འཛམ་གླིང་ནང་ལུ་ཡོད་པའི་ཆོས་གཞི་དང་ཁ་ཟས་ཀྱི་རིགས་གཏམ་རྒྱུད་ཚུ་གི་གསང་བའི་རྩ་བ་དེ་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་རི་བརྒྱུད་ནང་ལུ་ རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་དྲི་ཞིམ་ཅན་གྱི་སྤའིས་ཚུ་གི་འགོ་འབྱུང་ལས་འགོ་བཙུགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ པ་ལ་ (Nutmeg) དང་ བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) དང་ ཙིང་ཁེ་ (Cloves) དང་ ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) ཚུ་ འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་དབང་ཤུགས་ཅན་གྱི་ལམ་ཁ་བཟོ་མི་ཚུ་ ཁ་ཟས་བཟོ་ནི་དང་ སྨན་བཅོས་ དེ་ལས་ དཔལ་འབྱོར་གྱི་དོན་ལུ་དགོ་པའི་ཅ་ལ་ཅན་ཅིག་ལུ་གྱུར་ནུག། དུས་རབས་མང་རབས་ཅིག་ལས་ སྤའིས་འདི་ཚུ་གིས་རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་མང་པོའི་བར་གྱི་ཚོང་ལམ་དང་ རིག་གཞུང་གི་བསྲེ་ལྷད་ དེ་ལས་ དམག་འཁྲུག་ཚུ་ཡང་བཟོ་ཡོདཔ་ཨིན།

སྤའིས་ཀྱི་ལམ་ཁ་གི་ལོ་རྒྱུས་: རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྤའིས་ཀྱི་འགོ་འབྱུང་།

སྤའིས་ཀྱི་ལམ་ཁ་གི་ལོ་རྒྱུས་ (སྤའིས་ཀྱི་ལམ་ཁ་གི་ལོ་རྒྱུས་) འདི་ དོན་དངོས་ལུ་ ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་དངོས་རྫས་ཚུ་གི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བསྒང་འགྲན་འཕྲོས་མི་ སྤའིས་ཚོང་གི་ལམ་ཁག་ཅིག་ཨིན། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་མི་སི་ཁ་ཊི་ (Nutmeg) དང་ ཙིང་ཁེ་ (Cloves) གི་འགོ་འབྱུང་གི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ཡང་ མ་ལུ་ཁུ་གླིང་ཕྲན་གྱི་ས་གནས་ནང་ལུ་ཨིན། ས་གནས་འདི་ནང་ སྤའིས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱི་ཁྲོམ་རའི་ནང་ལུ་དབང་ཚད་འཛིན་ནིའི་དོན་ལུ་ དུས་རབས་མང་རབས་ཅིག་ལས་ རྒྱལ་ཁབ་དང་མི་རིགས་མང་པོའི་བར་ལུ་འགྲན་འཕྲོས་ཡོདཔ་ཨིན།

ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ནང་ལུ་སྤའིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ (ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ནང་ལུ་སྤའིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་) འདི་ སྤའིས་ཀྱི་དོན་ལུ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ཚུ་གི་ལྷན་ཐབས་ཅིག་ཨིན། དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པ་ལུ་ ཌཅ་ཤིའི་མི་ཚུ་གིས་ བན་དཱ་གླིང་ཕྲན་དབང་བའི་སྐབས་ པ་ལ་ (Nutmeg) གི་ཚོང་ལས་འདི་ལུ་དབང་ཚད་འཛིན་ནིའི་དོན་ལུ་ དམག་འཁྲུག་ཚུ་ཡང་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་ཚུ་གིས་ སྤའིས་ཚུ་གི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྤའིས་ (རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྤའིས་) ཀྱི་གོང་ཚད་དང་ དེ་ཚུ་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་ག་དེ་སྦེ་གནས་ཡོད་པའི་དོན་དངོས་ཚུ་མཚོནམ་ཨིན།

པ་ལ་ (Nutmeg) དང་ བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) གི་གསང་བའི་གཞི་རྩ།

པ་ལ་ (Nutmeg) དང་ བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) འདི་ གཅིག་མཚུངས་ཀྱི་ཤིང་སྡོང་ Myristica fragrans ལས་ཐོབ་པའི་དྲི་ཞིམ་ཅན་གྱི་སྤའིས་གཉིས་ཨིན། ཤིང་འདི་ ས་གནས་མ་ལུ་ཁུ་གླིང་ཕྲན་ནང་ལུ་སྐྱེས་མི་ ཁྱད་མཚར་ཅན་གྱི་ཤིང་སྡོང་ཅིག་ཨིན། པ་ལ་ (Nutmeg) འདི་ སྐམ་ཟིན་པའི་ས་བོན་ཨིནམ་ད་ བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) འདི་ ས་བོན་གྱི་ཕྱི་ཁའི་པགས་ཤུན་དམར་སེར་ཅན་དེ་ཨིན།

མི་སི་ཁ་ཊི་ སྐྱེད་བྲང་ (Nutmeg Spice) གི་ཁྱད་ཆོས་དང་ཕན་ཐོགས།

མི་སི་ཁ་ཊི་ སྐྱེད་བྲང་ (མི་སི་ཁ་ཊི་ སྐྱེད་བྲང་) འདི་ ཟས་རིགས་དང་ བཏུང་བ་ དེ་ལས་ སྨན་བཅོས་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་མི་དྲི་ཞིམ་ཅན་གྱི་སྤའིས་ཅིག་ཨིན། དེ་གི་དྲི་ཞིམ་དེ་ ཅུང་ཟད་སྦེ་གནམ་མེད་ས་མེད་ཞིམ་ཏོང་ཏོ་དང་ ཁ་འཐག་ཐང་ཐང་ དེ་ལས་ དྲོད་ཚ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོདཔ་ཨིན། པ་ལ་ (Nutmeg) ནང་ལུ་ མའི་རི་སི་ཊི་སིན་ (མའི་རི་སི་ཊི་སིན་) ཟེར་བའི་རྫས་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ དེ་གིས་ ལུས་ཀྱི་གཟུགས་ཁམས་ལུ་ཕན་པ་དང་གནོད་པ་གཉིས་ཆ་ར་བསྐྱེད་ཚུགས། དཔེ་འབད་བ་ཅིན་ ཉུང་སྦེ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་པ་ཅིན་ དེ་གིས་ གཟུགས་ཁམས་ལུ་དྲན་ཤེས་སྤེལ་བ་དང་ རྫི་ཤུགས་མར་ཕབ་ནི་ དེ་ལས་ བུད་མེད་ཚུ་གི་ཟླ་མཚན་གྱི་ཟུག་རྔུ་མར་ཕབ་ནི་ལུ་ཕན་པ་ཡོདཔ་ཨིན། འོན་འང་ མང་སྦེ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་པ་ཅིན་ དེ་གིས་ དྲན་པ་བརླག་སྟོར་འགྱོ་བ་དང་ དབུགས་རིང་འཐེན་དཀའ་བ་ དེ་ལས་ སྤུས་ནད་ཚུ་ཡང་བསྐྱེད་ཚུགས།

བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) གི་ཁྱད་མཚར་ཅན་གྱི་བེད་སྤྱོད།

བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) འདི་ པ་ལ་ (Nutmeg) ལས་དྲི་ཞིམ་དེ་ཅུང་ཟད་དྲི་ཞིམ་དེ་ཡང་བལྟ་རིག་ཅན་དང་ ཁ་སྒང་ཅན་ཨིན། མེ་སི་ ཨེ་ཆི་པི་ཨེས་ (མེ་སི་ ཨེ་ཆི་པི་ཨེས་ – Mace HPS) ཟེར་མི་འདི་ མེ་སི་གི་རྒྱལ་སྤྱི་ཁྲོམ་རའི་ནང་ལུ་སྤུས་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཅན་ཅིག་ཨིནམ་ད་ དེ་ཡང་ བཀྲག་མདངས་དང་གོང་ཚད་ དེ་ལས་ དྲི་ཞིམ་ཡང་ཧ་ཅང་མཐོ་ཨིན། མེ་སི་ (Mace) འདི་ ཁ་ཟས་བཟོ་ནི་དང་ ཤ་ཁ་ཟས་ དེ་ལས་ ཚལ་རིགས་ཚུ་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་ཨིན། དེ་གིས་ ཁ་ཟས་ལུ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་དྲི་ཞིམ་ཅིག་སྦྱིནམ་ཨིན།

ཙིང་ཁེ་ (Cloves) དང་ ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon): དྲི་མ་དང་སྨན་བཅོས།

ཙིང་ཁེ་ (Cloves) དང་ ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) འདི་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་ལས་འབྱུང་བའི་སྤའིས་གཞན་མི་ཁྱད་པར་ཅན་གཉིས་ཨིན། དེ་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ཁ་ཟས་དང་ སྨན་བཅོས་ནང་ལུ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཅན་ཅིག་འཛིན་ཡོདཔ་ཨིན།

ཙིང་ཁེ་ (Cloves) གི་དྲི་དང་ཕན་ཐོགས།

ཙིང་ཁེ་ (Cloves) འདི་ ཤིང་སྡོང་གི་མེ་ཏོག་གི་མྱུག་པ་སྐམ་ཟིན་པའི་རིགས་ཅིག་ཨིནམ་ད་ དེ་གིས་དྲི་ཞིམ་དྲག་པ་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་བསྐྱེདཔ་ཨིན། དེ་གིས་ ཁ་ཟས་བཟོ་ནི་དང་ དྲི་ཞིམ་བཟོ་ནི་ དེ་ལས་ སྨན་བཅོས་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་ཨིན། ཙིང་ཁེ་ (Cloves) ནང་ལུ་ ཨི་ཡུ་ཇེ་ནོལ་ (Eugenol) ཟེར་བའི་རྫས་ཅིག་ཡོདཔ་ད་ དེ་གིས་ ཟུག་རྔུ་མར་ཕབ་ནི་དང་ གཅོང་ནད་སེལ་བའི་ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་གྱི་ཕན་ཐོགས་ལུ་བརྟེན་ཏེ་ ཙིང་ཁེ་ (Cloves) འདི་ སྔོན་གྱི་དུས་ལས་ར་ ཚེམས་ཀྱི་ཟུག་རྔུ་དང་ ཁ་ནང་གི་གཙང་བཟོ་ལུ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་སྟེ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་བཟུམ་གྱི་སྤའིས་ཚུ་གིས་ སྤའིས་ ནང་ལུ་ (སྤའིས་ ནང་ལུ་ – spices in) མི་མང་གི་གཟུགས་ཁམས་ལུ་ཕན་ཐོགས་ག་དེ་སྦེ་བྱིན་ཚུགས་པའི་དོན་དངོས་ཚུ་མཚོནམ་ཨིན།

ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) གི་དྲོ་ཚ་བའི་དྲི་ཞིམ།

ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) འདི་ ཤིང་སྡོང་གི་པགས་ཤུན་ལས་ཐོབ་པའི་སྤའིས་ཅིག་ཨིནམ་ད་ དེ་གིས་དྲོ་ཚ་བ་དང་ དྲི་ཞིམ་ཞིམ་ཏོང་ཏོ་ཅིག་བསྐྱེདཔ་ཨིན། དེ་ཡང་ བདུག་སྤོས་དང་ བཏུང་བ་ དེ་ལས་ ཁ་ཟས་བཟོ་ནི་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་ཨིན། ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) འདི་ ཁྲག་ཤོར་མར་ཕབ་ནི་དང་ ཁྲག་ནང་ལུ་ཀ་རའི་ཚད་གཞི་མར་ཕབ་ནི་ལུ་ཕན་ཐོགས་ཡོདཔ་ཨིན། ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) གི་དྲི་ཞིམ་དེ་གིས་ ལོ་ཀུམ་ (ལོ་ཀུམ་ – Turkish Delight) དང་ སི་ལི་དཀར་འབྲས་ཟེར་བའི་མངར་མོའི་རིགས་ཚུ་ནང་ལུ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་ནི་ལུ་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་ཨིན། སྤའིས་ཀྱི་རིགས་འདི་ཚུ་ ཁ་ཟས་བཟོ་ནི་དང་ གཟུགས་ཁམས་ལུ་ཕན་པ་བྱིན་ནི་ དེ་ལས་ རིག་གཞུང་གི་དོན་དག་ལུ་ཡང་གལ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་གནསཔ་ཨིན།

ཨེ་སི་པའིས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡའི་ཤུལ་བཞག

དེང་སང་གི་དུས་ལུ་ཡང་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་འདི་ སྤའིས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོམ་རའི་ནང་ལུ་སྒོ་འབྱེད་དང་གལ་ཆེ་དྲགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཨིན། ཨེ་སི་པའིས་ (ཨེ་སི་པའིས་ – aspices) ཟེར་མི་འདི་ སྤའིས་ཀྱི་གོང་ཚད་དང་སྤུས་ཚད་མཚོན་པའི་ཐབས་ལམ་ཅིག་ཨིནམ་ད་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ལས་འབྱུང་བའི་སྤའིས་ཚུ་གི་སྤུས་ཚད་དེ་གནམ་མེད་ས་མེད་མཐོ་བས་ཨིན། དཔེ་འབད་བ་ཅིན་ ཨི་ས་ མི་སི་ཁ་ཊི་ (ཨི་ས་ མི་སི་ཁ་ཊི་ – Isa Nutmeg) ཟེར་མི་འདི་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་ནང་ལུ་སྐྱེ་བའི་པ་ལ་ (Nutmeg) གི་རིགས་བཟང་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་ད་ དེ་གིས་ ཁ་ཟས་བཟོ་མི་དང་ མངར་ཆ་བཟོ་མི་ དེ་ལས་ སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྤའིས་དགོ་མི་ཚུ་ལུ་དགོ་པའི་ཅ་ལ་ཅིག་ཨིན། སྤའིས་ཀྱི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་ ད་ལྟོའི་དུས་ཚོད་བར་དུ་ཡང་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་འདི་ རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྤའིས་ (རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྤའིས་) ཀྱི་གཞིར་ཚང་ཅིག་ཨིན།

དེང་སང་གི་དུས་ལུ་ཡང་ ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤའིས་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ཁ་ཟས་དང་ སྨན་བཅོས་ནང་ལུ་ལྷན་ཐབས་འབད་དེ་ཡོད། དེ་ཚུ་གིས་ ཁ་ཟས་ལུ་དྲི་ཞིམ་ཁྱད་པར་ཅན་ཅིག་སྦྱིན་པ་ཙམ་མ་ཟད་ གཟུགས་ཁམས་ལུ་ཡང་ཕན་ཐོགས་མང་པོ་བྱིནམ་ཨིན། སྤའིས་ཀྱི་རིགས་འདི་ཚུ་གིས་ མི་སྡེ་དང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོ་ནང་ལུ་ དཔལ་འབྱོར་དང་ རིག་གཞུང་གི་གནས་སྟངས་ལུ་ཡང་གལ་ཆེ་དྲགས་སྦེ་གནསཔ་ཨིན།

མཇུག་བསྡུ།

པ་ལ་ (Nutmeg) དང་ བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) དང་ ཙིང་ཁེ་ (Cloves) དེ་ལས་ ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) ཚུ་གི་གཏམ་རྒྱུད་དེ་ དོན་དངོས་ལུ་ དྲི་ཞིམ་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཨིན། དེ་ཚུ་གིས་ འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལུ་ལྷན་ཐབས་འབད་ཡོད་པའི་དོན་དངོས་ཚུ་མཚོནམ་ཨིན། ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་གླིང་ཕྲན་ཚུ་ལས་འབྱུང་བའི་སྤའིས་འདི་ཚུ་གིས་ ད་ལྟོའི་དུས་ལུ་ཡང་ འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་ལུ་ ཁ་ཟས་དང་ སྨན་བཅོས་ དེ་ལས་ རིག་གཞུང་གི་དོན་ལུ་ཕན་ཐོགས་བྱིནམ་ཨིན། དེ་བཟུམ་གྱི་རྒྱལ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྤའིས་འདི་ཚུ་གིས་ ང་བཅས་རའི་མི་ཚེ་ནང་ལུ་ དྲི་ཞིམ་དང་ གསང་བའི་གཏམ་རྒྱུད་ དེ་ལས་ ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཚུ་འབག་འོང་དོ་ཡོདཔ་ཨིན།

ཁྱེད་ཀྱིས་དྲི་ཞིམ་དྲག་ཤོས་ཅན་གྱི་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤའིས་ཚུ་ཉོ་དགོ་པ་ཅིན་ ང་བཅས་རའི་ inaspices.com ལུ་གཟིགས་ཞིབ་གནང་། དེ་ཁར་ ཁྱེད་ཀྱིས་པ་ལ་ (Nutmeg) དང་ བུངྒ་པ་ལ་ (Mace) དང་ ཙིང་ཁེ་ (Cloves) དེ་ལས་ ཀ་ཡུ་མ་ནི་ (Cinnamon) སྤུས་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཅན་ཚུ་ཉོ་ཚུགས་ཨིན། ང་བཅས་རའི་ inaspices.com ལུ་ཡོད་པའི་ཨིན་ཌོ་ནེ་ཤི་ཡ་གི་སྤའིས་ཚུ་བེད་སྤྱོད་རྐྱབ་སྟེ་ ཁྱེད་རའི་ཁ་ཟས་ཚུ་ནང་ལུ་ དྲི་ཞིམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དོན་དངོས་ཚུ་ཁ་སྐོང་རྐྱབས་གནང་།