Upload images to this post to show gallery.
ရှေးခေတ်ကတည်းက စူးစမ်းရှာဖွေသူများ၊ ကုန်သည်များနှင့် အင်ပါယာများအတွက် ဆွဲဆောင်မှုရှိခဲ့သည့် ရတနာများကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ ထိုရတနာများသည် ရွှေ သို့မဟုတ် ကျောက်မျက်ရတနာများ မဟုတ်ဘဲ၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ အာခေါင်ကို ဖမ်းစားပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်းကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သည့် ရနံ့မွှေးကြိုင်သော ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားကျွန်းစု၊ အထူးသဖြင့် မာလုကူး (Maluku) ကျွန်းများ၏ နှလုံးသားသည် လေးညှင်း၊ ဂျင်းသစ်စေ့၊ မေစ့်နှင့် သစ်ကြံပိုးကဲ့သို့သော ထူးခြားသည့် အမွှေးအကြိုင်များ ပေါက်ဖွားရာ မွေးရပ်မြေ ဖြစ်သည်။ ဤဆောင်းပါးတွင်၊ ကျွန်ုပ်တို့သည် ဤထူးခြားသော အမွှေးအကြိုင်များ၏ ကြွယ်ဝသော ဇာတ်လမ်းကို လေ့လာရင်း အင်ဒိုနီးရှားရှိ အမွှေးအကြိုင်သမိုင်း ၏ နက်ရှိုင်းသော ပဲ့တင်သံများကို နားစွင့်ကြပါစို့။
အင်ဒိုနီးရှားသည် ရာစုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကမ္ဘာ့အမွှေးအကြိုင် ကုန်သွယ်ရေး၏ ဗဟိုချက် ဖြစ်ခဲ့သည်။ “အရှေ့တိုင်းမှ မွှေးကြိုင်သော ကျွန်းများ” ဟု လူသိများသော မာလုကူးသည် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံးမှ စွန့်စားရှာဖွေသူများကို ဆွဲဆောင်ခဲ့သည့် အမွှေးအကြိုင် အမွေအနှစ် (pusaka rempah) ၏ မူရင်းဇစ်မြစ်ပင် ဖြစ်သည်။ ဂျင်းသစ်စေ့နှင့် လေးညှင်းတို့သည် ထိုဒေသ၏ ဇာတိဖြစ်ပြီး ဥရောပတိုက်သားများ ရောက်မလာမီ နှစ်ပေါင်းများစွာကတည်းက တရုတ်၊ အိန္ဒိယနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတို့နှင့် ကုန်သွယ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့သည်။
ဤအမွှေးအကြိုင်များ၏ တန်ဖိုးသည် ရွှေထက်ပင် ကြီးမားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် အစားအသောက်များကို ထိန်းသိမ်းရာတွင်၊ ဆေးဝါးများ ဖန်တီးရာတွင်နှင့် ချမ်းသာကြွယ်ဝမှု၏ သင်္ကေတအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ အမွှေးအကြိုင် လမ်းကြောင်းသမိုင်း (sejarah jalur rempah) သည် အင်ဒိုနီးရှားမှ စတင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့သမိုင်း၊ ပထဝီဝင်နှင့် ယဉ်ကျေးမှုကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲခဲ့သည်။ ပေါ်တူဂီ၊ စပိန်၊ ဒတ်ချ်နှင့် အင်္ဂလိပ်တို့သည် ဤတန်ဖိုးကြီးသော အရင်းအမြစ်များကို ထိန်းချုပ်ရန် တိုက်ပွဲများ ဆင်နွှဲခဲ့ကြပြီး ကျွန်းငယ်လေးများ၏ ကံကြမ္မာကို ထာဝရ ပြောင်းလဲစေခဲ့သည်။

ဂျင်းသစ်စေ့ အမွှေးအကြိုင် (múskat krydd) သည် လျှို့ဝှက်ဆန်းကြယ်မှုနှင့် သမိုင်းကြောင်းများဖြင့် ပြည့်နှက်နေသည့် အမွှေးအကြိုင်တစ်မျိုး ဖြစ်သည်။ Myristica fragrans သစ်ပင်မှ ရရှိပြီး ဂျင်းသစ်စေ့သည် အဖိုးတန်ရတနာနှစ်ခုကို ပေးစွမ်းသည်။ အပြင်ဘက်အလွှာဖြစ်သည့် မေစ့် (mace) နှင့် အတွင်းပိုင်းရှိ ဂျင်းသစ်စေ့ (nutmeg) တို့ ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့နှစ်ခုစလုံးသည် မတူညီသော ရနံ့များဖြင့် အစားအသောက်များတွင် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုကြသည်။ ဂျင်းသစ်စေ့သည် ချိုမြိန်ပြီး နွေးထွေးသော ရနံ့ရှိပြီး မေစ့်သည် ပိုမိုနူးညံ့ပြီး ပန်းရနံ့ ဆန်သည်။
သမိုင်းတစ်လျှောက်လုံးတွင် ဂျင်းသစ်စေ့သည် အလွန်တန်ဖိုးကြီးခဲ့သည်။ ၁၇ ရာစုတွင် လန်ဒန်မြို့၌ ဂျင်းသစ်စေ့ အနည်းငယ်သည် အိမ်တစ်လုံး၏ တန်ဖိုးနှင့် ညီမျှခဲ့သည်။ ၎င်းသည် လူ့သမိုင်းတွင် အဖိုးတန်ဆုံး ကုန်ပစ္စည်းများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း အင်ဒိုနီးရှားသည် ကမ္ဘာ့ဂျင်းသစ်စေ့ ထုတ်လုပ်မှု၏ အဓိက အခန်းကဏ္ဍတွင် ပါဝင်နေဆဲ ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် မေစ့် HPS (mace hps) ကဲ့သို့သော အရည်အသွေးမြင့် ထုတ်ကုန်များသည် နိုင်ငံတကာ စျေးကွက်တွင် အလွန်ရေပန်းစားဆဲ ဖြစ်သည်။
ဂျင်းသစ်စေ့နှင့် မေစ့်တို့သည် ၎င်းတို့၏ ထူးခြားသော ရနံ့များအပြင် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရှိကြသည်။ ရှေးခေတ်ကတည်းက ၎င်းတို့ကို ရိုးရာဆေးပညာတွင် အစာခြေဖျက်မှု အကူအညီပေးရန်၊ အိပ်စက်ခြင်းကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဂျင်းသစ်စေ့တွင် မိုင်ရစ်စတီစင် (מיריסטיצין) ဟုခေါ်သော ဒြပ်ပေါင်းတစ်မျိုး ပါဝင်သည်။ ဤဒြပ်ပေါင်းသည် ပမာဏများစွာ သုံးစွဲပါက စိတ်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သော်လည်း သင့်လျော်သော ပမာဏဖြင့် အသုံးပြုပါက အာရုံကြော စနစ်ကို ထောက်ပံ့ပေးပြီး ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုသည်ဟု ယုံကြည်ရသည်။ ၎င်းတို့တွင် Antioxidants များလည်း ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပြီး ဆဲလ်များကို ပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ပေးသည်။

လေးညှင်းသည် Syzygium aromaticum သစ်ပင်၏ ပန်းဘူးသီးများ ဖြစ်ပြီး မာလုကူး (Maluku) ကျွန်းများမှ ဆင်းသက်လာသည်။ အထူးသဖြင့် Ternate နှင့် Tidore ကျွန်းများသည် ဤထူးခြားသော အမွှေးအကြိုင်၏ မွေးရပ်မြေ ဖြစ်သည်။ ၎င်း၏ နွေးထွေးသော၊ ပြင်းထန်ပြီး အနည်းငယ် ခါးသက်သော ရနံ့ကြောင့် လေးညှင်းကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အစားအသောက်၊ အချိုပွဲနှင့် အချိုရည်များတွင် အသုံးပြုကြသည်။
သမိုင်းကြောင်းအရ၊ လေးညှင်းသည် ဂျင်းသစ်စေ့နည်းတူ အဖိုးတန်လှသည်။ ရှေးခေတ်တရုတ်တွင် ဧကရာဇ်မင်း၏ အာဏာပိုင်များက ၎င်းတို့၏ ပါးစပ်များကို လေးညှင်းဖြင့် မွှေးကြိုင်စေရန် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ဥရောပတွင်မူ ၎င်းကို ကူးစက်ရောဂါများကို တိုက်ဖျက်ရန်နှင့် အစားအသောက်များကို ထိန်းသိမ်းရန် ဆေးဝါးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း ၎င်း၏ ဆေးဖက်ဝင် ဂုဏ်သတ္တိများကြောင့် သွားကိုက်ခြင်းကို သက်သာစေရန်နှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန်အတွက် သွားဆရာဝန်များကပင် အသုံးပြုနေကြသည်။

သစ်ကြံပိုး (Cinnamomum genus မှ) သည် အင်ဒိုနီးရှား၊ အထူးသဖြင့် ဆူမတြာ (Sumatra) ကျွန်း၏ အနောက်ပိုင်းဒေသများတွင် ပေါက်ရောက်သည်။ ကမ္ဘာ့အခြားဒေသများတွင်လည်း ပေါက်ရောက်သော်လည်း အင်ဒိုနီးရှားသစ်ကြံပိုးသည် ၎င်း၏ ပြင်းထန်သော ရနံ့နှင့် အရည်အသွေးမြင့်မားမှုကြောင့် လူသိများသည်။ သစ်ကြံပိုးခေါက်ကို Cinnamomum cassia သစ်ပင်၏ အခေါက်မှ ရရှိပြီး ၎င်းကို လှီးဖြတ်ကာ အခြောက်ခံခြင်းဖြင့် ကောက်နေသော အချောင်းများ ဖြစ်လာသည်။
ရှေးခေတ် အီဂျစ်လူမျိုးများသည် သစ်ကြံပိုးကို မမ္မီများ ပြုလုပ်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ရောမလူမျိုးများကမူ ၎င်းကို အမွှေးနံ့သာနှင့် ဆေးဝါးအဖြစ် အသုံးပြုခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းလုံး၌ အဖိုးတန် ကုန်စည် ဖြစ်ခဲ့သည်။ ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း ကိတ်မုန့်၊ ကော်ဖီနှင့် ဟင်းလျာများစွာတွင် မပါမဖြစ် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များ ထဲမှ တစ်ခုဖြစ်သည်။
သစ်ကြံပိုးသည် ၎င်း၏ အရသာအပြင် ကျန်းမာရေး အကျိုးကျေးဇူးများစွာအတွက်လည်း အသိအမှတ်ပြုထားသည်။ ၎င်းသည် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏကို ထိန်းညှိပေးနိုင်သည်၊ နှလုံးကျန်းမာရေးကို ကောင်းမွန်စေသည်နှင့် ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချပေးနိုင်သည်ဟု သုတေသနများက ဖော်ပြသည်။ ၎င်းတွင် Antioxidants များ အမြောက်အများ ပါဝင်ပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်မှု ဖိစီးမှုမှ ကာကွယ်ပေးသည်။ အချို့သော အချိုပွဲများ ဖြစ်သည့် လောကွမ် (lokum) ကဲ့သို့သော အရှေ့အလယ်ပိုင်း အချိုပွဲများတွင်လည်း သစ်ကြံပိုးကို မွှေးကြိုင်သော အရသာ ပေးစွမ်းရန် အသုံးပြုတတ်သည်။

အင်ဒိုနီးရှား၏ အမွှေးအကြိုင်များသည် ရှေးခေတ်ကတည်းက ကမ္ဘာ့ယဉ်ကျေးမှုများကို ဆက်သွယ်ပေးခဲ့သည်။ အင်ဒိုနီးရှားရှိ အမွှေးအကြိုင်သမိုင်း သည် ကုန်သွယ်ရေး၊ စစ်ပွဲနှင့် ယဉ်ကျေးမှု ဖလှယ်ခြင်းတို့၏ ဇာတ်လမ်းဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှားမှ ထွက်ရှိသော အမွှေးအကြိုင်များသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံများ၏ စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေးကို သိသိသာသာ လွှမ်းမိုးခဲ့သည်။ ဥရောပမှ ကုန်သည်များသည် အာရှသို့ ရောက်လာပြီး ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းအသစ်များကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ရာမှ ကြီးမားသော ပထဝီဝင် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုများ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်။ ဤ အမွှေးအကြိုင်များ သည် ကျွန်ုပ်တို့၏ အစားအသောက်များကို အရသာရှိစေရုံသာမက ကမ္ဘာကြီးကို ပုံဖော်ပေးခဲ့သော စွမ်းအားတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။
ယနေ့ခေတ်တွင်လည်း အင်ဒိုနီးရှားသည် ၎င်း၏ အရည်အသွေးမြင့် အမွှေးအကြိုင်များအတွက် ကမ္ဘာ့စျေးကွက်တွင် ဆက်လက် ထင်ရှားနေဆဲဖြစ်သည်။ စိုက်ပျိုးရေးနည်းစနစ်များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာသည်နှင့်အမျှ ရိုးရာ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းများကို ခေတ်မီနည်းပညာများဖြင့် ပေါင်းစပ်ပြီး ပိုမို ကောင်းမွန်သော အရည်အသွေးများကို ထုတ်လုပ်နိုင်ပြီ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အီဆာ ဂျင်းသစ်စေ့ (isa nutmeg) ကဲ့သို့သော ထူးခြားသည့် ထုတ်ကုန်များ၏ အရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ကမ္ဘာ့စားသုံးသူများအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော အရင်းအမြစ်တစ်ခု ဖြစ်စေသည်။
ဂျင်းသစ်စေ့၊ မေစ့်၊ လေးညှင်းနှင့် သစ်ကြံပိုးတို့သည် ရိုးရှင်းသော ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်များထက် ပိုမိုသည်။ ၎င်းတို့သည် သမိုင်း၏ ပဲ့တင်သံများ၊ ကျန်းမာရေး၏ အကျိုးကျေးဇူးများ၊ ယဉ်ကျေးမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်များနှင့် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ အစားအသောက်များ၏ စိတ်ဝိညာဉ်ပင် ဖြစ်သည်။ အင်ဒိုနီးရှား၏ မြေပြင်မှ ဆင်းသက်လာသော ဤရနံ့မွှေးကြိုင်သည့် ရတနာများသည် ၎င်းတို့၏ စွဲမက်ဖွယ်ကောင်းသော ဇာတ်လမ်းများဖြင့် ကျွန်ုပ်တို့ကို အံ့ဩစေခဲ့သည်။
အင်ဒိုနီးရှား၏ ကြွယ်ဝသော အမွှေးအကြိုင် အမွေအနှစ်ကို သင်ကိုယ်တိုင် ခံစားလိုပါသလား။ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ အရည်အသွေးရှိသော ဂျင်းသစ်စေ့၊ မေစ့်၊ လေးညှင်းနှင့် သစ်ကြံပိုးတို့ကို ရှာဖွေနေပါက inaspices.com သို့ ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုပါ။ ၎င်းတို့သည် အင်ဒိုနီးရှား၏ အစစ်အမှန် အမွှေးအကြိုင်များကို သင့်မီးဖိုချောင်သို့ တိုက်ရိုက် ပို့ဆောင်ပေးမည် ဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့၏ ကုန်ပစ္စည်းများသည် မေစ့် Nutmeg၊ Clove နှင့် Nutmeg အပါအဝင် အရည်အသွေး အာမခံချက်ရှိသော ထုတ်ကုန်များ ဖြစ်သည်။