Gandhadravya: Porāṇassa Dīpānaṃ Nidhi, Lokassa Rasabhaṇḍaṃ

Dīghakālamhā, dīghakālamhā, imāni mahārasāni gandhadravyaṃ manussalokassa cittaṃ ākaḍḍhitvā gādhāni dīpāni, apāṭakataṭṭhānāni ca gavesituṃ ussāhetvā vaṇijjapathe samādahitvā porāṇaṃ lokaṃ aññamaññaṃ sammiḷāpesuṃ. Idāni mayaṃ dakkhemu katāni ca atīte mahārasāni gandhadravyaṃ, yathā jātiphalaṃ, jātipattikā, lavaṅgaṃ, ca dārusīrī ca, yāni dūrato indonetiyadīpamālāto āgatāni.

Jātiphalaṃ (Nutmeg) ca Jātipattikā (Mace): Porāṇānaṃ Nidhiya Gamanīyaṃ

Paramaṃ mahagghiyaṃ gandhadravyaṃ, jātiphalaṃ ca jātipattikā ca, yāni eko phalato pātubhavanti. Jātiphalaṃ hi phalamajjhe atthi, yathā guḷo, jātipattikā pana tassa bahiraṃ āvaraṇaṃ, suvaṇṇavannaṃ jālakaṃ viya. Imāni gandhadravyaṃ kevalaṃ Bandanāmaje dīpamāle uppajjanti. Dūre ṭhite pi, etesaṃ sugandho lokassa cittaṃ gavesituṃ sāmaddhaṃ. Porāṇe kāle, jātiphalaṃ manussānaṃ jīvitaṃ mahagghiyaṃ katvā aññesaṃ vāṇijapathaṃ parivattesi. Tassa mahagghiyaṃ evaṃ ahosi, yena tassa ekaṃ bījaṃ eva anekaṃ pasūnaṃ mūlaṃ ahosi.

Porāṇā vāṇijā, yathā arabbā ca bhāratīyā ca, imesaṃ gandhadravyaṃ gaṇhituṃ samuddānaṃ mahābhayaṃ atikkamitvā dīghāni yātrāni akariṃsu. Etesaṃ mahagghiyaṃ bhesajjaṭṭhāne ca āhāraṭṭhāne ca bahu ahosi. Janā etena gandhadravyaṃ vaṇṇagāmena ca bhesajjena ca cittaṃ ropiṃsu. Jātiphalaṃ hi niddaṃ paṭibādheti, vātaṃ ca upassāmeti. Jātipattikā pana, subhagaṃ rasadaṃ, bhesajje ca rucikare āhāre ca payujjate. Tesaṃ paramaṃ sugandho, yathā porāṇaṃ paṭhamikaṃ, ajja pi lokaṃ mohayate.

Imāni gandhadravyaṃ, ekassa phale ekato uppannāni, suṭṭhu viriyavanti ca vividhāni ca hontīti ajja pi lokasmiṃ pūjantīti dakkhemu. Etesaṃ pabhāvo itihāse ca saṅkhatisāre ca suṭṭhu gādhāni.

Lavaṅgaṃ (Cloves): Molukkānaṃ Aggiphalaṃ

Lavaṅgaṃ hi, yathā agginā pupphitaṃ, Molukkānaṃ dīpato uggataṃ, yāni janā “Gandhadravya Dīpā” ti saṅkhaṃ gaṇhanti. Etesaṃ tīkhova sugandho, yassa rasena khaṇḍamattaṃ pi paripuṇṇaṃ āhāraṃ rasadaṃ karoti, lokassa cittaṃ porāṇamhā evāti gavesi. Porāṇā cīnā ca romā ca etesaṃ mahagghiyaṃ abhijāniṃsu. Cīnā rājāno attano mukhaṃ sugandhakaraṇāya lavaṅgaṃ payujiṃsu, yadi te rājānaṃ oloketuṃ āgaṃsu. Romā pana etesaṃ bhesajjaṭṭhāne ca gandhapāṭake ca bahu payujiṃsu.

Lavaṅgaṃ hi na kevalaṃ āhāraṃ rasadaṃ karoti, api ca bhesajjaṭṭhāne pi bahu guṇavantam. Tassa anekaṃ guṇaṃ atthi, yathā vedanaṃ upassāmeti, jantukānaṃ vināsakaṃ, ca pācanaṃ karoti. Porāṇā janā etena dantamūlaṃ pīḷeti, ca pācanavikarṇaṃ paṭibādheti. Etassa tikkhaṃ sugandho ca usmā ca anekaṃ āhāraṃ, maṃsaṃ ca sākaṃ ca, madhuraṃ ca kaṭukaṃ ca, sammā rasadaṃ karoti.

Ajjatanaṃ pi lavaṅgaṃ lokassa rasabhaṇḍaṃ ahosi. Tassa itihāso ca guṇo ca ajja pi janānaṃ manasi ṭhito. Dūrato Molukkānaṃ dīpato, lavaṅgaṃ dīghāni yātrāni atikkamitvā lokassa pītiṃ janeti.

Dārusīrī (Cinnamon): Porāṇānaṃ Madhuraṃ Gandhadravyaṃ

Madhuraṃ ca tikkhaṃ ca dārusīrī, yassa sugandho cittaṃ pasādeti, porāṇamhā evāti lokassa manasiṭṭhānaṃ gaṇhi. Tassa itihāso kahāṇikāhi ca saṅghātikāhi ca paripūrito. Porāṇā ījiptikā dārusīrīnaṃ sugandhenāti attano maraṇasarīraṃ gandhenāti makkhesiṃsu, ca bhesajjaṭṭhāne ca dhūpaṭṭhāne ca payujiṃsu. Romā janā etesaṃ mahagghiyaṃ evaṃ gaṇhiṃsu, yena dārusīrī dānaṃ rājūnaṃ sammānaṃ ahosi.

Dārusīrī hi siriṅgālaṃhi uppannaṃ, yathā cīnasmiṃ ca sīhalaṃhi ca. Vaṇijapathaṃ, yassa dārusīrī anekaṃ bhāgaṃ ahosi, porāṇaṃ lokaṃ aññamaññaṃ sammiḷāpesi. Arabba vāṇijā dīghāni vaṇijapathaṃ dārusīrīnaṃ vikkayāya akariṃsu. Etesaṃ sugandho, yassa cittaṃ pasādeti, anekaṃ āhāraṃ, madhuraṃ ca kaṭukaṃ ca, paripuṇṇaṃ karoti.

Bhesajjaṭṭhāne pi dārusīrī bahu guṇavantam. Tassa anekaṃ guṇaṃ atthi, yathā madhurapaṇṇāsaṃ sameti, jantukānaṃ vināsakaṃ, ca vātaṃ upassāmeti. Ajjatanaṃ pi dārusīrī suvīṭṭhaṃ gandhadravyaṃ, yassa raso ca guṇo ca anekaṃ ṭhāne payujjate. Tassa itihāso ca porāṇaṃ lokaṃ anekaṃ vāṇijapathe sammiḷāpesi.

Gandhadravya: Na Kevalaṃ Rasāya, Api ca Jīvitāya

Imāni gandhadravyaṃ, yathā jātiphalaṃ, jātipattikā, lavaṅgaṃ, ca dārusīrī ca, kevalaṃ rasakaraṇaṃ na hontīti. Etesaṃ pabhāvo itihāse, saṅkhatisāre, ca manussānaṃ jīvitamagge suṭṭhu gādhāni. Te hi vaṇijapathaṃ, saṅkhatisāraṃ, ca bhesajjavijjāṃ parivattesiṃsu.

Dīghakālamhā, imāni gandhadravyaṃ dūrato dīpāto āgantvā lokassa pītiṃ janayiṃsu. Etesaṃ sugandho, raso, ca bhesajjaṭṭhāne guṇo ca ajja pi lokasmiṃ pūjantīti dakkhemu. Te hi porāṇānaṃ vaṇijānaṃ dhīrattaṃ ca gavesanapaṭibaddhaṃ paṭibodheti.

Indonetiyā dīpamālā, yā “Gandhadravya Dīpā” ti saṅkhaṃ gaṇhanti, ajja pi imesaṃ mahārasānaṃ gandhadravyaṃ pabhavaṭṭhānaṃ ahosi. Tesaṃ itihāso, yassa pabhāvo ajja pi lokasmiṃ dissati, suṭṭhu gādhāni ca anekaṃ kahāṇikāhi paripūrito.

Amhākaṃ Akālikaṃ Parampārā: Inaspices.com

Yadi tvaṃ porāṇānaṃ gandhadravyānaṃ sugandhaṃ ca rasaṃ ca anubhavituṃ icchasi, yathā taṃ porāṇā vāṇijā ca rājāno ca anubhavesuṃ, tvaṃ inaspices.com oloketuṃ ussāhetuṃ sakkā. Mayaṃ Indonetiyato uttamaṃ, vīriyaṃ, ca sugandhaṃ gandhadravyaṃ pāsādikaṃ karoma, yāni porāṇānaṃ vaṇijānaṃ pathena tava gehaṃ pāpuṇāpeti.

Amhākaṃ saṅghaṭṭikā, yā suṭṭhu uttamā, āgacchati:

• Jātiphalaṃ ca Jātipattikā: Bandanāmaje dīpamāleto uddhatāni, tava āhāraṃ ca bhesajjaṃ ca paripuṇṇaṃ karontāni. Atyantaṃ vīriyaṃ ca paramaṃ rasadaṃ. Gaṇhāhi idāni!
• Lavaṅgaṃ: Molukkānaṃ dīpato uggataṃ, tava āhāraṃ ca pānakaṃ ca tīkheṇa rasenāti paripuṇṇaṃ karontaṃ. Gaṇhāhi idāni!
• Dārusīrī: Madhuraṃ ca sugandhaṃ, yassa rasena tava āhāraṃ ca pānakaṃ ca visesaṃ karoti. Gaṇhāhi idāni!

Inaspices.com hi tava jīvitamaggaṃ uttamaṃ gandhadravyaṃhi rasadaṃ karoti. Porāṇānaṃ vaṇijānaṃ pathena, ajja pi te rasāni anubhavāhi!