jingbam thiang, ki doh, bad ki jingdih shirah.
Kiwei pat ki jingbam ba bang kum ka jaflong (ginger), ka shynrai (turmeric), bad ka kynbat (lemongrass) ki pynbang ia ki jingbam ba bun jait jong ka Indonesia. Kumjuh ruh, ki jingbam ba bang ba na Indonesia ki la pynkylla ia ki jingbam jong ka pyrthei. Kum ka jinglong kyrpang jong ka jingbam ba bang, ka jingiwkhui ba thiang jong ka múskat krydd (nutmeg spice) ka long kaba lah ban pynbang ia ki jingbam ba bun jait, naduh ki jingbam thiang haduh ki jingbam sawad. Ka jinglong ba bun jait jong ki jingbam ba bang ka dei ka jingialang jong ki kolshor ba bun jait.
Ki jingbam ba bang ki dei ki jingbam ba bang ba khlainbor, kiba lah ban pynkylla ia ka jingbang jong ki jingbam da kaba shu theh khyndiat. Kane ka dei ka jinglong ba kongsan jong ki jingbam ba bang jong ka Indonesia, kiba pynmih ia ka jingbang ba khuid bad ba jylliew, kaba pynbang ia ki jingbam ba bun jait jong ka pyrthei.
Ki jingbam ba bang jong ka Indonesia kim dei tang ki mar khaïi, hynrei ki dei ki jingkynshew ki jingbam ba bang jong ka kolshor kaba khraw. Ki long ka jingpynshong nongrim ia ka histori jong ka Ri, ka jinglong jong ka jingkoit jingkhiah, bad ka jingkynshew ba bymjukut. Kane ka jingkynshew ka pynpaw ia ka jinglong ba bun jait jong ka jinglong jingman, ka jingtrei shitom jong ki nongrep, bad ka jingstad jong ki jaitbynriew ba la pynmih ia kine ki jingbam ba bang ba kordor. Kumta, ngi dei ban pynneh pynsah ia kine ki jingbam ba bang ba kordor na ka bynta ki pateng ban sa wan, ban pynthikna ba ka jingiwkhui jong ki kan iai tuid.
Na ki Dewlynnong Maluku ba rim haduh ki ïing jingbam ba mynta, ki jingbam ba bang jong ka Indonesia ki iai pynkhih ia ka jinglong bad ki pynlong ia ka jingphuh jingphieng ha ka jingim jong ngi. Ki long ka jingpynpaw ia ka jinglong jingman, ka jingiakynduh jong ki kolshor, bad ka jingwad bniah ia ki jingbam ba bang ba bymjukut. Da kaba pynneh pynsah ia kine ki jingbam ba bang, ngi pynneh pynsah ia ka jinglong ba khraw jong ka Indonesia.
Lada phi kwah ban ioh mad ia ka jingiwkhui ba khuid bad ka jingbang ba jylliew jong ki jingbam ba bang ba na Indonesia, ngi khot sngewbha ia phi ban jngoh ia ka jaka die jong ngi ha inaspices.com. Phi lah ban shem ia ki jingbam ba bang ba kham bha tam na ka bynta ki jingdonkam jong phi, kiba la pynmih na ka dohnud jong ka Indonesia da ka jingieid bad ka jingtrei shitom.