Upload images to this post to show gallery.
လွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၽွင်ႈသႂ်ႇၼႂ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လၢႆလၢႆ မၼ်းပႃးတင်း ပရႅၵ်းတႃႉလွင်ႈပူႇတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း, လွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူၼ်းႁဝ်း, လႄႈ လွင်ႈမႂ်ႇသုင်မႂ်ႇႁူမ်ႈဢၼ်ယၢဝ်းၼၢၼ်းၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼႆႉ, ၶူၼ်းၼႂ်းၸိူဝ်းၼမ်ႉၶၢဝ်းၶိုၼ်ႈသႂ်ႇ, လိူင်ႇၽႄ (Nutmeg), ၽူၵ်ႇလိူင်ႇၽႄ (Mace), ၵိၼ်ႉၵေး (Cloves), လႄႈ ၵိၼ်ႈမၢၼ်း (Cinnamon) ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်မႃးတင်းၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ႁဝ်းမႃးၸွႆႈၵၼ်လူလိူၼ်ပွႆႇၵႂႃႇၼႂ်းလွင်ႈပရႅၵ်းတႃႉ, လွင်ႈၽွၼ်းလီၼႂ်းႁႅင်းၵၼ်, လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းႁူမ်ႇၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵွၼ်ႇ။
ပရႅၵ်းတႃႉလွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး (ပရႅၵ်းတႃႉလွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈတိုဝ်ႇတႅပ်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်း မႃးလၢႆပီယဝ်ႉ။ သၢႆလမ်းၶူၼ်းၼႂ်း (Sejarah Jalur Rempah) ဢၼ်မီးမႃးလၢႆပီၼႆႉ မၼ်းၶဝ်ႈမႃးထိုင် ၼႂ်းပွတ်းမႃႇလူႉၵူႇ (Maluku Islands) ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး, ဢၼ်ၶဝ်ႁွင်ႉဝႃႈ “ၵုၼ်ႇၶူၼ်းၼႂ်း” ၼၼ်ႉ။ လိူင်ႇၽႄ လႄႈ ၵိၼ်ႉၵေး ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးပရႅၵ်းတႃႉလွင်ႈၵႃႈၶၼ်တႃႇၵူၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၸိူဝ်းဢွၼ်ႁူဝ်လုမ်ႈၾႃႉ မႃးလၢႆပီယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်မႃးၸူးဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ပွတ်းမႃႇလူႉၵူႇၼႆႉ မၼ်းဢဝ်ၶူၼ်းၼႂ်းၵႂႃႇတေႃႇၶၢႆ လွင်ႈမီးၶၢဝ်းယၢမ်းၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ ဢွင်ႈတီႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉ လႆႈပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈဢၼ်ပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇမႃးလႄႈ ၵႃႈၶၼ်ၶဝ်မၼ်းၵေႃႈ ၼင်ႇၵၼ်လႄႈ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈယႃႇၵႃႈၶၼ် တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၵိၼ်ၵၼ်ၼႆႉ။
လွင်ႈႁူမ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈ လိူင်ႇၽႄ (Nutmeg) ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈတိုဝ်ႇတႅပ်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်း တႃႇလွင်ႈဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၶဝ်ႈမႃးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းလႄႈ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်း လႄႈ ၽွၼ်းလီတႃႇလွင်ႈပူႇတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၼႆႉ။
လိူင်ႇၽႄ (Nutmeg) လႄႈ ၽူၵ်ႇလိူင်ႇၽႄ (Mace) ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမႃးတီႈတူၼ်ႈမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်မႃးလၢႆပီယဝ်ႉ။ လိူင်ႇၽႄၼႆႉ ပဵၼ်မွၵ်ႇမၼ်းဢၼ်ၵမ်ႇပၼ်ၶိူင်ႈၶူၼ်းၼႂ်း, ဢၼ်မၼ်းမီးလွင်ႈၽိူၵ်ႇလၢႆလၢႆလႄႈ ၽူၵ်ႇလိူင်ႇၽႄၼႆႉ ပဵၼ်မွၵ်ႇမၼ်းဢၼ်ၶႅပ်းလွတ်ႈၼၼ်ႉ။ လိူင်ႇၽႄၶူၼ်းၼႂ်း (Múskat Krydd) ဢၼ်ပဵၼ်ၸၼ်ႉႁဵတ်းပီႇဢဵတ်ႉ (mace hps) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၵႃႈၶၼ်တႃႇၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈ မၼ်းဢဝ်ႁဵတ်းၶူၼ်းၼႂ်းၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။
လွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၽွၼ်းလီတႃႇႁႅင်းၵၼ်လႄႈ မၼ်းပႃးၸွမ်းၵႃႈၶၼ်ၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းၼႆႉ။ လိူင်ႇၽႄၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်း မီႇရီႇသိၵ်ႈတၢင်ႇ (Myristicin) ဢၼ်ပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇႁႅင်းၵၼ်, ဢၼ်မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇတူဝ်ႁဝ်းႁႂ်ႈႁၢႆးၵႅၼ်ႇလႄႈ မၼ်းၸွႆႈၵႃႈၶၼ်တႃႇၽူၼ်ႁဝ်းႁႂ်ႈလီၵၼ်။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။
ၵိၼ်ႉၵေး (Cloves) ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈတိုဝ်ႇတႅပ်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈ မၼ်းမီးလွင်ႈႁွမ်လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းပဵၼ်လွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ၵိၼ်ႉၵေးၼႆႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်း လႄႈ မၼ်းမီးလွင်ႈၽွၼ်းလီတႃႇႁႅင်းၵၼ်, ဢၼ်ပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇႁႅင်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းၼႆႉ။ ၵိၼ်ႉၵေးၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းၵႃႈၶၼ်ၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းလႄႈ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇႁႅင်းၵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ။
လွင်ႈဢၼ်ၵိၼ်ႉၵေးမီးၼႂ်းပရႅၵ်းတႃႉလွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼႆႉ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ၽွၼ်းလီတႃႇလွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ။
ၵိၼ်ႈမၢၼ်း (Cinnamon) ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ၵူၼ်းႁဝ်းႁၵ်ႉၼမ်ႉၼၵ်းလႄႈ မၼ်းမီးလွင်ႈႁွမ်လႄႈ လွင်ႈၽွၼ်းလီတႃႇႁႅင်းၵၼ်ၼႆႉ။ ၵိၼ်ႈမၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈပရႅၵ်းတႃႉဢၼ်ယၢဝ်းၼၢၼ်းလႄႈ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်း, ၼႂ်းတၢင်းၵိၼ်ၵၼ်, လႄႈ ၼႂ်းတၢင်းပွတ်းတူဝ်ႁႅင်းၵၼ်ၼႆႉ။
ၵိၼ်ႈမၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈဢၼ်တူဝ်ႁဝ်းမီးၸၢၵ်ႈလႄႈ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ။ ၵိၼ်ႈမၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းၵႃႈၶၼ်ၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းလႄႈ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈႁွမ်လႄႈ လွင်ႈဢၼ်လီတႃႇၸၢၵ်ႈလႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ။
ၶူၼ်းၼႂ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး (spices in Indonesia) ဢၼ်မီးၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ လိူင်ႇၽႄ, ၵိၼ်ႉၵေး, လႄႈ ၵိၼ်ႈမၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၽွင်ႈသႂ်ႇၼႂ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လၢႆလၢႆ မၼ်းၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းပွတ်းတူဝ်ႁႅင်းၵၼ်, ၼႂ်းတၢင်းဢူတ်းၵိၼ်လႄႈ ၼႂ်းတၢင်းႁွမ်ဢၼ်တူၵ်းၵႂႃႇၼႂ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းၶူဝ်းလူၵ်ႈၵုမ်း (Lokum) ၼႆႉ မၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ႁွမ်လႄႈ လီတႃႇႁႅင်းၵၼ်လႄႈ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈႁွမ်လႄႈ လွင်ႈဢၼ်လီတႃႇၶူဝ်းလူၵ်ႈၵုမ်းၼႆႉ။ လိူင်ႇၽႄ လႄႈ ၵိၼ်ႈမၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈႁွမ်လႄႈ လွင်ႈဢၼ်လီတႃႇၶူဝ်းလူၵ်ႈၵုမ်းၼႆႉ။
ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸၼ်ႉႁဵတ်းပီႇဢဵတ်ႉၶူၼ်းၼႂ်း (pusaka rempah) ဢၼ်မီးလွင်ႈတိုဝ်ႇတႅပ်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢၼ်ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးမီးပရႅၵ်းတႃႉလွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၵိၼ်ၵၼ်ၼႆႉ။
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇႁႅင်းၵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ။ လိူင်ႇၽႄ (isa nutmeg) ဢၼ်မီးၸၼ်ႉႁဵတ်းပီႇဢဵတ်ႉၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။
ၶူၼ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ (aspices) ၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းလုမ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၼမ်ႉၶၢဝ်းၶိုၼ်ႈသႂ်ႇ လိူင်ႇၽႄ, ၽူၵ်ႇလိူင်ႇၽႄ, ၵိၼ်ႉၵေး, လႄႈ ၵိၼ်ႈမၢၼ်း ၸိူဝ်းဢၼ်မီးၸၼ်ႉႁဵတ်းပီႇဢဵတ်ႉ လႄႈ ဢၼ်မီးလွင်ႈႁွမ်ဢၼ်လီၼႆႉ။
လွင်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ။ ၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ (aspices) ၼႆႉ မၼ်းပႃးၸွမ်းလွင်ႈၵႃႈၶၼ် ဢၼ်ၵိၼ်ၵၼ်ၼႂ်းတၢင်းႁူမ်ႇႁႅင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ။
လိူင်ႇၽႄ, ၽူၵ်ႇလိူင်ႇၽႄ, ၵိၼ်ႉၵေး, လႄႈ ၵိၼ်ႈမၢၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းလၢႆလၢႆ မၼ်းၵေႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈပရႅၵ်းတႃႉ, လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်, လႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇႁႅင်းၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ။ ၸိူဝ်းၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉ မၼ်းတိုဝ်ႇတႅပ်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်း မႃးလၢႆပီယဝ်ႉလႄႈ မၼ်းတေတိုဝ်ႇတႅပ်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵႂႃႇယူႇၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းလႄႈ မၼ်းတေတိုဝ်ႇတႅပ်းၸႂ်ၵူၼ်းႁဝ်းၵႂႃႇယူႇၵူႈယၢမ်းၵူႈၶၢဝ်းယဝ်ႉ။
ႁဝ်းၵုမ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းလွင်ႈၵႃႈၶၼ်ၶူၼ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ဢၼ်ပဵၼ်ၽွင်ႈၶူၼ်းၼႂ်းၼႆႉလႄႈ မၼ်းတေၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈပရႅၵ်းတႃႉ လႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ။
တႃႇတေၵုမ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းလွင်ႈႁွမ် လႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ၶူၼ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၼႆႉ၊ ၶဝ်ႈၸူး inaspices.com လႄႈ ၶွတ်ႇၸၢင်ႉၶူၼ်းၼႂ်းၸၼ်ႉႁဵတ်းပီႇဢဵတ်ႉၸိူဝ်းဢၼ်မီးၼၼ်ႉ။ ၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်မီးၼႂ်း inaspices.com ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ၵႅၼ်ႇ, ဢၼ်မီးလွင်ႈႁွမ်လႄႈ လွင်ႈၽွၼ်းလီတႃႇႁႅင်းၵၼ်ၼႆႉ။ မၼ်းတေၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈၶူဝ်းလူၵ်ႈၵုမ်း လႄႈ လွင်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်ႁဝ်းႁႂ်ႈလီၵၼ်။
လွင်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶူၼ်းၼႂ်းဢၼ်ၵႅၼ်ႇၼႆႉ မၼ်းတေၸွႆႈႁႅင်းၵၼ်တႃႇလွင်ႈႁွမ်လႄႈ လွင်ႈၽွၼ်းလီၼႂ်းၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ် လႄႈ လွင်ႈႁႅင်းၵၼ်ႁဝ်းၼႆႉ။
ႁဝ်းၵုမ်ႇၵႂႃႇၼႂ်းလွင်ႈႁွမ် လႄႈ လွင်ႈၽွၼ်းလီၶူၼ်းၼႂ်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃးၸိူဝ်းၼႆႉၵွၼ်ႇ!