Upload images to this post to show gallery.
Kude emazweni ayizithandani ase-Indonesia, phakathi kweziqhingi eziluhlaza nezilwandle ezicwebezelayo, kulele ingcebo eyigolide ebilokhu ijabulisa izinzwa futhi yashukumisa umlando wendawo yonke. Le ncebo akuyona igolide noma amadayimane, kodwa amandla amancane agcwele iphunga elimnandi: izinongo. Kusukela ezikhathini zasendulo kuze kube namuhla, i-Nutmeg (Pala), i-Mace (Bunga Pala), i-Cloves (Cengkeh), ne-Cinnamon (Kayu Manis) ziye zaba ngaphezu nje kwezithako zokupheka; ziwumlando, imithi, nokunambitheka okubumbene kube munye.
Le ndaba yezinongo, ikakhulukazi lezo ezivela e-Indonesia, imayelana nokuhwebelana okukhulu, ukutholwa okujulile, kanye nomthelela ongafaniswa empilweni nasokunambithekeni komuntu. Sihambisana nawe ohambweni lokuhlola ukubaluleka kwazo emlandweni, izinzuzo zazo zezempilo ezifihliwe, nokuthi zithinta kanjani izinhliziyo zasekhishini emhlabeni jikelele. Zilungiselele ukuthakatha kwesinongo!
Umlando wezinongo wase-Indonesia uyingxenye ebalulekile yomlando wendawo yonke. Ngisho nasezikhathini zasendulo, lezi zinongo ezithile zase-Indonesia zazifiswa kakhulu. Iziqhingi zaseMaluku, ezibizwa ngokuthi “Iziqhingi Zezinongo,” kwakuyindawo yokuzalwa kwe-Nutmeg ne-Cloves, okwenza lezi ziqhingi zibe isizinda somhlaba sokuhweba ngazo. Abalobi bomlando bafakazela ukuthi umlando wendlela yezinongo (sejarah jalur rempah) yaqala ezinkulungwaneni zeminyaka edlule, lapho abathengisi base-Asia, eMpumalanga Ephakathi, nase-Afrika behamba amabanga amade ukuze bathole lezi zinto eziyigugu.
I-Indonesia, enokukhiqizwa kwayo okuningi kwezinongo ezifana ne-Nutmeg, i-Mace, i-Cloves, ne-Cinnamon, yabamba iqhaza elikhulu kulo mlando wokuhweba. Abathengisi bama-Arabhu, ama-India, namaShayina baqala ukuhweba ngezinongo e-Indonesia kudala ngaphambi kokuqala kwenkathi yobuKristu. Ngemuva kwalokho, amandla aseYurophu afana nePortugal, iSpain, iNetherlands, neBrithani alwela ukulawula lo mthombo ocebile, okwaphumela ekungqubuzaneni okuningi kanye nokwakhiwa kwamakoloni okwashintsha ukwakheka kwezepolitiki nezomnotho yesifunda kuze kube phakade. Ngakho, singasho ukuthi umlando wezinongo e-Indonesia (sejarah rempah rempah di indonesia) uhlangene kakhulu nomlando wembulunga yonke wokuhlola nokutholwa.
I-Nutmeg (Pala) ne-Mace (Bunga Pala) zivela esihlahleni esisodwa, i-Myristica fragrans, okuyisihlahla esingavamile saseMaluku. I-Nutmeg yibandla lembewu, kanti i-Mace iyikhanda elibomvu eligqamile elimboza leyo mbewu. Zombili zinezinhlobo ezahlukene zokunambitheka nephunga, kodwa zivela endaweni eyodwa. E-Indonesia, i-nutmeg ithathwa njengesinongo esiyigugu ngenxa yokusetshenziswa kwayo okubanzi nokuphathwa kwayo okuyinkimbinkimbi.
I-Nutmeg ne-Mace, zombili zivela esithelweni esisodwa, ziyingqophamlando yeMaluku.
Ukukhetha i-mace esezingeni eliphezulu kakhulu (mace hps) kubaluleke kakhulu kubathengi nabapheki emhlabeni jikelele. I-mace yase-Indonesia yaziwa ngekhwalithi yayo engavamile, egqamile ngombala wayo obomvu, iphunga eliqinile, nokunambitheka okuyingqayizivele. Izazi zezolimo zase-Indonesia ziqinisekisa ukuthi izihlahla ze-nutmeg zithola ukunakekelwa okufanele ukuze zikhiqize izithelo ezisezingeni eliphakeme kakhulu. Ingxenye ekhethekile ye-nutmeg yi-compound ebizwa ngokuthi i-Myristicin (מיריסטיצין), okuyiyona enikeza i-nutmeg iphunga layo eliyingqayizivele nezinye izakhiwo ezithakazelisayo. Ngakho-ke, uma ufuna isinongo senutmeg (múskat krydd) esingcono kakhulu, i- i-nutmeg yase-Indonesia (isa nutmeg) iyindlela efanelekayo.
I-Cloves (Cengkeh) nayo ivela eziqhingini zaseMaluku futhi yaziwa ngephunga layo eliqinile nokunambitheka okubabayo. Izimpahla ze-clove zisetshenziswa emithini yendabuko, ekuphekeni, ngisho nasekukhiqizeni osikilidi abangavamile. I-Cinnamon (Kayu Manis), ngakolunye uhlangothi, ikhasi lomuthi we-cinnamon futhi yaziwa ngephunga layo elimnandi nephunga elimnandi elithambile. I-Cinnamon idume ngezinzuzo zayo eziningi zezempilo, okuyenza ibe yintandokazi emithini yendabuko nakwezanamuhla.
I-Cloves (Cengkeh) yase-Indonesia, eyigugu elinamandla amakhulu.
Lezi izinongo (aspices) zithathwa njenge ifa lezinongo (pusaka rempah) yase-Indonesia, okungagcini nje ngokunikeza ukunambitheka okumangalisayo ekudleni kodwa futhi kunikeza nezinzuzo zezempilo ezibalulekile ezithandwa izizukulwane eziningi. Amandla abo okulwa nezifo, ama-antioxidants, nokusiza ukugaya ukudla kubenza babe yingxenye ebalulekile yokuphila okunempilo.
Ezinye zezinzuzo zezempilo ezinikezwa yizinongo zase-Indonesia yilezi:
Lezi zinzuzo zenza izinongo zingabi nje izithako zokunambitheka kodwa nezithako zokwelapha emithini yendabuko, kuhlanganise namakhambi esiZulu namanye amakhambi emhlabeni jikelele. Ziyigugu lemvelo elinikeza impilo nenhlalakahle. Ucwaningo lwesayensi oluqhubekayo luvula izinzuzo eziningi zalawa magugu amancane.
Ukuba khona kwe izinongo ku- (spices in) wonke amakhishi emhlabeni kuyinto engeke iphikwe. Izinhlobo ezine zalezi zinongo zase-Indonesia zisetshenziswa kakhulu ekuphekeni okuhlukahlukene, kusukela ezitsheni ezimnandi kuya kwezimuncu. Izinongo (aspices) zase-Indonesia zigcwalisa ukudla ngephunga elimnandi nokunambitheka okuyingqayizivele. Isibonelo, isinongo senutmeg (múskat krydd) sivame ukutholakala kumaresiphi aseYurophu afana ne-béchamel sauce, ipayi lethanga, nama-dessert ahlukahlukene.
I-Mace, enombala wayo obomvu ohloniphekile, isetshenziselwa ukupheka okuningi.
I-Cinnamon ingenye yezinongo ezidume kakhulu emhlabeni, isetshenziswa kuzo zonke izinto kusukela kokumnandi njenge-apple pie ne-cinnamon rolls, kuya kokumuncu njengezilwandle zenyama zaseMpumalanga Ephakathi. Ngisho ne i-Lokum (Turkish Delight) elidume umhlaba wonke, lolu swidi elimnandi elivela eTurkey, livame ukunambitheka nge-cinnamon nezinye izinongo, okubonisa ukuthi izinongo zidlala indima ebaluleke kangakanani ekudleni okuhlukahlukene kwembulunga yonke.
I-Cinnamon (Kayu Manis), iyingxenye ebalulekile yezitsha eziningi zomhlaba.
I-Cloves ingesinongo esingaguquguquki esisetshenziswa ezitsheni ezinjengezinkwa ezinongiwe, ama-marinade, ngisho neziphuzo ezishisayo ezifana ne-mulled wine. Ekuphekeni kwase-Indonesia, i-cloves yengeza ukunambitheka okujulile kuma-curries namalungiselelo enyama. I-Mace, enokunambitheka okuthambile kune-nutmeg, iyintandokazi ekuphekeni kokudla kwasolwandle, amasaladi, kanye nemikhiqizo yobisi. Ngamafuphi, izinongo ku- (spices in) cishe zonke izinhlobo zokudla zenza ukunambitheka kwethu kukhule kakhulu futhi kube mnandi.
Namuhla, ifa lezinongo lase-Indonesia liselikhulu njengoba lalinjalo ezikhathini zasendulo. I-Indonesia iselokhu ingomunye wabahlinzeki abakhulu bezinongo emhlabeni, idlala indima ebalulekile emnothweni wamazwe ngamazwe. Ukukhiqizwa kwezinongo akugcini nje ngokuhlinzeka ngezimpahla emhlabeni wonke kodwa futhi kuyasiza kakhulu ekuhlinzekeni imisebenzi nemali engenayo kubalimi abaningi base-Indonesia.
Ngokwesiko, izinongo bezisetshenziswa ekuphekeni kuphela, kodwa manje zivame ukusetshenziswa emikhakheni ehlukahlukene, okuhlanganisa:
Ukubaluleka kwazo akukaze kwehle, kunalokho, kuyaqhubeka kukhula njengoba abantu abaningi beqaphela izinzuzo zazo zezempilo nezomnotho.
Kusukela emlandweni wayo ocebile wokuhweba kuya ezinzuzweni zayo eziningi zezempilo nokusetshenziswa kwayo okungapheli emakhishini emhlabeni jikelele, i-Nutmeg, i-Mace, i-Cloves, ne-Cinnamon zimi njengezinye zezimangaliso ezinkulu kakhulu zase-Indonesia. Ziwubufakazi bamandla emvelo okuhlinzeka ngokuphila, ukunambitheka, nokuxhumana kwezamasiko okuphakade. Lezi zinongo zidlulisa indaba yesikhathi esidlule, kodwa zibuye ziphathe ithemba lekusasa elinempilo nelinambithekile.
Uma ufuna ukuletha leli fa eliyigugu elimangalisayo ekhishini lakho noma emithini yakho, kubalulekile ukukhetha izinongo zekhwalithi ephezulu kakhulu. I inaspices.com yaziwa ngokuhlinzeka ngezinongo ezisezingeni eliphakeme kakhulu ezivela ngqo kubalimi base-Indonesia abathembekile. Kusukela ku i-nutmeg enamakha kuya kumace omuhle kakhulu, ama-cloves aqinile, kanye ne-cinnamon emnandi, i-inaspices.com inikeza uhambo lwezinongo olungasoze lwalibaleka oluya enhliziyweni yase-Indonesia. Bheka imikhiqizo yabo futhi uzwe umehluko wekhwalithi yangempela!