ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་པའི་རིང་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་ནང་ལུ། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ཟེར་མི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་སྨན་སྣ་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། འདི་ག་ཅི་སྦེ་རྩ་ཅན་ཨིན་ཟེར་བ་ཅིན། འདི་གི་ས་གཞི་འདི་ག་རང་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་ཤོགས་ཅིག་ལས་བརྟེན་ཏེ་ སྨན་སྣ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ཟ་ཆའི་རིགས་ཚུ་ལུ་དྲོ་ཆ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནི་དེ་མེན་པར་ ད་རུང་གསོ་བའི་ནང་ལུ་ཡང་ཕན་པ་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་སྦེ་གཞན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོདཔ་ལས་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་འདི་འཛམ་གླིང་གི་སྨན་སྣ་གི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་ལམ་ཁག་ཅིག་ཨིན།

ད་རུང་ང་བཅས་ཀྱིས་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་སྨན་སྣ་ལོ་རྒྱུས་ལུ་བལྟ་བ་ཅིན་ ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་སྨན་སྣ་གིས་ རྒྱལ་ཁབ་དེ་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གཞུང་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་ག་དེ་སྦེ་ཐེབས་ཡོདཔ་ཨིན་ན་དེ་ མཇུག་བསྡུ་ཚུགསཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་ལོ་རྒྱུས་མེད་པའི་སྨན་སྣ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ པཱ་ལ་ (Nutmeg) དང་བུམ་པ་ལ་ (Mace) ཙེང་ཁེ་ (Cloves) དེ་ལས་ཁ་ཡུ་མ་ནིས་ (Cinnamon) ཚུ་ལུ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ དོ་སྣང་སྦོམ་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན།

སྨན་སྣ་ལམ་འགྲུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས། (History of the Spice Route)

ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔེ་དེབ་ནང་ལུ་བལྟ་བ་ཅིན་ འཛམ་གླིང་གི་སྨན་སྣ་ལམ་འགྲུལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཟེར་མི་འདི་ དོན་དག་སྦོམ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཅིག་ཨིན། དུས་རབས་མང་རབས་ཅིག་གི་རིང་ལུགས་ལས་ སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གིས་ ཚོང་འབྲེལ་དང་རིག་གཞུང་ དེ་ལས་དམག་གི་གཡུལ་འཁྲུག་ཚུ་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་སྨན་སྣ་ཚུ་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་དྲི་ཞིམ་དང་ཕན་ཐབས་སྦོམ་ཡོདཔ་ལས་ རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར་ དེ་ལས་དབུས་ཤར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ དོ་སྣང་སྦོམ་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ ཚོང་པའི་གྲུ་གཟིངས་ཚུ་གིས་ རྒྱ་མཚོ་སྦོམ་ནང་ལས་རིང་དྲགས་པའི་ལམ་འགྲུལ་འབད་དེ་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་ཚུན་སློབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

དུས་རབས་ ༡༥ པའི་ནང་ལུ་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚུ་གིས་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གི་གོང་ཚད་ གོང་འཕེལ་གཏང་ནི་དང་དོ་དམ་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ དོ་སྣང་སྦོམ་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་དོན་ལུ་ པོར་ཅུ་གལ་དང་ཧོ་ལེན་ཌི་ དེ་ལས་དབྱིན་ཇི་ཚུ་གིས་ སོ་སོ་ལས་འགྲན་བསྡུར་འབད་དེ་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་ས་ཁོངས་ཚུ་ཚུགསཔ་ཨིན། ཁོང་གིས་དམག་དཔུང་ཚུ་བཏང་སྟེ་ སྨན་སྣའི་ཐོན་ཁུངས་ཡོད་པའི་ས་གནས་ཚུ་བདག་འཛིན་འབད་དེ་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་སྦོམ་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་ལོ་རྒྱུས་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་འགྱུར་བ་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་སྨན་སྣ་ལོ་རྒྱུས། (History of Spices in Indonesia)

ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་འདི་ ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་སྨན་སྣ་གི་ས་གནས་ཨིནམ་ལས་ དེ་གི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ འཛམ་གླིང་གི་སྨན་སྣ་ལམ་འགྲུལ་དང་འབྲེལ་བ་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་གཞི་བསྟུན་ལས་ སྨན་སྣ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ དེ་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གསང་བ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཚུ་ མང་རབས་ཅིག་ཡོདཔ་ཨིན། ལྷག་པར་དུ་ མི་མང་རབས་ཅིག་གིས་ སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་ལུ་དོ་སྣང་སྦོམ་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན།

དེ་བཟུག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་ མ་ལུ་ཁུ་ (Maluku) ཟེར་མི་གླིང་ཕྲན་འདི་ སྨན་སྣ་གི་གཙོ་བོ་ཨིན། དེ་ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ མ་ལུ་ཁུ་ནང་ལུ་ པཱ་ལ་དང་ཙེང་ཁེ་འདི་ཚུ་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ཐོན་ས་གཅིག་རང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཡུ་རོབ་ཀྱི་ཚོང་པ་ཚུ་གིས་ དོ་སྣང་སྦོམ་འབྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ལས་ འདི་གི་དོན་ལུ་ ཁོང་གིས་དམག་འཁྲུག་ཚུ་ཡང་འབད་དེ་ སོ་སོ་ལས་སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གི་གོང་ཚད་དང་ཚོང་འབྲེལ་བདག་འཛིན་འབད་ནིའི་དོན་ལུ་ འགྲན་བསྡུར་ཡང་འབད་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གིས་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་དང་ཆབ་སྲིད་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་སྦོམ་ཐེབས་ཡོདཔ་ཨིན།

རིན་ཆེན་པདྨ་གི་སྨན་སྣ་: པཱ་ལ་དང་བུམ་པ་ལ། (The Precious Twins: Nutmeg and Mace)

པཱ་ལ་ (Nutmeg) དང་བུམ་པ་ལ་ (Mace) འདི་ཚུ་ འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་སྨན་སྣ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ རིན་ཆེན་ཤོས་ཅིག་ཨིན། འདི་ཚུ་གཉིས་ཀ་ཡང་ མི་རི་སི་ཊི་ཀ་ ཕར་གེན་ (Myristica fragrans) ཟེར་བའི་ཤིང་སྡོང་གཅིག་ལས་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། པཱ་ལ་འདི་ཤིང་སྡོང་དེ་གི་ས་བོན་ཨིནམ་བཞིན་དུ་ བུམ་པ་ལ་འདི་པཱ་ལའི་ས་བོན་གྱི་ཕྱི་ཁར་ཡོད་པའི་དམར་སེར་གྱི་ཤུན་པགས་དེ་ཨིན། བུམ་པ་ལ་འདི་ མེ་སེ་ཨེཆ་པི་ཨེས། (mace hps) ཟེར་བའི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ལུ་ཡོངས་གྲགས་སོང་སྟེ་ མུས་ཀཊ་སྐྱིད་འདུས། (múskat krydd) ཟེར་བའི་མིང་ཐོག་ལུ་ཡང་ངོས་འཛིན་འབད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

པཱ་ལ་དང་བུམ་པ་ལ་གཉིས་ཀ་ཡང་ ཟ་ཆའི་རིགས་དང་གསོ་བའི་ནང་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། པཱ་ལ་འདི་ དྲོ་ཆ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ནང་ལུ་བསྲེ་ནི་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཞིན་དུ་ བུམ་པ་ལ་འདི་པཱ་ལ་ལས་ དྲི་ཞིམ་གསལ་ཏོག་ཏ་ཡོདཔ་ལས་ ཚོས་རྒྱུ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཚུ་གཉིས་ཀ་ཡང་ ཨི་ས་ནཊ་མེག། (isa nutmeg) ཟེར་བའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མིང་ཐོག་ལུ་ཡང་ འཚོང་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།

པཱ་ལའི་གསང་བའི་ཕན་ཐབས། (The Secret Benefits of Nutmeg)

པཱ་ལ་འདི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་པའི་རིང་ལུགས་ལས་ སྨན་ཆུ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་མི་རི་སི་ཊི་སིན། (Myristicin) ཟེར་བའི་རྫས་འདི་གིས་ བདེ་བ་དང་གཉིད་ལོག་ནི་ལུ་ཕན་པ་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་དོན་ལུ་ མི་མང་རབས་ཅིག་གིས་ པཱ་ལ་འདི་གཉིད་མ་ལོག་པའི་སྐབས་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མེན་པར་ པཱ་ལ་འདི་ བཟའ་བཅའ་དང་འཇུ་བའི་ནད་ཚུ་ལུ་ཡང་ཕན་པ་ཡོདཔ་ཨིན།

པཱ་ལ་འདི་གིས་ ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་ཚུ་ལུ་དྲོ་ཆ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནི་དེ་མེན་པར་ ད་རུང་སྐྱུར་རོ་དང་ཟ་ཆའི་རིགས་ཚུ་ལུ་ཡང་ དྲོ་ཆ་འཐེབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མེན་པར་ པཱ་ལ་འདི་གིས་ ལུས་ཀྱི་ཟ་ཚུ་དང་སྙིང་ནད་ཚུ་ལུ་ཡང་ཕན་པ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་སྦེ་གཞན་གྱི་སྨན་སྣ་ལས་ལྷག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོདཔ་ལས་ པཱ་ལ་འདི་སྨན་ཆུ་དང་ཟ་ཆའི་རིགས་ཚུ་ནང་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་འཕྲོག་རྫས་ཅིག་ཨིན།

འཇམ་མེན་གྱི་དྲི་ཞིམ་: ཙེང་ཁེ་དང་ཁ་ཡུ་མ་ནིས། (The Aromatic Delights: Cloves and Cinnamon)

ཙེང་ཁེ་ (Cloves) དང་ཁ་ཡུ་མ་ནིས། (Cinnamon) འདི་ཚུ་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་སྨན་སྣ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ གལ་ཆེ་བའི་སྨན་སྣ་གཉིས་ཨིན། འདི་ཚུ་གཉིས་ཀ་ཡང་ དྲོ་ཆ་དང་དྲི་ཞིམ་གསལ་ཏོག་ཏ་ཡོདཔ་ལས་ འཛམ་གླིང་གི་ཟ་ཆའི་རིགས་དང་གསོ་བའི་ནང་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྤའེ་སི་སི་ནང་ལུ། (spices in) ཟེར་བའི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ལུ་ཡང་ འདི་ཚུ་གི་གོང་ཚད་དང་ཚོང་འབྲེལ་ གལ་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན།

ཙེང་ཁེ་འདི་མ་ལུ་ཁུ་གླིང་ཕྲན་ལས་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གིས་ ཟ་ཆའི་རིགས་དང་སྨན་ཆུ་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་དམིགས་བསལ་གྱིས་ སུམ་ཏྲ་གླིང་ཕྲན་ལས་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཡང་ ཟ་ཆའི་རིགས་དང་སྨན་ཆུ་ དེ་ལས་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཚུ་གཉིས་ཀ་ཡང་ ཨེ་སྤའེ་སི་སི། (aspices) ཟེར་བའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་མིང་ཐོག་ལུ་ཡང་ འཚོང་ནི་ཡོདཔ་ཨིན།

ཙེང་ཁེ་གི་ནུས་པ་དང་ཕན་ཐབས། (The Power and Benefits of Cloves)

ཙེང་ཁེ་འདི་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་པའི་རིང་ལུགས་ལས་ གསོ་བའི་ནང་ལུ་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་གི་ནང་ལུ་ཡོ་གེ་ནོལ་ (Eugenol) ཟེར་བའི་རྫས་འདི་གིས་ ནད་འབུབ་འཇོམས་ནི་དང་ ན་ཟུག་སེལ་ནི་ལུ་ཕན་པ་སྦོམ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་དོན་ལུ་ ཙེང་ཁེ་འདི་ ཁའི་ནང་གི་ནད་དང་ སོ་ཟུག་ དེ་ལས་ཁ་ཟས་ཀྱི་ནད་ཚུ་ལུ་ཡང་ཕན་པ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཙེང་ཁེ་འདི་གིས་ ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་ཚུ་ལུ་དྲོ་ཆ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནི་དེ་མེན་པར་ ད་རུང་ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་ཚུ་ལུ་ སྲུང་སྐྱོབ་འབད་ནི་ལུ་ཡང་ཕན་པ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མེན་པར་ ཙེང་ཁེ་འདི་ སྨན་ཆུ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ཡང་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཁ་ཡུ་མ་ནིས་: སྦྱར་བའི་རྒྱལ་པོ། (Cinnamon: The King of Spices)

ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་ འཛམ་གླིང་གི་སྨན་སྣ་ཚུ་གི་གྲས་ལས་ རྒྱལ་པོ་ཅིག་ཨིན། འདི་གི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་སི་ན་མ་ལྡེ་ཧའི་དྲེ་ (Cinnamaldehyde) ཟེར་བའི་རྫས་འདི་གིས་ ལུས་ཀྱི་ནང་ལུ་ཁྲག་ཤོར་ནི་དེ་བཀག་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་དོན་ལུ་ ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་ མཁྲིས་པ་དང་ཁྲག་ཤོར་ནི་ལུ་ཡང་ཕན་པ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མེན་པར་ ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་ ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་ཚུ་དང་ཀ་པི་ དེ་ལས་ཀེ་ཀི་ཚུ་ནང་ལུ་ཡང་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་གིས་ ལུས་ཀྱི་ཟ་ཚུ་དང་སྙིང་ནད་ཚུ་ལུ་ཡང་ཕན་པ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་མེན་པར་ ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་ སྨན་ཆུ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ཡང་ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་ སྨན་ཆུ་དང་ཟ་ཆའི་རིགས་ཚུ་ནང་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་འཕྲོག་རྫས་ཅིག་ཨིན།

སྨན་སྣ་གི་རྒྱལ་ས། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ། (Indonesia: The Kingdom of Spices)

ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ཟེར་མི་རྒྱལ་ཁབ་འདི་ ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལས་ལྷག་པའི་རིང་ལུགས་ལས་ སྨན་སྣ་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། འདི་གི་ས་གཞི་འདི་ག་རང་ཐོན་ཁུངས་ལེགས་ཤོགས་ཅིག་ལས་བརྟེན་ཏེ་ སྨན་སྣ་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཐོན་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་རིན་ཆེན་སྨན་སྣ་ (pusaka rempah) འདི་ཚུ་ འཛམ་གླིང་གི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གཞུང་ལུ་ཤུགས་རྐྱེན་སྦོམ་ཐེབས་ཡོདཔ་ཨིན།

དེ་བཟུག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་འདི་ འཛམ་གླིང་གི་སྨན་སྣ་གི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་ལམ་ཁག་ཅིག་ཨིན། དེ་བཟུག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་ སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གིས་ དམག་འཁྲུག་དང་ཞི་བདེ་ དེ་ལས་རིག་གཞུང་གི་འགྱུར་བ་ཚུ་ཡང་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ག་ཅི་སྦེ་ཟེར་བ་ཅིན་ སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་དཔལ་འབྱོར་ལུ་ གལ་ཆེ་བའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཡོདཔ་ཨིན། དཔེ་འབད་བ་ཅིན་ ལོ་ཀུམ། (lokum) ལྟ་བུའི་མངར་མོ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ལུ་ཡང་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་སྨན་སྣ་ཚུ་ལག་ལེན་འཐབ་སྲོལ་ཡོདཔ་ཨིན།

མཇུག་བསྡུ་བ་ཅིན། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་པཱ་ལ་དང་བུམ་པ་ལ་ ཙེང་ཁེ་ དེ་ལས་ཁ་ཡུ་མ་ནིས། འདི་ཚུ་ རང་བཞིན་གྱི་དྲི་ཞིམ་དང་ཕན་ཐབས་སྦོམ་ཡོདཔ་ལས་ མི་མང་རབས་ཅིག་གིས་དོ་སྣང་སྦོམ་བྱུང་ཡོདཔ་ཨིན། འདི་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ཟ་ཆའི་རིགས་དང་གསོ་བའི་ནང་ལུ་ དྲོ་ཆ་དང་གསོ་བའི་ནུས་པ་བསྐྱེད་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། སྨན་སྣ་འདི་ཚུ་གི་གསང་བ་དང་ཕན་ཐབས་ཚུ་ ད་རུང་ཡང་ཞིབ་འཚོལ་འབད་དེ་ ངོས་འཛིན་འབད་དགོ་པའི་རིན་ཆེན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་ཅིག་ཨིན།

ཁྱེད་རང་གིས་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་རིན་ཆེན་གྱི་སྨན་སྣ་ཚུ་ཉོ་ནིའི་དོན་ལུ་ བསམ་བཞིན་ཡོད་པ་ཅིན། འབྲུག་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ལུ་ཡང་ འཛམ་གླིང་གི་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ སྨན་སྣ་གོང་ཚད་ཁྱད་པར་ཅན་ཚུ་ འབུལ་མི་འདི་ དོན་ལུ་ inaspices.com ལུ་གཟིགས་། ཁོང་གིས་ སྤུས་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་པཱ་ལ་དང་བུམ་པ་ལ་ ཙེང་ཁེ་ དེ་ལས་ཁ་ཡུ་མ་ནིས། ཚུ་འབུལ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། ཁོང་གི་ཚོང་རྫས་ཚུ་གི་ཐོན་ཁུངས་འདི་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ས་གནས་ངོ་མ་ལས་ཨིནམ་ལས་ ཁྱེད་རང་གིས་ ངོ་མ་རང་གི་དྲི་ཞིམ་དང་ཕན་ཐབས་ཚུ་ཉམས་སུ་མྱོང་ཚུགས་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཅིག་ཨིན།

• པཱ་ལ་ (Nutmeg):
  
  མང་ཆེ་བ་མཐུག་དྲགས་མེད་པའི་ཟ་ཆའི་རིགས་དང་ དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། inaspices.com/product/nutmeg/
• བུམ་པ་ལ་ (Mace):
  
  པཱ་ལ་ལས་དྲི་ཞིམ་གསལ་ཏོག་ཏ་ཡོད་མི་འདི་ ཚོས་རྒྱུ་དང་དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། inaspices.com/product/mace-nutmeg/
• ཙེང་ཁེ་ (Cloves):
  
  དྲི་ཞིམ་གསལ་ཏོག་ཏ་ཡོད་མི་འདི་ ཟ་ཆའི་རིགས་དང་སྨན་ཆུ་བཟོ་ནིའི་དོན་ལུ་ ལག་ལེན་འཐབ་དོ་ཡོདཔ་ཨིན། inaspices.com/product/clove/

ད་ལྟོ་རང་ inaspices.com ལུ་བལྟ་ཞིབ་འབད་དེ་ ཁྱེད་རང་གིས་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་རིན་ཆེན་གྱི་སྨན་སྣ་ཚུ་ ཉོ་ནིའི་གོ་སྐབས་དེ་མ་བརླག་མི་ལུས་གནང་།