ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်သေ တီႈဢၼ်မၢၵ်ႇမႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ဢမ်ႇတၢင်းၵႆၵၼ်တင်းႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶၼ်ႇပွၵ်ႉၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးလူၺ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်ယၢၼ်ဝၼ်းမႃးၸွမ်းတၢင်းပႅတ်ႉၵမ်ၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလီယူႇ။ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၼင်ႇ “ၵေႃႈၵႅတ်ႇမၢၵ်ႇမႆႈ” ယူႇ။ ပဵၼ်ၼိုင်ႈတီႈၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ်ဢၼ်ၼႆႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈႁၼ်မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ၊ မႅတ်ႉ၊ ၵျွင်းၶႃႈ၊ လႄႈ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလူၺ်ႈၵူၼ်းယူႇမႃးၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်မႃးယူႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶၼ်ႇဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၸွမ်းႁိုၼ်ႉပွတ်းၵေႃႈၵႅတ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶႅၼ်ႇပွၵ်ႉမႆႈ: ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးဢၼ်ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၶိုၼ်ႈၸွၼ်ႇ

ၵၢၼ်ပွၵ်ႉမႆႈဢၼ်မီးၼႂ်းၵေႃႈၵႅတ်ႇဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလူၺ်ႈပၼ်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈတၢင်းၵိၼ်၊ ၵၢၼ်ၽႄႈၸမ်တၢင်းႁၵ်ႉ၊ ႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶၼ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃး၊ လႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီမႃးၸွမ်းၵၼ်မႃးယူႇ။ ႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶႅၼ်ႇပွၵ်ႉမႆႈဢၼ်ယၢၼ်ဝၼ်းမႃးၸွမ်းတၢင်းပႅတ်ႉၵမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ၊ မၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈႁၼ်လွင်ႈၸွမ်ႇၸၢတ်ႈတၢင်းၵိၼ်လႄႈႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶၼ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵေႃႈၵႅတ်ႇမႃႇလူၵူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပွၵ်ႉၶွင်မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ လႄႈ ၵျွင်းၶႃႈဢၼ်မီးၵၢၼ်တုၵ်ႉၵိၼ်းတႃႇၶဝ်ႈၸႂ်သိုပ်ႇပႃးမႃးယူႇ။ ၼၼ်ႉပဵၼ်တၢင်းႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶႅၼ်ႇပွၵ်ႉမႆႈၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်တႃႇၵၢၼ်ၸွမ်ႇၸၢတ်ႈၼၼ်ႉယူႇ။

ၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႂ်ႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ပႅတ်ႉၵမ်ၵၼ်မၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်ၼၼ်ႉ။ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးၵူၼ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလူၺ်ႈမႅၵ်ႉၵလိၼ်ႉ၊ ပုတ်ႉတူဝ်ႇၵၢၼ်၊ လႄႈ ဢိၼ်ႇၵလိၼ်ႉဢၼ်ၶႂ်ႈမႃးၸိူဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၼႆႉယူႇ။

မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ လႄႈ မႅတ်ႉ (Nutmeg and Mace): ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း

မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ (Nutmeg) လႄႈ မႅတ်ႉ (Mace) ၼႆႉ ဢၼ်မီးၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃး၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်ဢၼ်ၽၢၼ်ႇၸွမ်းၵၢၼ်ၸွမ်ႇၸၢတ်ႈၼႂ်းပွၵ်ႉမႆႈဢၼ်မီးၼႂ်းၵေႃႈၵႅတ်ႇမႃႇလူၵူဝ်းဢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းသွင်ပဵၼ်ဢၼ်ထွၼ်ဢဝ်မႃးတီႈၼိူဝ်မၢၵ်ႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇပဵၼ်မၢၵ်ႇၵႅၼ်ႇႁွင်ႇ၊ လႄႈ မႅတ်ႉပဵၼ်ၽွင်ႈတႅတ်ႈဢၼ်မီးၼိူဝ်မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇၼၼ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႅတ်ႉႁႅတ်ႉပီႇဢဵတ်ႉ (mace hps) ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်မၢတ်ႇမႅၼ်ႈတႃႇမႅတ်ႉဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇသေ မီးၵႅၼ်ႇၶွၼ်ႇၶဝ်ႈ၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်လွင်ႈၼိုင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းႁိူၼ်းၶႂ်ႈလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ႉမၢၵ်ႇမႆႈၼၼ်ႉယူႇ။

မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇၼႆႉ မီးၵႅၼ်ႇၸိုဝ်ႈ မိရိတ်ႉသတီႇသိၼ် (Myristicin) ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈၼႆႉမီးၵႅၼ်ႇပၢႆးယူႇလီလႄႈၵၢၼ်ႁႅင်းဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းယူႇ။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇပႃႇလႃႇၶရိတ်ႉ (múskat krydd) ၼႆႉ မီးၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်ဢၼ်ၼႄပၼ်လွင်ႈၵႃႈၶၼ်ႉမၢၵ်ႇပႃႇလႃႇဢၼ်မီးၼႂ်းပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ်ဢၼ်ၼႆႉယူႇ။

မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇဢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇ၊ ႁၼ်မၢၵ်ႇၵႅၼ်ႇလႄႈမႅတ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းၵၼ်

ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်တႃႇႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်၊ တၢင်းယွႆႈၶဝ်ႈ၊ လႄႈတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ၊ မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇၼႆႉ ၸၢင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၶႅၼ်ၶေႃးဢၼ်ဢမ်ႇလီ လႄႈၵၢၼ်ဢွၼ်ႇႁူဝ်ၵၢၼ်ၼွၼ်းမႂ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၽႄႈၸမ်တၢင်းႁၵ်ႉမၢၵ်ႇပႃႇလႃႇလႄႈမႅတ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸွမ်းတၢင်းၵိၼ်ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ၽႄႈၸမ်တၢင်းႁၵ်ႉ လႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၢၼ်ႁႅင်းမႃးၸွမ်းၵၼ်ယူႇ။

ၵျွင်းၶႃႈ (Cloves): ၸၢၵ်ႈႁွမ်ဢၼ်ၵိုင်ႇလီမႃးၼႂ်းၵေႃႈၵႅတ်ႇ

ၵျွင်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁူႉၸၵ်းၵၼ်လီၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်လႄႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီယူႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈပွၵ်ႉၶွင်မၼ်းပဵၼ်ၸၢတ်ႈၼႂ်းၵေႃႈၵႅတ်ႇမႃႇလူၵူဝ်း၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်တီႈၵေႃႈၵႅတ်ႇတေႃႇၼေႇတီး လႄႈ တီႇတူဝ်ႇရယ်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵျွင်းၶႃႈၼႆႉ မီးၵႅၼ်ႇဢမ်ႇၵိၼ်းလႆႈၶဝ်ႈၵိၼ်းၼိူဝ်သေ မီးၵႅၼ်ႇပၢႆးယူႇလီၵႃႈၶၼ်ႉ၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်တႃႇဢမ်ႇႁႂ်ႈၵိၼ်းၶဝ်ႈၵိၼ်းၼိူဝ် လႄႈပၼ်ၶႅၼ်ၶေႃးဢၼ်ဢမ်ႇလီၼၼ်ႉယူႇ။ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၵျွင်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ႉလီသေ တၢင်းၵိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းတႃႇႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်၊ တၢင်းယွႆႈၶဝ်ႈ၊ လႄႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်းယႃႈၼၼ်ႉယူႇ။

ၵျွင်းၶႃႈဢၼ်ႁွင်ႇယဝ်ႉ၊ ၸၢၵ်ႈႁွမ်ဢၼ်ၵိုင်ႇလီမႃးတီႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃး

ႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶၼ်ႇၵျွင်းၶႃႈၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလူၺ်ႈၵၢၼ်ပႅတ်ႉၵမ်ၵၼ်ၵႂႃႇမႃးလူၺ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼၼ်ႉယူႇ။ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ၊ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ႉလီသေ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးလႄႈၵၢၼ်ပႅတ်ႉၵမ်ၵၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၶဝ်ႈယူႇ။ ၵျွင်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ပၼ်ႇလၢတ်ႈ၊ ၶူဝ်းၵိၼ်ႁွမ်၊ လႄႈတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ်ႉပၢႆးယူႇလီမၼ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈသေ ၸၢင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ၶႅၼ်ၶေႃးလႄႈၵၢၼ်ဢမ်ႇႁႂ်ႈၵိၼ်းၶဝ်ႈၵိၼ်းၼိူဝ်ၼၼ်ႉယူႇ။

ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉ (Cinnamon): ၽွင်ႈတႅတ်ႈႁွမ်ၸႂ်

ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇႁွမ်ၸႂ် လႄႈမီးၵႅၼ်ႇပၢႆးယူႇလီၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ယူႇ။ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉဢၼ်မီးၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၵၢတ်ႉသီႇဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီသေ မီးၵႅၼ်ႇႁွမ်ၸႂ်လႄႈၵႅၼ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းယူႇ။ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းတၢင်းၵိၼ် လႄႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်းယႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်၊ တၢင်းယွႆႈၶဝ်ႈ၊ လႄႈတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။

ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉႁွင်ႇယဝ်ႉ လႄႈ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉမူၼ်း၊ ၽွင်ႈတႅတ်ႈဢၼ်ႁွမ်ၸႂ်ဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇပၢႆးယူႇလီ

ၵႃႈၶၼ်ႉပၢႆးယူႇလီၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈသေ ပဵၼ်တႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ႁႂ်ႈလႅတ်ႇလူင်ၵႅၼ်ႇၵိၼ်း၊ ၵၢၼ်ႁႂ်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈၵိၼ်းၼိူဝ်၊ လႄႈၵၢၼ်ႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီၶဝ်ႈယူႇ။ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးၼႂ်းၶူဝ်းၵိၼ်ႁွမ်၊ ၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ လႄႈတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၽႄႈၸမ်တၢင်းႁၵ်ႉၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းၵိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း မီးၵႅၼ်ႇပဵၼ်ၶိုၼ်ႈသေ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၼၼ်ႉယူႇ။

ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈၼႂ်း (Spices In) ၽိုၼ်ႁူမ်ႇၽွမ်ႈလႄႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ

မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ၊ မႅတ်ႉ၊ ၵျွင်းၶႃႈ၊ လႄႈ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းႁိူၼ်းဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇပၢႆးယူႇလီလႄႈၵႅၼ်ႇၽိုၼ်ႁူမ်ႇၽွမ်ႈယူႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းၵိၼ်၊ ၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်၊ လႄႈၶူဝ်းၵိၼ်ႁွမ် မီးၵႅၼ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းယူႇ။ တၢင်းၵိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈၼႆႉတႃႇႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ၵေႃႈႁိူၼ်းၵေႃႈယႃႉ၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်လိုၵ်ႉၵူမ် (lokum) ဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်းၶႆႈမႆႈတဝ်ႉလႄႈၵျွင်းၶႃႈဢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢီႇသႃႇမၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ (isa nutmeg) ဢၼ်ပဵၼ်မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီၼၼ်ႉ၊ ပဵၼ်တႃႇႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ႉလီသေ ၼႄပၼ်လွင်ႈၵႃႈၶၼ်ႉပၢႆးယူႇလီမၼ်းၼၼ်ႉယူႇ။

ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းဢႄႉသပႃႇယႉသ (aspices) ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်လႄႈၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈပၢႆးယူႇလီၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸွမ်းတၢင်းၵိၼ်ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁႅင်း၊ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶူဝ်းၵိၼ်ႁွမ်၊ လႄႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်းယႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵႅၼ်ႇပၢႆးယူႇလီၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်တႃႇၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ႁႂ်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈၵိၼ်းၼိူဝ်၊ ၵၢၼ်ႁႂ်ႈလႅတ်ႇလူင်ၵႅၼ်ႇၵိၼ်း၊ လႄႈၵၢၼ်ႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီၶဝ်ႈယူႇ။

ပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ် (Pusaka Rempah): ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းလႄႈၵၢၼ်ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ

ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ်ဢၼ်ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ယူႇ။ ၵၢၼ်ႁႂ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီလႄႈတၢင်းၵိၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈၵႃႈၶၼ်ႉမၼ်းယူႇ။ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈယႃႉဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ်ႉလီ လႄႈ ၵၢၼ်ႁႂ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်မၢၵ်ႇမႆႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ပဵၼ်ပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်တႃႇၵၢၼ်ႁႂ်ႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၸွမ်ႇၸၢတ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။

ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၵူႈဝၼ်းၼႆႉ၊ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီ လႄႈၵၢၼ်ႁႂ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၵူႈဝၼ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ယူႇ။ ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းၵၢၼ်ပွၵ်ႉမႆႈဢၼ်မီးၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းတၢင်းၵိၼ်ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ထိင်းသိမ်းပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ် လႄႈ ၵၢၼ်ႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။

မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ၊ မႅတ်ႉ၊ ၵျွင်းၶႃႈ၊ လႄႈ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈၵႃႈၶၼ်ႉမၼ်းယူႇ။ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်တႃႇႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶၼ်ႇၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးလူၺ်ႈမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ၊ ၼၼ်ႉပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႂ်ႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၸွမ်ႇၸၢတ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်ၼၼ်ႉယူႇ။

ဢမ်ႇၼၼ်ႇသမ်ႉလွင်ႈဢၼ်ပွင်ႇၸႂ်ၼႂ်းၵူႈဝၼ်း

တီႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ မၢၵ်ႇမႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵၢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈလူၺ်ႈတၢင်းၵိၼ်၊ ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီ၊ လႄႈႁူၺ်ႉတၢင်းႁူၺ်ႉၶၼ်ႇမႃးၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်ယူႇ။ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ ပဵၼ်ၸွမ်ႇၸၢတ်ႈၼႂ်းၵၢၼ်ပႅတ်ႉၵမ်ၵၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။ မၢၵ်ႇပႃႇလႃႇဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇမိရိတ်ႉသတီႇသိၼ်၊ ၵျွင်းၶႃႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၶႅၼ်ၶေႃး၊ လႄႈ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၵူႈဝၼ်းၼႆႉယူႇ။

မၢၵ်ႇမႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်းၸွမ်းတၢင်းၵိၼ်ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼႂ်းၵၢၼ်ႁႅင်း၊ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶူဝ်းၵိၼ်ႁွမ်၊ လႄႈၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းတၢင်းယႃႈၼၼ်ႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်ၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈၵႃႈၶၼ်ႉမၼ်းယူႇ။

ၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်တႃႇပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ်

တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းႁိူၼ်းၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ်ဢၼ်ၼႆႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈၼႄပၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီသေ မီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၵူႈဝၼ်းၼႆႉယူႇ။ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီၼႆႉ ၸၢင်ႈပၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၼမ်ႉၵမ်ႇၵၼ်လႄႈ ၵၢၼ်ႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇမႃးၵူႈမိူင်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ။

ၶႂ်ႈႁႃမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီသေ မီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၵူႈဝၼ်းၼႆႉယူႇႁႃႉ? ႁဝ်းၶႃႈၼႄပၼ်ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီသေ မီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၵူႈဝၼ်းၼႆႉယူႇ။

ၶႂ်ႈတႃႇၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈမၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီတီႈဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼေႇသီးယႃးၼႆႉ၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်း inaspices.com သေ ႁႃမၢၵ်ႇပႃႇလႃႇ၊ မႅတ်ႉ၊ ၵျွင်းၶႃႈ၊ လႄႈ ၶႆႈမႆႈတဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ။ ဢဝ်ပုၵ်ႉၵႃႇၸႃႇႁႅင်းႁွမ်ၼႆႉၶဝ်ႈၸႂ်လႄႈ ႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၵိၼ်းလူင်ၵႂႃႇၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီၵူႈဝၼ်းၼႆႉလႄႈ။

မၢၵ်ႇမႆႈဢၼ်မီးၵႅၼ်ႇၵေႃႉဢွၼ်ႇလီတီႈ inaspices.com – တႃႇႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီလႄႈတၢင်းၵိၼ်မႂ်းမီးၵႅၼ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်း