Ar Glad Rempren a Spisoù: Digleñchañ Istor ha Sekredoù Indonezia

Kemerit ur wel e-barzh ur bed ma’z eus bet eskemmoù evit aour, ma’z eus bet emgannoù evit ar blaz, ha ma’z eus bet kaset ergerzherien da dizhout keñverioù pell dreist ar morioù. Ar bed-se eo hini ar spisoù, ha ne vez kavet e greizenn c’hwezhet nemet e kalon Indonezia, en enezeg vras he deus roet deomp lod eus ar glad bouezusañ ha priziusañ a zo. Ar spisoù zo muioc’h eget traoù da voueta: int an alarc’h, an istor, ar medisinerezh, hag ar c’hoant diaes da dizhout an dianav. Hiziv e klaskomp digleñchañ an istor dreistordinal a zo war-gil ar Muskadez (Pala), ar Bunga Pala (Mace), ar C’hlofoù (Cengkeh), hag ar C’hanell (Kayu Manis) – peder eus ar steredennouriezh lufrañ a zo bet heuilhet gant an dud abaoe milvedoù.

Istor Ar Spisoù en Indonezia: Ur Glad Rempren

Istor ar spisoù zo liammet start gant hini ar genwerzerezh hag ar politikerezh dre ar bed. E-pad kantvedoù e oa ar Molukez, a anavezer hiziv evel an “Inizi ar Spisoù”, an unvez lec’h nemetañ ma kreske ar Muskadez hag ar C’hlofoù. An deknologiezh-se a oa un dalc’h prevez, un teñzor a oa bet savet warni impalaeriezhioù hag a oa bet kaset kalz a varv da zifenn anezhañ. Ar gerienn indonezek “sejarah jalur rempah” (istor Hent ar Spisoù) ha “sejarah rempah rempah di indonesia” (istor ar spisoù en Indonezia) a glot gant an istor-se. Hent ar Spisoù a oa un enkadenn a hentoù-mor ha hentoù-douar a genereas ar Reter gant ar C’hornôg, o tegas blazioù a-vremañ, soñjoù, ha c’hoarioù politikel. Ar spisoù-se a veze implijet e-leizh e-barzh ar meuzioù, ar medisinerezh, hag ar c’hwez-vat. Padal, ne oa ket pep tra ken flour. An Europeaned, o vezañ broud da zizoleiñ ar mammennoù-se, a dreuzas morioù ha kevandirioù evit dizoleiñ lec’hiennoù orin ar spisoù, o tegas brezelioù, trevadennerezh, hag un dro-lavar a cheñchas dremm ar bed. An Indonezianed o deus douget ar glad ar spisoù a zo unan eus an hirañ hag ar muiañ pouezus er bed.

Kravez Muskadez (Pala) ha Bunga Pala (Mace): Ar Roueezh Dibare

Ar Muskadez ha Bunga Pala a zo e-touez ar spisoù kevrinusañ ha priziusañ er bed. Divesk int: ar Muskadez eo had ar gwez Myristica fragrans, ha Bunga Pala eo ar golo-had ruz-se a zo warnañ. O-daou a zeu eus an hevelep frouezh, ha pep hini anezho en deus ur blaz hag ur c’hwezh dibar. Ar Muskadez a zo kreñvoc’h, dousoc’h ha tommoc’h, tra ma’z eo Bunga Pala finoc’h, delikatioc’h, ha nebeutoc’h blazek. Mace HPS (Highest Purity Standard) a zo ur renk a gaver alies evit deskrivañ kempouez uhel Bunga Pala, unan eus ar re wellañ war ar marc’had etrebroadel. Kemeradur ar Muskadez a zo ur prosez a labourat kalz, diouzh ma vez dastumet ar frouezh, digoret ar plusk, ha disheñveliet ar Muskadez diouzh Bunga Pala. Ar Muskadez, anvet múskat krydd e svedeg, a zo bet implijet e-barzh keginerezh Europa abaoe ar Grennamzer. Hiziv an deiz, pa vez graet fritoù, gwinez tomm, pe gwispid, e vez implijet evit degas ur blaz tomm ha dous. Evit an deknologiezh, zoken an isa kravez muskadez a zo brudet evit e zaouder hag e berzh-mat.

Evit Petra eo Talvoudus Ar Miristicin?

Ar Muskadez n’eo ket hepken ur spiz blazus, met ivez un elfenn a zo bet implijet e medisinerezh hengounel. Unan eus ar c’hompozadoù bouezus a gaver enni eo ar miristicin, un elfenn a zo bet studiet evit e berzhioù antoksidant, enep-gwander, hag enep-krign-bev. E medisinerezh hengounel Indonezia, eo bet implijet ar Muskadez da bareañ an diaesadoù digestiv, an anken, hag an diaesadoù kousk. Koulskoude, evel spizoù all gant perzhioù medisinel kreñv, e rank bezañ implijet gant evezh hag e kementadoù reizh, rak gallout a ra bezañ toksik pa vez implijet en un doare bras. Ar miristicin a zegas ivez ur c’hwezh dibar d’ar Muskadez, un elfenn a-bouez evit e zere e-barzh boued hag evajoù.

Cengkeh (Klofoù) ha Kayu Manis (Kanell): An Dibenn hag An Dibennerezh

Cengkeh (Klofoù): Ur Spiz gant Ur C’hwezh Kreñv

Ar C’hlofoù, pe Cengkeh en indonezeg, a zo bourjon diwan ar gwez Syzygium aromaticum, a vez dastumet a-raok ma tigorfent. Un dalvoudegezh aour o deus bet e istor, evel spiz ha medisinerezh. O c’hwezh zo kreñv, tomm, ha pik, ha gallout a reer o implij e boued dous pe sall. E-barzh ar c’heginerezh indonezek, e vez implijet ar C’hlofoù e-barzh stammioù, kigel, ha zoken e-barzh ar sigaretennoù kretek. E medisinerezh hengounel, e vez implijet evel enep-gwander, antoksidant, hag evit pareañ an dent. Evel ar Muskadez, e oa ar C’hlofoù unan eus an abegoù pennañ evit ar genwerzerezh spisoù er Molukez, o vezañ un elfenn a-bouez e istor ar spisoù en Indonezia.

Kayu Manis (Kanell): An Elegantañ eus ar Spisoù

Ar C’hanell, pe Kayu Manis, a zo unan eus ar spisoù anavezetañ hag a-garwoc’h dre ar bed. An hini a vez implijet e-leizh e-barzh boued dous, evajoù, hag e-barzh keginerezh. An daou seurt pennañ a zo Cinnamomum verum (kanell Ceylan) ha Cinnamomum cassia (kanell Kasia). Ar c’hanell Ceylan a zo finoc’h, dousoc’h ha nebeutoc’h kreñv, tra ma’z eo ar c’hanell Kasia teñvaloc’h, kreñvoc’h, ha kalz implijet e Norzhamerika. Indonezia a zo unan eus ar broioù a brodu ar C’hanell Kasia kalz. E-barzh medisinerezh hengounel, ar C’hanell a zo anavezet evit e berzhioù antoksidant hag enep-gwander, hag ivez evit e c’halloud da vont e-tailh war ar sukr er gwad.

Spisoù E Keginerezh Ar Bed (Spices in World Cuisine)

Ar spisoù-se, gant o blazioù dibar, o deus treuzkaset an harzoù sevenadurel da vezañ un elfenn a-bouez e-barzh ur bed a spisoù a zo ar c’heginerezh etrebroadel. Ar Muskadez hag ar Bunga Pala a vez kavet e keginerezh Europa evit ar c’hig, ar soubenn, hag ar c’houvidi dous. E-barzh ar keginerezh indian ha reter-kreiz, e vez implijet evit ar riz, ar kigel, hag an dud. Ar C’hlofoù a zo un elfenn a-bouez e-barzh keginerezh Azia, Afrika, hag ar Reter-Kreiz, evit an boued sall ha dous. Ur skouer brav eus spices in (spisoù e) keginerezh ar bed a zo ar C’hanell, a vez kavet e-barzh kigel indian, tagine marokian, ha zoken e-barzh meuzioù dous evel ar bara kanell. E Turkia, e vez implijet ar C’hanell hag ar C’hlofoù e-barzh an lokum (dilhad Turkia), ur pred dous hag a zo brudet dre ar bed. An implij a-seurt-se a ziskouez pegement e vez degaset ar spisoù-se gant blaz ha liesseurtiezh d’ar pladennoù dre ar bed.

Pouezusted Armerzhel ha Sevenadurel Ar Spisoù Indonesian

Ar spisoù-se n’o deus ket kemmet istor ar bed hepken, met ivez sevenadur hag ekonomiezh Indonezia. Bez int un glad ar spisoù a zo un dalvoudegezh uhel eviti. A-hed an istor, o deus atapiet an dud da Indonezia evit ar Muskadez, ar Bunga Pala, ar C’hlofoù, hag ar C’hanell, o sevel liammoù genwerzhel a bad hiziv an deiz. Hiziv an deiz, Indonezia a zo unan eus ar broioù a brodu spisoù bouezusañ er bed, o tegas spisoù a-zoare evit ar marc’had etrebroadel. An industriezh spisoù a zo bouezus evit ekonomiezh ar vro, o skoazellañ milionoù a dud, hag o mirout ar c’heginerezh hag ar medisinerezh hengounel. An artizanerezh a brodu spisoù a zo ur glad sevenadurel hag a zalc’h da vezañ un elfenn a-bouez e buhez an Indonezianed.

Kement spiz a zo ur rann eus istor vrasoc’h Indonezia – ul lec’h ma vez kaset ar c’hwez d’an hañv, ma vez kaoz eus blaz, ha ma vez dalc’het glad ar rempren. Adalek ar Muskadez eus Banda betek ar C’hlofoù eus Ternate ha Tidore, hag ar C’hanell eus Sumatera, pep spiz a gont un istor a vrezel, a genwerzerezh, hag a zo bet digleñchet gant ar c’hoant da dizhout an dianav. Ar blazioù-se a gendalc’h da lakaat ar bed da gegin, da bareañ, ha da zreistvevañ.

Evit digleñchañ ar glad spisoù a-seurt-se ha degas blazioù Indonezia d’ho kegin, dizoloit dastumadenn spisoù a-zoare gant inaspices.com. Kinnig a reont ur Muskadez, ur Bunga Pala, ur C’hlofoù, hag ur C’hanell eus an uhelañ doare, diwar c’hwez hag istor Indonezia. Gwiriet Mace & Nutmeg, Clove, ha Nutmeg eus o dastumadenn. Ur blaz eus istor, war ho platenn, a c’haller kaout ganto.