Upload images to this post to show gallery.
संवसारांत अशीं कांय थळां आसात जंय इतिहास, संस्कृताय आनी निसर्गाची सोबीतकाय एकठांय येवन एक अद्भुत कथा तयार जाता. इंडोनेशिया, हजारो जुंव्यांचो देश, अशाच एका गूढ कथेचो केंद्रबिंदू आसा – ती कथा म्हळ्यार मसाल्यांची. हांगाच्यानच संवसारांतल्या जायत्या मोलवान मसाल्यांची सुरवात जाली, जाणीं जगभरचे व्यापार मार्ग बदलले आनी संस्कृताय घडयली. ह्या लेखांत, आमी इंडोनेशियाच्या चार मुखेल मसाल्यांच्या सखोल इतिहासांत, तांच्या फायद्यांत आनी आकर्शणांत भोंवडी करतले: मुस्काट (पला), बोंडा (बंगा पला), लवंग (चेंकी) आनी दालचिनी (कायू मानीस).
इंडोनेशियाचो मसाल्याच्या मार्गाचो इतिहास म्हळ्यार नुस्त्या माऱ्यां वरी न्हय, तर तो मानवी जिद्दीची, सागाची आनी संवसाराक एकठांय हाडपाची कथा आसा. शेकड्यांनी वर्सां पयलीं, जुंव्यांच्या ह्या देसांतल्यान येवपी मसाल्यांनी युरोपांत आनी आशियांत क्रांती घडयली. पूण मसाल्यांच्या ह्या प्रवासाची सुरवात खंयच्यान जाली? ती जाली इंडोनेशियांतल्याच खोल जुंव्यांत, खास करून मालुकु जुंव्यांत, जें ‘मसाल्यांचो जुंवो’ म्हणून वळखतात.
इसवी सनाच्या तिसऱ्या शतका सावन, चायनीज लोकांनी लवंगाचो उपेग करपाक सुरवात केली, पूण तांचें मूळ थळ मालुकु जुंवो हें कितल्याशाच काळा मेरेन गूढ रावलें. उपरांत अरबी वेपारी, आनी तांच्या फाटल्यान युरोपीय लोकांनी ह्या मोलवान खजिन्याचो सोद घेतलो. ‘सेजेराह जलुर रेम्पा’ (मसाल्याच्या मार्गाचो इतिहास) हो फकत वेपाराचो मार्ग न्हय, तर तो संस्कृताय, ज्ञान आनी सत्तेचो प्रवास आशिल्लो. इंडोनेशियांतल्या मसाल्यांचो इतिहास हो फकत भारताचोच न्हय, तर पुराय संवसाराचो इतिहास घडयला.
बोंडा जुंव्या, इंडोनेशियांतलें एक ल्हानशें थळ, एके काळीं संवसारांतलें एक म्हत्वाचें थळ आशिल्लें. हांगाच मुस्काट (पला) आनी बोंडा (बंगा पला) हांचो जल्म जालो. हीं दोन मसाल्याचीं वस्तूं एकाच रुखाच्या फळांतल्यान येतात, हें एक अद्भुत गूढ आसा. Myristica fragrans ह्या रुखाक पीळ पयलीं एक फळ येता, जें दिसातल्यान आनी वासांत आंब्या वरी दिसता.
जेंन्ना हें फळ पिकता, तें फळ दोन भागांनी फोडटा आनी तातूंत भितर दिसता एक चकचकीत काळें बीं, जाचेर एक तांबड्या रंगाचें जाळीदार आवरण आसता. हेंच तांबड्या रंगाचें आवरण म्हळ्यार बोंडा (Mace), आनी ताचे भितरलें बीं म्हळ्यार मुस्काट (Nutmeg). मुस्काट मसालो (múskat krydd) हो गोड आनी गरम वासा खातीर वळखतात, जाचो उपेग गोड पदार्थांनी आनी खास करून बेकरी उत्पादनांनी करतात. बोंडा हें मुस्काटा परस चड नाजूक आनी उबदार वासाचें आसता, आनी ताचो उपेग चड करून सूप, सॉस आनी मांस हातूंत करतात.
बोंडा, जाका फुलां परस सुंदर वासाचो मसालो अशेंय म्हणटात, हो मुस्काट फळाच्या बियांचेर आसपी एक नाजूक आवरण आसा. सुकयतकच, ताचो रंग हळदी सावन नारिंगी मेरेन बदलता आनी तो एक अद्भुत सुगंध सोडटा. मसाल्याचो HPS (Hand Picked Select) बोंडा म्हळ्यार, हातांनी निवडिल्लीं आनी खात्रीन उत्तम दर्जाचीं बोंडां, जीं उच्च प्रतीचीं आसतात आनी तीं ग्राहकांक उत्कृश्ट गुणवत्ता दितात.
बोंडाचो उपेग पुर्विल्ल्या काळा सावन वखदी उद्देशा खातीरय करतात. पारंपरिक वखदांनी, ताचो उपेग पचनक्रिया सुदारपा खातीर आनी जळजळ उणी करपा खातीर करतात. आधुनिक संशोधनांत, बोंडांत अँटीऑक्सीडंट गुणधर्म आसतात अशें दिसून आयलां.
मुस्काट, जाचो तांबडो रंग भायर काडून तो सुकयतात, हें जगभर एक म्हत्वाचो मसालो म्हणून वळखतात. मुस्काटाचो खास वास आनी रूची तातूंत आसपी ‘मायरिस्टिसिन’ (myristicin) ह्या संयुगाक लागून आसता. इतिहास सांगता की, मध्ययुगांत युरोपांत प्लेगच्या उपचारा खातीर ताचो उपेग करताले. पूण, मुस्काटाचो उपेग मर्यादित प्रमाणांतच करपाक जाय, कारण चड प्रमाणांत तो मादक आसूं येता.
अशे उत्कृश्ट दर्जाचे मुस्काट, खास करून ईसा मुस्काट सारके, हांकां संवसारीक बाजारांत चड मागणी आसता. ईसा मुस्काट हें खास करून हातांनी निवडिल्लें आनी काळजीपूर्वक तयार केल्लें मुस्काट आसता, जें ताची शुध्दता आनी सुगंध राखता. बोंडा आनी मुस्काट हीं दोनूय उत्पादनां इंडोनेशियाच्या मसाल्याच्या दायजाचो एक म्हत्वाचो भाग आसात.
पुर्विल्ल्या काळांत, लवंगाची (चेंकी) किंमत सोन्या परस चड आशिल्ली. मालुकु जुंव्यांत जल्मिल्लो हो मसालो, पुर्विल्ल्या इजिप्तच्या लोकांक, रोमन साम्राज्य आनी चीनच्या सम्राटांक खूब आवडटालो. चायनीज सम्राटांच्या दरबारांत, मंत्रीमंडळाच्या वांगड्यांक सम्राटा कडेन उलोवचे पयलीं तोंडाक वास येवचो न्हय म्हणून लवंग चोळून खावपाक सांगताले. हीं मसाल्याचीं वस्तूं (aspices) फकत रूचीक न्हय, तर तांकां वखदी गुणधर्मय आसतात.
लवंगांत eugenol नांवाचें संयुग आसता, जें ताका एक तीखट वास आनी एंटीसेप्टिक गुणधर्म दिता. दांतांच्या दुयेसांनी, खास करून दांताच्या दुखण्यांत लवंगाचो उपेग जायत्या वर्सां सावन करतात. वेगवेगळ्या संस्कृतायांनी लवंगाचो उपेग जेवणांत, पेयांत आनी वखदी उद्देशां खातीर करतात. हिंदुस्तानांत, मध्य पूर्वेकडच्या देसांनी आनी आशियांत लवंगाचो उपेग जायत्या पदार्थांनी करतात.
दालचिनी (कायू मानीस) हें संवसारांतल्या सगळ्यांत पुर्विल्ल्या मसाल्यांतलें एक. ताचो उल्लेख बायबलांत आनी पुर्विल्ल्या ईजिप्शियन ग्रंथांत मेळटा, जंय ताचो उपेग मड्यांक वास येवचो न्हय म्हूण आनी सुगंधा खातीर करताले. इंडोनेशिया, श्री लंका आनी हेर कांय देसांनी दालचिनीची लागवड करतात. दालचिनीचे दोन मुखेल प्रकार आसात: सिलोन दालचिनी (जी खरी दालचिनी म्हणून वळखतात) आनी कॅसिया दालचिनी (जी चड करून बाजारांत मेळटा).
दालचिनी फकत गोड वासाची न्हय, तर ताचे खूब आरोग्य फायदेय आसात. संशोधनां प्रमाण, दालचिनी रगत साकर नियंत्रीत करपाक, कोलेस्टेरॉल उणें करपाक आनी अँटीऑक्सीडंट गुणधर्मांनी भरिल्ली आसता. दालचिनीचो उपेग गोड पदार्थांनी, पेयांनी आनी खास करून तुर्कीश गोडसाणींत, ज्यांत ‘लोकुम’ (Turkish Delight) आसपावता, तातूंत करतात. हिवाळ्यांत दालचिनी वाडिल्लो गरम चोलो एक अद्भुत अनुभव दिता.
इंडोनेशियाच्या ह्या मसाल्यांचो दायज (pusaka rempah) हें फकत वेपाराचो इतिहास न्हय, तर तो संस्कृताय, ज्ञान आनी मानवतेचो वांटो आसा. मुस्काट, बोंडा, लवंग आनी दालचिनी सारके मसाले, जे इंडोनेशियाच्या भुयेंतून संवसारांत गेले, ताणीं जगाचो इतिहास आनी जेवण घडयलां. ते अजूनय आमचे कुजींत एक म्हत्वाचो वांटो खेळटात, आमी खातात त्या जेवणाक वास आनी रूच दितात.
इंडोनेशियांतल्या मसाल्यांचो इतिहास हो खऱ्या अर्थान एक अमूल्य वारसो. ह्या मसाल्यांच्या रुचीन आनी सुगंधान आमचें जेवण समृध्द जालां, आमचीं वखदां तयार जाल्यांत आनी संस्कृतायांक एकठांय हाडलां. हे मसाले फकत वस्तूं न्हय, तर ते भूतकाळाची कथा सांगतात आनी भविश्याक प्रेरणा दितात. आयज लेगीत, हे मसाले (spices in / aspices) संवसाराच्या वेगवेगळ्या भागांनी चव आनी आरोग्य दितात, जें इंडोनेशियाच्या समृद्ध भूयेचें देणें आसा.
इंडोनेशियाच्या मसाल्यांनी तुमच्या जेवणांत एक नवो वास आनी रूच हाडूंक सोदतात? तुमकां उच्च प्रतीचे मुस्काट, बोंडा, लवंग आनी दालचिनी सारके मसाले जाय आसल्यार, inaspices.com कडेन भेट दिवचें. inaspices.com हांगा, तुमकां इंडोनेशियांतल्यान सिधें आनी प्रामाणीक मसाले मेळटले, जे तुमच्या कुजींत इंडोनेशियाचो समृध्द इतिहास आनी परंपरा हाडटले. तांची गुणवत्ता खात्रीन तुमच्या जेवणाक एक वेगळीच रूच दितली.